II OSK 384/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Krystyna Borkowska Sędziowie sędzia NSA Wiesław Kisiel sędzia NSA Grażyna Radzicka (spr.) Protokolant Agnieszka Kuberska po rozpoznaniu w dniu 18 marca 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej W. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 13 listopada 2007 r. sygn. akt III SA/Kr 657/07 w sprawie ze skargi W. J. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie anulowania czynności materialno-technicznej oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 13 listopada 2007 r. sygn. III SA/Kr 657/07 oddalił skargę W. J. na decyzję Wojewody Małopolskiego z [...] kwietnia 2007 r. Nr [...] w przedmiocie anulowania czynności materialno-technicznej zameldowania. Wyrok wydano w następujących okolicznościach sprawy. Wójt Gminy Tomice po ponownym rozpoznaniu sprawy, decyzją z dnia [...] marca 2007 r. znak: [...] na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tj. Dz.U. z 2006 nr 139, poz. 993 z późn. zm.), orzekł o anulowaniu czynności materialno-technicznej, polegającej na zameldowaniu na pobyt stały w budynku nr [...] w W. W. J. Po rozpoznaniu odwołania W. J. Wojewoda Małopolski decyzją z [...] kwietnia 2007 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W toku postępowania organy administracji publicznej ustaliły, że o wymeldowanie W. J. z miejsca pobytu stałego wystąpiła K. J. zarzucając, że zarówno w dacie meldowania tj. 27 sierpnia 2003 r. jak i w toku postępowania W. J. nie zamieszkiwał w W. w budynku nr [...], a zameldowania jego dokonali syn i synowa W. J. wprowadzając organy meldunkowe w błąd. Ostatecznie zamiast wniosku o wymeldowanie K. J. wystąpiła o anulowanie czynności materialno-technicznej polegającej na zarejestrowaniu pobytu stałego. Zainteresowany przyznając, że w dacie zameldowania nie mieszkał w przedmiotowym budynku, wyjaśnił, że powodem takiego stanu rzeczy jest postępowanie K. J. Sprzeciwiając się anulowaniu zameldowania wnosił o wydanie nakazu umożliwiającego mu zamieszkanie w budynku nr [...] w W. Po przeprowadzeniu postępowania organy uznały, że czynność meldunkowa była od samego początku wadliwa i dlatego podlegała anulowaniu. Skargę od decyzji Wojewody Małopolskiego wniósł do Sądu W. J. kładąc nacisk na okoliczności faktyczne związane z sytuacją rodzinną i sprzeciwem K. J. aby skarżący zamieszkał w budynku nr [...]. W uzupełnieniu skargi pełnomocnik skarżącego, ustanowiony z urzędu, podniósł naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 138 § 1 pkt. 2 k.p.a. w zw. z art. 61 § 4 k.p.a. w zw. z art. 9 k.p.a. w zw. z art. 10 § 1 k.p.a., poprzez nie uchylenie decyzji organu I instancji o anulowaniu czynności materialno-technicznej, polegającej na zameldowaniu, a zmiana przedmiotu sprawy nastąpiła pod nieobecność skarżącego, wobec czego nie mógł on zająć stanowiska w tej kwestii. Skarżący został poinformowany o okolicznościach faktycznych i prawnych mogących mieć wpływ na wynik sprawy o wymeldowanie, a nie o anulowanie czynności materialno-technicznej, polegającej na zameldowaniu, wobec czego podnosił on, iż nie opuścił przedmiotowego lokalu dobrowolnie. Ponadto zarzucono, że skarżącemu nie umożliwiono wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, co w konsekwencji uniemożliwiło skarżącemu racjonalną obronę swoich interesów. W uzupełnieniu skargi zarzucono także naruszenie przepisów postępowania, a to art. 107 § 1 k.p.a., poprzez nie oznaczenie w zaskarżonej decyzji organu administracji publicznej, który ją wydał, gdyż z całą pewnością organem tym nie może być Małopolski Urząd Wojewódzki w Krakowie oraz art. 107 § 1 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., poprzez nie przytoczenie w uzasadnieniu prawnym zaskarżonej decyzji przepisów prawa, na podstawie których ją wydano, w szczególności zaś przepisu, który umożliwia anulowanie czynności materialno-prawnej, polegającej na zameldowaniu skarżącego. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Małopolski wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w motywach zaskarżonej decyzji. Oddalając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uznał, że w kontrolowanej sprawie nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, ani procesowego, które mogło mieć wpływ na wynik postępowania. Sąd I instancji stwierdził, że stosownie do treści art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tj. Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 z późn. zm.) Osoba, która przebywa w określonej miejscowości pod tym samym adresem dłużej niż trzy doby, jest obowiązana zameldować się na pobyt stały lub czasowy najpóźniej przed upływem czwartej doby, licząc od dnia przybycia. Dokonanie zameldowania mimo niespełnienia wymagań wskazanych w powołanym przepisie czyni czynność zameldowania wadliwą od samego początku. Czynność zameldowania ma potwierdzać istniejący stan faktyczny, a więc dana osoba winna najpierw zamieszkać w danym lokalu, a następnie dokonać zameldowania w nim. Skoro niespornym w sprawie było, że w chwili dokonania czynności zameldowania skarżący nie mieszkał w przedmiotowym budynku, a twierdził jedynie, że chce tam mieszkać, zatem jego zameldowanie było wadliwe. Stąd zdaniem Sądu organ administracji właściwy w sprawach meldunkowych miał obowiązek skorygowania błędnego wpisu ewidencyjnego, czego dokonał na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Sąd nie podzielił również zarzutów przedstawionych w uzupełnieniu skargi. Odnośnie przedmiotu sprawy, wskazał, że pierwotna decyzja Wójta Gminy Tomice o wymeldowaniu skarżącego została uchylona decyzją kasacyjną organu odwoławczego [...] lutego 2007 r. i właśnie w niej wskazano, że sprawa nie powinna dotyczyć wymeldowania, a prawidłowości czynności zameldowania w oparciu o przepisy art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Skoro adresatem decyzji był również skarżący, to wiedział on o przedmiocie postępowania. Natomiast odnośnie zarzutu braku oznaczenia organu, który wydał decyzję będącą przedmiotem skargi, czy też braku podstawy prawnej jej wydania – Sąd wskazał, że zarówno z pieczęci na decyzji i podpisu wynika jednoznacznie że decyzję wydał Wojewoda Małopolski, a decyzja ta posiada podstawę prawną i zawarcie w decyzji braku materialnoprawnych przesłanek do zameldowania. Sąd I instancji odniósł się również do zarzutu naruszenia art. 10 K.P.A. Przyznając rację skarżącemu, że organy nie pouczyły stron o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów –Sąd uznał, że uchybienie to nie miało wpływu na wynik sprawy, bowiem w sprawie przesłuchani zostali – skarżący i jego była żona. Skarżący nie składał wniosków dowodowych, a stan faktyczny nie był sporny. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł W. J. reprezentowany przez pełnomocnika zaskarżając wyrok w całości i zarzucając naruszenie przepisów postępowania art. 174 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm.) mające istotny wpływ na wynik sprawy w szczególności art. 145 § 1 pkt 1 lit "c" p.p.s.a poprzez nie uchylenia zaskarżonej decyzji w sytuacji, w której skarżący nie został zaznajomiony z przedmiotem postępowania, gdyż sprawa dotyczyła wymeldowania, a nie anulowania czynności materialno-technicznej zameldowania, a także naruszenia przez organy art. 61 § 4 K.p.a w związku z art. 9 K.p.a. i 10 § 1 K.p.a. W uzasadnieniu skargi eksponowano zarzut, iż o przedmiocie postępowania skarżący mógł czerpać wiedzę dopiero z ponownej decyzji pierwszoinstancyjnej, a naruszenie przepisów 8,9 i 10 K.p.a. spowodowało, że skarżącego pozbawiono prawa do obrony, co winno skutkować uchyleniem przez Sąd I instancji zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Niewłaściwe zastosowanie art. 145 § 1 lit "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm.) dalej p.p.s.a., a taki zarzut został podniesiony w skardze kasacyjnej, może mieć miejsce zarówno wtedy, gdy Sąd bezpodstawnie uzna, że doszło do naruszenia przepisów postępowania, jak i wówczas gdy mimo prawidłowych ustaleń Sądu w tym zakresie, błędnie zostanie oceniony wpływ stwierdzonych i niekwestionowanych uchybień na wynik sprawy administracyjnej. W obydwu przypadkach niewłaściwe zastosowanie konkretnego przepisu musi mieć istotny wpływ na wynik sprawy sądowoadministracyjnej. W niniejszej sprawie ustalenia faktyczne sprawy nie były sporne – gdyż zarówno strony postępowania jak i organy rozstrzygające sprawę były zgodne, że w dacie czynności materialno-technicznej zameldowania skarżący w miejscowości W. w budynku nr [...] nie zamieszkiwał. Z tych też powodów organ administracji właściwy w sprawach meldunkowych miał obowiązek skorygowania błędnego wpisu ewidencyjnego na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Dopóki sprawa nie zostanie zakończona decyzją ostateczną, strona może modyfikować swoje żądanie, a organ administracji państwowej ocenia na nowo żądanie w świetle przepisów prawa materialnego i ustaleń stanu faktycznego sprawy. W niniejszej sprawie pierwotna decyzja kasacyjna Wojewody Małopolskiego z [...] lutego 2007 r. wyraźnie wskazywała, że sprawa nie może dotyczyć wymeldowania, a jedynie prawidłowości czynności zameldowania. Wywód Sądu pierwszej instancji, z którego wynika, że skarżący już po otrzymaniu decyzji czerpał wiedzę o tym, że może zmienić się przedmiot postępowania, należy uznać za słuszny, i to tym bardziej, że po wydaniu ponownej decyzji pierwszoinstancyjnej postępowanie odwoławcze jest również postępowaniem merytorycznym, bowiem kończy się decyzją na podstawie całokształtu materiału dowodowego zebranego zarówno przez organ pierwszej instancji jak i może być uzupełnione postępowaniem dowodowym w sprawie przed organem odwoławczym. Sąd pierwszej instancji zasadnie wytknął organom uchybienie art. 10 K.P.A. jednak nie można odmówić racji twierdzeniu Sądu kontrolującego rozstrzygnięcia, że to uchybienie nie miało wpływu na wynik sprawy, bowiem dla takiej argumentacji znaczący wpływ miało to, że stan faktyczny istotny dla sprawy nie był sporny, a skarżący poza przyznaniem że w dacie zameldowania faktycznie w określonym miejscu nie zamieszkiwał nie powoływał żadnych dowodów. Należy jedynie zauważyć, że powody dla których taki był stan rzeczy, są dla istoty sprawy bez znaczenia. Uznając, że skarga kasacyjna nie dostarczyła argumentów podważających ocenę rozstrzygnięć administracyjnych dokonanych przez Sąd pierwszej instancji – Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.