II OZ 1130/07
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2007-11-13
Skład orzekający: Andrzej Jurkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie sądu pierwszej instancji odmawiające przyznania prawa pomocy jest prawidłowe, jeśli sąd nie sprecyzował, jakie dodatkowe informacje lub dokumenty strona ma przedstawić w celu oceny jej sytuacji finansowej?Ratio decidendi
Postanowienie sądu pierwszej instancji odmawiające przyznania prawa pomocy jest wadliwe, jeśli sąd nie sprecyzował w wezwaniu, jakie dodatkowe informacje lub dokumenty strona ma przedstawić w celu wyjaśnienia jej sytuacji materialnej i możliwości finansowych. Brak takiego sprecyzowania uniemożliwia przypisanie stronie winy za nieuzupełnienie wniosku w sposób umożliwiający ocenę jej sytuacji finansowej.Stan faktyczny
Skarżący J. B. złożył skargę na postanowienie Inspektora Nadzoru Budowlanego i wniósł o przyznanie prawa pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny (WSA) w Krakowie odmówił przyznania prawa pomocy, co zostało uchylone przez NSA z powodu niejednoznacznych danych o dochodach. Po ponownym wezwaniu do uzupełnienia wniosku, WSA ponownie odmówił przyznania prawa pomocy, uznając dane za wystarczające do oddalenia wniosku. J. B. złożył zażalenie na to postanowienie.Rozstrzygnięcie
Uchylić zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 27 lipca 2007 r.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2007 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 27 lipca 2007 r., sygn. akt II SA/Kr 424/05 oddalające wniosek J. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi J. B. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie przekazania pisma postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie
J. B. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przekazania pisma dotyczącego zmiany terminu wykonania obowiązku.
Skarżący wezwany do uiszczenia wpisu sądowego należnego od złożonej skargi, wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 28 września 2006 r. odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy.
Na skutek zażalenia skarżącego Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 12 stycznia 2007 r., sygn. akt II OZ 1499/06 uchylił w/w postanowienie wskazując w uzasadnieniu, że przedstawione we wniosku sprzeczne dane o dochodach skarżącego nie pozwalają na jednoznaczne stwierdzenie, czy jest on w stanie samodzielnie pokryć koszty postępowania. Skarżący wskazał bowiem, że dochód z posiadanego przez niego budynku wynosi [...] zł (bez podania czy jest to dochód roczny, czy miesięczny), a jednocześnie wskazał, że straty za 2005 r. wyniosły [...] zł. Naczelny Sąd Administracyjny powołując się na treść art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), stwierdził że, bez dodatkowych oświadczeń i dokumentów dotyczących stanu majątkowego J. B. niemożliwa była ocena jego rzeczywistych możliwości finansowych.
W związku z powyższym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie ponownie rozpoznając wniosek skarżącego w piśmie z dnia 31 maja 2007 r. wezwał skarżącego do "czytelnego i dokładnego" wypełnienia wniosku o przyznania prawa pomocy.
W odpowiedzi na to pismo skarżący ponownie przesłał na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy, w którym podał, iż pobiera rentę w wysokości [...] zł miesięcznie, posiada dom o powierzchni [...] m², pozostaje we wspólnym gospodarstwie z żoną, która uzyskuje dochód w kwocie [...] zł miesięcznie i synem, który jest studentem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 27 lipca 2007 r. oddalił wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy. W uzasadnieniu stwierdził, że nieuzupełnienie wniosku o zwolnienie od kosztów i ustanowienie adwokata poprzez podanie dokładnych danych na temat sytuacji majątkowej skarżącego uniemożliwiło ocenę sytuacji finansowej skarżącego. Sąd pierwszej instancji dodał ponadto, że w pozostałych sprawach, w których skarżący wnosił o przyznanie prawa pomocy, pomimo wezwań również nie uzupełniał swoich wniosków. Jednocześnie Sąd stwierdził, że dane podane przez skarżącego są wystarczające dla oddalenia wniosku o przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie.
J. B. złożył do Naczelnego Sądu Administracyjnego zażalenie na powyższe postanowienie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym osobie fizycznej następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Zgodnie zaś z art. 255 cytowanej ustawy, jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinny. Podkreślenia jednak wymaga, że wzywając do złożenia oświadczenia uzupełniającego Sąd powinien dokładnie określić jakie dokumenty ma przedstawić strona i jakie dodatkowe informacje podać.
Tymczasem w niniejszej sprawie, Sąd I instancji, dnia 31 maja 2007 r. skierował do skarżącego jedynie lakoniczne pismo, w którym wezwał go do "czytelnego i dokładnego" wypełnienia wniosku, nie sprecyzował natomiast w jaki sposób skarżący ma uzupełnić ten wniosek oraz jakie dodatkowe dokumenty powinien do niego dołączyć, tak by wyjaśnić również wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego przedstawione w postanowieniu z dnia 12 stycznia 2007 r.
Skoro zatem Sąd nie wyjaśnił jakiego rodzaju informacji oczekuje od skarżącego w celu wyjaśnienia jego sytuacji materialnej, nie można mu zarzucić nieuzupełnienia wniosku w sposób umożliwiający Sądowi ocenę jego możliwości finansowych. Ponadto, fakt nieuzupełnienia wniosków o przyznanie prawa pomocy złożonych w innych sprawach nie może wpływać na zakres rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie.
W świetle powyższego, należy uznać, że zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 27 lipca 2007 r. jako wadliwe podlega uchyleniu.
W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 185 § 1 w związku z art. 197 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło