VI SA/Wa 1653/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Sędziowie Sędzia WSA Dorota Wdowiak (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Protokolant Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 listopada 2007 r. sprawy ze skargi T. S.A. z siedzibą w W. na postanowienie Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie z dnia [...] kwietnia 2007 r.; 2. stwierdza, że uchylone postanowienia nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej na rzecz T. S.A. z siedzibą w W. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] lipca 2007 roku nr [...] Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej na podstawie art. 138 § 1 pkt 1) w związku z art. 127 § 3, art. 113 § 2 i § 3 i art. 144 kpa, w związku z art. 206 ust. 1 ustawy z dnia 16 lipca 2004 roku Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. nr 171, poz. 1800 ze zm., zwanym dalej Pt), po rozpoznaniu wniosku T. S.A. z siedzibą w W. (zwanej dalej T) z dnia 4 maja 2007 roku o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej postanowieniem Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej (zwanego dalej Prezesem UKE) z dnia [...] kwietnia 2007 roku dokonującego sprostowania oczywistej omyłki w decyzji Prezesa UKE z dnia [...] marca 2007 roku nr [...], zwanej dalej Decyzją, utrzymał w mocy postanowienie Prezesa UKE nr [...]. Rozstrzygnięcie Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej zapadło w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i wywody prawne: W dniu 30 marca 2007 roku Prezes UKE, na wniosek T. Sp. z o.o. z siedzibą w W. wydał Decyzję, w której dokonał dostosowania łączącej strony umowy do warunków zawartych w [...] w zakresie zasad rozliczeń za ruch telekomunikacyjny. Pismem z dnia 24 kwietnia 2007 roku Prezes UKE powiadomił strony o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie sprostowania oczywistej omyłki w treści Decyzji z dnia [...] marca 2007 roku polegającej na zastosowaniu w § 2 ust. 21 pkt 10 decyzji sformułowania "Abonenci [...]" zamiast "Abonenci przyłączeni do sieci [...]". Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2007 roku prezes UKE dokonał sprostowania oczywistej omyłki w treści Decyzji. Sprostowanie polegało na zmianie sformułowań "od Abonentów [...]" i "do Abonentów [...]" na sformułowania "od Abonentów [...]" i "do Abonentów [...]". Pismem z dnia 27 kwietnia 2007 roku TP przedstawiła swoje stanowisko w sprawie sprostowania oczywistej omyłki. Zdaniem T. Decyzji nie występuje omyłka, zaś zmiana zawartych w decyzji sformułowań skutkować będzie merytoryczna zmiana treści Decyzji. T. wskazała również, że taka zmiana naruszałaby prawo T. do wniesienia środków zaskarżenia od decyzji, bowiem gdyby treść decyzji była od początku taka, jak po wydaniu postanowienia o sprostowaniu oczywistej omyłki, T. mogłaby w odwołaniu od Decyzji wniesionym do Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów podnieść zarzuty do zmienionej treści Decyzji. We wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy T. zarzuciła zaskarżonemu naruszenie art. 113 § 1 kpa polegające na zmianie merytorycznej treści Decyzji w trybie przewidzianym dla sprostowania oczywistej omyłki: 1. naruszenie art. 7 i 77 kpa polegające na nie zebraniu materiału dowodowego w sprawie i nie wyjaśnieniu stanu faktycznego, 2. naruszenie art. 10 kpa polegające na uniemożliwieniu T. wzięcia czynnego udziału w sprawie. Prezes UKE wydając zaskarżone postanowienie uznał, że w Decyzji zawarta jest oczywista omyłka. Użyte w § 2 ust. 21 pkt 10 sentencji Decyzji zwroty były bowiem w sposób oczywisty niezgodne z uzasadnieniem Decyzji, toteż postanowienie Decyzji w dotychczasowym kształcie, zawierającym błędne sformułowania