VII SA/Wa 1632/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz, Asesor WSA Paweł Groński (spr.), Protokolant Agnieszka Wasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2007 r. sprawy ze skargi J. C. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2007 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco. Decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r., znak:[...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. (dalej kpa), po rozpatrzeniu wniosku J. C. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r., znak:[...] odmawiającej wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2004r. Nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie W. z dnia [...] września 2003 r. nr [...] nakazującej J. C. rozbiórkę zbiornika na nieczystości na działce nr [...] położonej we wsi W. gmina Ż. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ zwrócił uwagę na treść art. 157 § 3 kpa stanowiącego podstawę orzeczenia o niedopuszczalności wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności z przyczyn przedmiotowych i podmiotowych. Podkreślił, że z zebranego materiału dowodowego wynika, iż kwestionowana decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2004 r. została już zweryfikowana przed sądem administracyjnym. Prawomocnym wyrokiem z dnia 29 lipca 2005 r. sygn. akt II SA/Wr 114/04 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę wniesioną na ww. decyzję. W rezultacie po wydaniu przez sąd administracyjny wyroku oddalającego skargę na decyzję administracyjną niedopuszczalne jest prowadzenie przez organy administracji publicznej postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności tej decyzji. Dlatego decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2004 r. w przedmiocie rozbiórki zbiornika na nieczystości na działce nr [...] położonej we wsi W. gmina Ż. nie może być przedmiotem ponownego badania w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności. Na marginesie organ zauważył, że nakaz rozbiórki właściwy organ nakłada się w drodze decyzji, a nie w drodze postanowienia. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi J. C. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której skarżący zarzucił brak merytorycznego odniesienia się do argumentów zawartych w jego wniosku z dnia 3 listopada 2006 r. oraz ponownego wniosku z dnia 12 stycznia 2007r., przez co organ wydający zaskarżaną obecnie decyzję dopuścił się naruszenia przepisów prawa administracyjnego godząc w ten sposób w interes prawny strony, jak również brak spełnienia wszystkich niezbędnych przesłanek stawianych decyzji administracyjnej. J. C. podniósł, iż organ w wydanej decyzji naruszył szereg przepisów postępowania administracyjnego, w tym: art. 7, 8, 9, 11, 77, 107, 110 oraz art. 154 kpa. Ponadto w ocenie skarżącego całkowicie bezpodstawne i błędne jest stanowisko organu wyrażone w swojej decyzji, wskazujące, że organ nakłada obowiązek wykonania określonych czynności w drodze decyzji, a nie w postanowieniu. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne oraz argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W konsekwencji sąd administracyjny dokonuje kontroli zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego i to z przepisami obowiązującymi w dacie jego wydania, co oznacza, że kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Podkreślenia przy tym wymaga, iż zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Biorąc pod uwagę powyższe kryteria należy uznać, ze skarga nie jest zasadna i powinna zostać oddalona. Przedmiotem oceny w niniejszym postępowaniu w granicach skargi była wyłącznie kwestia prawidłowości czynności procesowej podjętej przez organ polegającej na odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2004 r. W rezultacie Sąd nie dokonywał w tym postępowaniu merytorycznej oceny prawidłowości kwestionowanej decyzji w przedmiocie rozbiórki zbiornika na nieczystości na działce nr [...] położonej we wsi W. gmina Ż. Zgodnie z art. 157 § 3 kpa organ w drodze decyzji odmawia wszczęcia postępowania w sprawie nieważności. Przyjmuje się, iż odmowa wszczęcia postępowania nieważnościowego, a zatem negatywna ocena możliwości prowadzenia tego nadzwyczajnego postępowania administracyjnego na wstępnym etapie badania wniosku strony poprzedzającym właściwe rozpoznanie sprawy może nastąpić z przyczyn podmiotowych jak i przedmiotowych. Przyczyny podmiotowe odmowy wszczęcia postępowania nieważnościowego dotyczą np. sytuacji, gdy żądanie złoży podmiot niebędący stroną w sprawie lub strona niemająca zdolności do czynności prawnych, a działająca bez przedstawiciela ustawowego. Przesłanki przedmiotowe odnoszą się m.in. do przypadków, gdy organ działał w innej formie (np. umowy cywilnej) lub gdy sprawa nie jest jeszcze zakończona decyzją ostateczną. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowoadministracyjnym nie budzi wątpliwości, że także żądanie wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności w przypadku, gdy organ jest związany oceną prawną dokonaną już uprzednio przez Sąd, mieści się w kategoriach przesłanki o charakterze przedmiotowym (por. m. in. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 marca 2004 r. sygn. akt II SA 1628/03 publ. LEX nr 150821). W rozstrzyganej sprawie bezsporne jest, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 29 lipca 2005 r. sygn. akt II SA/Wr 114/04 oddalił skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2004 r. Należy zaznaczyć w tym miejscu, że sąd administracyjny, rozpoznający sprawę ze skargi na określony akt administracyjny zobowiązany jest - stosownie do przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z urzędu zbadać nie tylko istnienie naruszeń przepisów prawa materialnego oraz postępowania mających wpływ na wynik sprawy, jak również przesłanek będących podstawą wznowienia postępowania administracyjnego ale również przesłanek powodujących nieważność kontrolowanego aktu. Dlatego oddalenie przez Sąd skargi na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2004 r. oznacza, że uznano, iż decyzja ta nie jest domknięta żadną z kwalifikowanych wad będących podstawą do stwierdzenia jej nieważności. Powyższy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu stał się prawomocny z dniem 30 sierpnia 2005 r. W rezultacie ocena legalności badanej przez Sąd decyzji, także pod kątem wystąpienia ewentualnych przesłanek nieważnościowych zaczęła - z dniem 30 sierpnia 2005 r. - korzystać z powagi rzeczy osądzonej. Wszczęcie po tym dniu przez organ administracji publicznej postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności i weryfikowanie wspomnianej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2004 r. w zakresie wystąpienia przesłanek wymienionych w art. 156 kpa, o co wnosił J. C., nie jest dopuszczalne z przyczyn przedmiotowych. Powoduje bowiem naruszenie wspomnianej powagi rzeczy osądzonej (res iudicata), czyli okoliczności wyłączającej ponowne rozpoznanie sprawy. Odnosząc się do zarzutów skarżącego należy zauważyć, że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w sposób właściwy dokonał oceny stanu faktycznego i nie naruszył reguł właściwego postępowania administracyjnego. Niezasadny jest zarzut J. C. nieodniesienia się przez organ do argumentów skarżącego zawartych w jego wnioskach z dnia 3 listopada 2006 r. oraz z dnia 12 stycznia 2007 r. i w konsekwencji naruszenia przepisów art. 7, 8, 9, 11, 77, 107, 110 oraz art. 154 kpa. Stwierdzenie wystąpienia przesłanki powodującej odmowę wszczęcia postępowania nieważnościowego i wydanie decyzji w oparciu o art. 157 § 3 kpa powoduje sytuację, w której organ administracji publicznej nie może rozpatrywać merytorycznie sprawy stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji na podstawie art. 156 i 158 kpa. Zarzut naruszenia art. 154 kpa przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie może być także uwzględniony, gdyż kontrolowane postępowanie dotyczyło odmowy wszczęcia postępowania nieważnościowego na podstawie art. 157 § 3 kpa, nie zaś innego nadzwyczajnego postępowania administracyjnego uregulowanego w art. 154 kpa. To ostatnie postępowanie może być prowadzone na podstawie odpowiedniego wniosku skarżącego w odrębnym postępowaniu administracyjnym. W tym stanie rzeczy, na mocy art. 151 w zw. z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało orzec jak w sentencji wyroku.