II OZ 1143/07

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Alicja Plucińska - Filipowicz po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2007 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia B. i P. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 13 września 2007 r., sygn. akt II SA/Po 123/07 oddalające wniosek B. i P. K. o przyznanie prawa pomocy w sprawie z ich skargi na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego postanawia: 1. uchylić zaskarżone postanowienie, 2. przyznać B. i P. K. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie skarżących od uiszczenia wpisu sądowego od skargi powyżej 500 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 13 września 2007 r., sygn. akt II SA/Po 123/07, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), zwanej "ppsa", oddalił wniosek B. i P. K. o przyznanie prawa pomocy w sprawie z ich skargi na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] w przedmiocie wymierzenia kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego. W uzasadnieniu Sąd podniósł, że z przedstawionych przez wnioskujących oświadczeń i dokumentów wynika, że terminowo regulują bieżące zobowiązania, zaś fakt ten wyklucza przyznanie prawa pomocy. Sąd stwierdził, że umowy kredytu, których raty comiesięcznie spłacają skarżący, nie mają pierwszeństwa przed obowiązkiem uiszczenia opłat sądowych, skoro zaś są oni w stanie spłacać raty kredytowe w wysokości [...] zł, a na ich koncie bankowym pozostaje dodatnie saldo ([...] zł), to w ocenie Sądu I instancji mają oni zdolność do jednorazowego uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 1.500 zł. Zażalenie na powyższe postanowienie wnieśli skarżący twierdząc, że z interpretacją Sądu, dotyczącą art. 246 § 1 pkt 2 ppsa, nie można się zgodzić. Skarżący podnieśli, że w myśl twierdzeń Sądu I instancji, żeby uzyskać prawo pomocy musieli by zaprzestać spłacania zobowiązań, co w efekcie doprowadziło by do zajęcia ich gospodarstwa rolnego przez komornika. Ponadto podniesiono, że nabywając za kredyt, którego raty płacą, samochód, konieczny do poruszania się ze względu na miejsce zamieszkania, nie wiedzieli, iż będą zobowiązani do odłożenia pieniędzy na przyszłe opłaty sądowe, bowiem w tamtym czasie skarżący nie wnieśli jeszcze sprawy do Sądu. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ppsa przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odmówił skarżącym przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, uznając, iż skoro są w stanie ponosić comiesięczne raty zaciągniętego uprzednio kredytu i ich saldo na koncie bankowym jest dodatnie, to są również w stanie uiścić wpis sądowy od skargi w kwocie 1.500 zł. Stanowiska Sądu I instancji nie można podzielić. Rację mają skarżący, którzy podnieśli, że zaciągnięcie kredytu miało miejsce w momencie, w którym nie wiedzieli, iż będą musieli poczynić oszczędności na ponoszenie kosztów sądowych, a w chwili obecnej nie mogą zaprzestać spłacania rat kredytowych, gdyż może to negatywnie wpłynąć na prowadzone przez nich gospodarstwo rolne, stanowiące źródło ich utrzymania. Niesporny fakt zaciągnięcia przez stronę kredytu sam w sobie nie może być uznany za okoliczność wyłączającą możliwość skorzystania z instytucji prawa pomocy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący wykazali, iż wypełnione zostały przesłanki z art. 246 § 1 pkt. 2, jednakże stosownie do prawidłowych ustaleń Sądu I instancji, skarżący mają pewne dochody wystarczające na pokrycie wpisu sądowego od skargi do wysokości 500 zł. Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji na mocy art. 188 w związku z art. 197 ppsa.