wypaczałoby jej sens i stawiało pod znakiem zapytania celowość jej wydania. Prezes UKE stanął na stanowisku, że sprostowanie oczywistej omyłki jest zgodne z postanowieniami umowy. W szczególności definicja zawarta w Aneksie nr 4 do umowy z dnia [...] maja 2004 roku przewiduje, iż abonent to: podmiot, który jest stroną umowy o świadczenie usług telekomunikacyjnych zawartej na piśmie z operatorem lub z podmiotem usług telekomunikacyjnych. Analiza tego postanowienia wskazuje, iż pod pojęciem abonenta Strony rozumieją nie tylko użytkowników, którzy zawarli umowę o świadczenie usług telekomunikacyjnych z T., ale także z innym podmiotem, który świadczy usługi telekomunikacyjne np. z operatorem korzystającym z usługi dostępu hurtowego do sieci T. Decyzja jest integralną częścią wspomnianych stosunków, winna zatem być, o ile jest to możliwe, zgodna z wolą Stron, w tym ze stosowaną przez Strony terminologią. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 113 § 1 kpa Prezes UKE stwierdził, iż w przedmiotowej sprawie nie doszło do zmiany merytorycznej treści Decyzji. Powyższy fakt potwierdza analiza uzasadnienia Decyzji, które to uzasadnienie jednoznacznie wskazuje jakie były intencje Prezesa UKE i w konsekwencji, jakie postanowienia miały znaleźć się w jej treści. Wspomniane uzasadnienie nie pozostawia wątpliwości, że wolą Prezesa UKE było, aby w treści Decyzji znalazło się sformułowanie o Abonentach sensu largo, zaś litery [...] za słowem Abonent znalazły się tam na skutek błędu pisarskiego. Zdaniem Prezesa UKE także i zarzut naruszenia art. 7 i 77 kpa nie jest zasadny. Z istoty oczywistej omyłki wynika, że jej istnienie jest widoczne dla każdego, kto styka się z daną decyzją. Wydanie więc postanowienia następnego dnia po wszczęciu postępowania w żaden sposób nie świadczy o tym, że Prezes UKE nie zebrał i rozpatrzył materiału dowodowego. Oczywistość zaistnienia omyłki, bezsprzeczność tego faktu sprawia, że w sprawie nie zachodziła konieczność prowadzenia długotrwałego postępowania. Prezes UKE wyjaśnił przyczyny wydania postanowienia dnia następnego po wszczęciu postępowania. Nie oznacza to jednak, że Prezes UKE Uniemożliwił T. wzięcia udziału w postępowaniu. T. wniosła bowiem wniosek o ponowne rozpoznania sprawy, w którym powtórzyła w całości zarzuty zawarte w piśmie z dnia 27 kwietnia 2007 roku. Prezes UKE miał zatem możliwość odniesienia się do nich, rozpoznając wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy. W ten sposób czynny udział strony został zagwarantowany. T.SA z siedzibą w W. złożyła skargę na postanowienie Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia [...] lipca 2007 roku zarzucając temu postanowieniu: 1. obrazę przepisów postępowania tj. art. 113 § 1 kpa polegającą na merytorycznej zmianie Decyzji z dnia [...] marca 2007 roku w niedopuszczalny sposób poprzez zastosowanie instytucji sprostowania oczywistej omyłki; 2. obrazę przepisów postępowania tj. art. 15 kpa w związku z art. 10 kpa oraz w związku z art. 7 i 77 kpa poprzez: a) uniemożliwienie T. czynnego udziału w postępowaniu w pierwszej instancji; b) niezebranie materiału dowodowego oraz niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy w postępowaniu w pierwszej instancji; 3. obrazę przepisów postępowania tj. art. 113 § 1 kpa w związku z art. 156 § 1 pkt 2 kpa, które miało wpływ na wynik sprawy. Naruszenie polegało na wydaniu skarżonego postanowienia oraz postanowienia, które zostało utrzymane w mocy skarżonym postanowieniem przez osobę nieprawidłowo powołaną na stanowisko Prezesa UKE. W związku z powyższym T.S.A. z siedzibą w W.e wnosiła o: 1. stwierdzenie nieważności postanowienia z dnia [...] lipca 2007 roku w całości, a także utrzymanego w mocy postanowienia z dnia [...] kwietnia 2007 roku w całości; a na wypadek nieuwzględnienia powyższego wniosku wnosiła o: 2. uchylenie zaskarżonego postanowienia z dnia [...] lipca 2007 roku w całości, a także utrzymanego w mocy postanowienia z dnia [...] kwietnia 2007 roku w całości; 3. jak również o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej wnosił o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga T. S.A. zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia [...] lipca 2007 roku oraz utrzymane nim w mocy postanowienie tegoż organu z dnia [...] kwietnia 2007 roku w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki narusza prawo w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. W pierwszej jednak kolejności należy zauważyć, iż nie jest trafny zarzut polegający na wydaniu postanowienia przez osobę nieprawidłowo powołaną na stanowisko Prezesa UKE. Akt powołania prezesa UKE jest ważny z uwagi na brak skutecznego podważenia jego legalności w jakimkolwiek postępowaniu w związku z czym korzysta on z domniemania prawidłowości. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, Prezes UKE wydając zaskarżone postanowienia dopuścił się jednak, mającego istotny wpływ na wynik sprawy - naruszenia przepisu art. 113 § 1 k.p.a. Zgodnie z treścią art. 113 § 1 kpa organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach. Przedmiotem sprostowania w trybie określonym w zacytowanym powyżej przepisie są "błędy pisarskie i rachunkowe" oraz "inne oczywiste omyłki". Stosownie do przepisu art. 113 § 1 k.p.a. sprostowaniu podlegają jedynie błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki popełnione w decyzjach wydanych przez organ administracji państwowej. Sprostowanie nie może wykraczać poza granice określone powyższym przepisem. Przyjęta w nim klasyfikacja wadliwości jest wyczerpująca. Te wady decyzji charakteryzuje przy tym ich oczywistość, stanowiąca równocześnie normy dopuszczalności sprostowania. Wynika z tego, że sprostowanie nie może prowadzić do zmiany merytorycznej orzeczenia. Oczywistość błędu pisarskiego, rachunkowego czy też innego wynikać powinna bądź z natury samego błędu, bądź z porównania rozstrzygnięcia z uzasadnieniem, z treścią wniosku czy też innymi okolicznościami. Błąd rachunkowy oznacza omyłkę w wykonaniu działania matematycznego, a błąd pisarski to widoczne, wbrew zamierzeniu organu, niewłaściwe użycie wyrazu, widocznie mylna pisownia albo widoczne niezamierzone opuszczenie jednego lub więcej wyrazów. W orzecznictwie i piśmiennictwie powszechnie przyjęta jest teza, że sprostowanie nie może prowadzić do zmiany rozstrzygnięcia (np. wyrok NSA z dnia 4 maja 1988 r., III SA 1466/87, OSP 1990, z. 11, poz. 398, w którym stwierdzono, że: "Nie jest dopuszczalne sprostowanie decyzji (art. 113 § 1 kpa), które prowadziłoby do ponownego rozstrzygnięcia sprawy, odmiennego od pierwotnego". W przedmiotowej sprawie, zdaniem sądu, Prezes UKE, w trybie instytucji sprostowania oczywistej omyłki, dokonał w istocie merytorycznej zmiany decyzji z dnia [...] marca 2007 roku nr [...]. Prezes UKE twierdzi, że sprostowanie decyzji dotyczyło jedynie błędu pisarskiego, polegającego na tym, że błędnie dopisano litery [...] za słowem Abonent. Na dowód takiego stwierdzenia Prezes UKE odwołuje się do uzasadnienia Decyzji, które to, w jego ocenie, jednoznacznie wskazuje, jakie były intencje Prezesa UKE i w konsekwencji, jakie postanowienia miały znaleźć się w jej treści. Sprostowanie oczywistej omyłki jest więc zgodne z uzasadnieniem decyzji. Prezes UKE nie wskazuje jednakże, które to fragmenty uzasadnienia dowodzą jego twierdzenia. Uzasadnienia Decyzji jest lakoniczne i nie zawiera wyjaśnienia dotyczącego od i do jakich podmiotów połączenia mogą być rozliczane ryczałtowo. Podkreślić należy, że rozbieżność między rozstrzygnięciem decyzji a jej uzasadnieniem należy zakwalifikować do omyłki istotnej, niepodlegajacej naprawieniu w trybie art. 113 § 1 kpa (wyrok NSA z dnia 19.11.1997 SA/Sz 1059/97, LEX nr 32657). Nie mogą podlegać sprostowaniu w trybie art. 113 § 1 kpa błędy i omyłki istotne, których dopuszczono się w stosowaniu prawa, stanu faktycznego i jego kwalifikacji prawnej oraz ustalenia konsekwencji prawnych zastosowania określonej mocy prawnej (wyrok WSA z dnia 25.02.2005 VII SA/Wa 321/04 LEX 165005. W tym kontekście niedopuszczalne jest, zdaniem sądu, obejmowanie instytucją sprostowania omyłki popełnionej przez organ administracji publicznej polegającej na rozszerzeniu zakresu podmiotów za połączenia od i do których będą stosowane rozliczenia w oparciu PSI. Rzutują one bowiem na ocenę legalności decyzji kończącej postępowanie w sprawie. Sprostowanie polegające na zastąpienie sformułowań: od Abonentów [...]" i "do Abonentów [...]" sformułowaniami "od Abonentów" i "do Abonentów" oznacza w istocie rozszerzenie zakresu podmiotów, za połączenia od i do których będą stosowane rozliczenia w oparciu o PSI. Abonent T. to przecież wyłącznie podmiot, który związany jest z T. umową o świadczenie usług telekomunikacyjnych. Abonent jest pojęciem szerszym od Abonenta T. Obejmuje bowiem podmioty, które korzystają z usług telekomunikacyjnych na podstawie umowy zawartej z przedsiębiorcami telekomunikacyjnymi innymi niż T. Dotyczy to podmiotów, którzy są przyłączeni do sieci T, jednakże usługi świadczą inni przedsiębiorcy telekomunikacyjni, którzy uzyskują taką możliwość dzięki nabywaniu usługi dostępu hurtowego WLR do T. Zdaniem Prezesa UKE, w umowie zdefiniowano pojęcie Abonent a nie Abonent T., co ma oznaczać Abonenta w ogólności tj. niezależnie od tego z jakim przedsiębiorcą telekomunikacyjnym ten podmiot zawarł umowę o świadczenie usług telekomunikacyjnych. Analiza umowy wskazuje, że strony w wielu jej częściach wskazują, iż niektóre postanowienia nie odnoszą się do wszystkich abonentów, lecz do konkretnych przedsiębiorców telekomunikacyjnych. W tym kontekście dodanie Decyzją treści § 2 ust. 21 pkt 10 oznacza, że rozliczenia w oparciu o PSI dotyczą wyłącznie rozpoczęć połączeń od oraz zakończenia połączeń do podmiotów, które są stroną umowy o świadczenie usług telekomunikacyjnych zawartej z T. tj. Abonentów T. Dodana Decyzją treść § 2 ust. 21 pkt 10 dotyczy rozliczenia finansowego w oparciu o ryczałt (płaskie stawki interkonektowe PSI). Sprostowanie zapisu powyższego przepisu oznacza więc, w świetle powyższych rozważań, rozszerzenie zakresu podmiotów rozliczających się w oparciu o PSI. W przedmiotowej sprawie rozszerzenie liczby podmiotów rozliczających się w oparciu o PSI oznacza stratę dla T. Zmniejszy się bowiem jej przychód. Cena jest istotnym elementem umowy o połączeniu sieci, a w konsekwencji również decyzji administracyjnej zastępującej taką umowę. Każda więc zmiana ceny stanowi merytoryczną zmianę decyzji. Nie może ona być swobodnie zmieniana poprzez wydanie postanowienia, wydanego w trybie art. 113 § 1 kpa, które ma przecież na celu sprostowanie oczywistej omyłki. Zmiana decyzji wymaga wydania decyzji, zgodnie z art. 154 i 155 kpa. Mając powyższe rozważania na uwadze i na zasadzie art. 145 § pkt 1) c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd orzekł jak w wyroku, uchylając zaskarżone postanowienie oraz je poprzedzające je w całości. O wykonalności uchylonych decyzji sąd orzekł na podstawie art. 152 ustawy. O kosztach postępowania, na które składają się: wpis sądowy i koszty zastępstwa procesowego, sąd orzekł na zasadzie art. 200 ustawy.