VIII SA/Wa 509/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński /sprawozdawca/, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda, Asesor WSA Andrzej Kuna, , Protokolant Mariola Pronobis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2007 r. sprawy ze skargi Syndyka Z.T.S "P." Spółka Akcyjna w upadłości na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji po wznowieniu postępowania oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R., biorąc za podstawę art. 138 § 1 w związku z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego( tj. DZ.U. z 2000 roku, nr 98, poz. 1071 z póź. zmianami) dalej jako k.p.a., po rozpoznaniu wniosku syndyka masy upadłości Z.T.S."P ‘’ SA w upadłości o ponowne rozpatrzenie sprawy utrzymało w mocy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] o odmowie uchylenia, po wznowieniu postępowania, decyzji własnej z dnia [...] w przedmiocie zobowiązania do rekultywacji gruntu Z.T.S. "P‘’ SA w P. w upadłości. W uzasadnieniu organ podnosił, że decyzją z dnia [...], nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R., po wznowieniu postępowania, zakończonego decyzją własną z dnia [...], na skutek wniosku syndyka Z.T.S. "P‘’ SA w upadłości, na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. odmówiło uchylenia wskazanej wyżej decyzji. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy syndyk podnosił, że od dnia złożenia wniosku o wydanie decyzji o rekultywacji gruntu, do dnia wydania decyzji o rekultywacji gruntu przez Starostę R. z dnia [...] – znak [...] zaszły istotne dla sprawy okoliczności faktyczne i nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, a nie znane organowi w dniu wydawania decyzji (art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.), a ponadto bez własnej winy w postępowaniu w charakterze strony nie występował Burmistrz Miasta P. (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.). Samorządowe Kolegium Odwoławcze ustaliło co następuje : Wnioskiem z dnia 31 grudnia 2004 roku syndyk Z.T.S."P.‘’ SA w upadłości złożył wniosek o wydanie decyzji na zamknięcie składowiska odpadów i rekultywacji gruntu. Decyzją z dnia [...] nr [...] Starosta R. zobowiązał wnioskodawcę do rekultywacji gruntów po byłym zakładowym składowisku odpadów w miejscowości P., stanowiących część działki oznaczonej w ewidencji gruntów numerem [...] o powierzchni 13 8258 ha, ustalając kierunek rekultywacji. W odwołaniu od decyzji syndyk podnosił, że aktem notarialnym z dnia 10 października 2005 roku upadłe przedsiębiorstwo w całości zostało sprzedane Gminie Miasta P., a zatem decyzja Starosty R. narusza prawo, bowiem została wydana nie dla aktualnego, ale dla byłego właściciela. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] utrzymało w mocy decyzję Starosty R. wywodząc w uzasadnieniu, iż zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy z 31 lutego 1995 roku o ochronie gruntów rolnych i leśnych (tj. DZ.U. z 2004 roku, nr 121, poz. 1266 ze zmianami), zobowiązanym do rekultywacji na własny koszt jest osoba powodująca utratę lub ograniczenie wartości użytkowej gruntów. Słowniczek w/w ustawy zawiera definicję zarówno osoby zobowiązanej do rekultywacji, jak i właściciela. Zdaniem organu ustawodawca nie uzależnia obowiązku rekultywacji gruntu od tytułu prawnego do nieruchomości, na której znajduje się składowisko odpadów. Dnia 28 grudnia 2006 roku syndyk Z.T.S. "P.‘’ SA w upadłości złożył do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie rekultywacji gruntu po zakładowym wysypisku, wskazując jako podstawę wznowienia art. 145 § 1 pkt 6 k.p.a. W uzasadnieniu wniosku zaś podniesiona została okoliczność, iż Z.T.S. "P.‘’ SA w upadłości został sprzedany Gminie Miasta P., aktem notarialnym z dnia 10 października 2005 roku. Nabywca zdaniem wnoszącego o wznowienie jest następcą prawnym i to powoduje, że niezbędne jest wznowienie postępowania i zobowiązanie następcy prawnego do wykonania rekultywacji. Postanowieniem z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze wznowiło postępowanie. Po wznowieniu postępowania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] odmówiło uchylenia decyzji własnej [...], bowiem uznało, że w sprawie nie zachodzi przesłanka z art.145 § 1 pkt 6 k.p.a. Ponadto podnoszono, że organowi znana była okoliczność zbycia przedsiębiorstwa przez syndyka na rzecz Gminy Miasta P.. Ta okoliczność była już przedmiotem rozważania przez organ administracji publicznej wydającemu decyzję ostateczną w sprawie rekultywacji. W dniu 12 kwietnia 2007 roku syndyk złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zdaniem organu z decyzji Starosty R. nie wynika wprawdzie, aby wydając decyzję nakazującą wnioskodawcy rekultywację składowiska odpadów wiedział, że Z.T.S. " P‘’ SA w upadłości zostały sprzedane Gminie Miasta P. Jednakże okoliczność ta znana była organowi odwoławczemu, który w decyzji z dnia [...] odniósł się do tej okoliczności. Tak więc nie można powoływać się na nowe okoliczności faktyczne, skoro istniały one i były znane organowi w dacie wydania decyzji ostatecznej. Również okoliczność, że w postępowaniu winna brać udział jako strona Gmina Miasta P., nie może stanowić podstawy do wzruszenia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego stanowiącej przedmiot niniejszego postępowania. Okoliczność iż strona, bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu może być przesłanką wznowienia postępowania wyłącznie, gdy wniosek w tym przedmiocie złoży właśnie ta strona. Organ w takim przypadku nie może działać z urzędu. Skoro Gmina Miasta P. nie złożyła wniosku o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją Starosty R. z dnia [...],to brak jest podstaw do wznowienia postępowania z urzędu. Skargę na ostateczną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] złożył syndyk Z.T.S. " P. ‘’ SA w upadłości. Zaskarżonej decyzji zarzucał : 1. naruszenie art. 30 § 4 k.p.a. poprzez nie przyjęcie, że w miejsce strony Z.T.S."P.‘’ SA w upadłości jako strona postępowania winna występować Gmina Miasta P.; 2. naruszenie art. 20 ust. 6 ustawy z dnia 3 lutego 1995 roku o ochronie gruntów rolnych i leśnych poprzez nieuwzględnienie, że nastąpiła zmiana osoby zobowiązanej. Z tego też względu skarżący wnosił o : a) uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Starostwu Powiatowemu w R.; b) zasądzenie kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu skargi skarżący podnosił, że nie można zgodzić się ze stanowiskiem organu, iż wiedza organu o tym, że Z.T.S. "P‘’ SA w upadłości zostały sprzedane przed wydaniem decyzji administracyjnej o rekultywacji nie miała wpływu na treść decyzji. Zdaniem skarżącego istotnym nie jest sam fakt wiedzy o podpisaniu aktu, ale znajomość jego treści i skutków prawnych, które rodzi. Przedsiębiorstwo upadłego zostało sprzedane jako zorganizowana całość w rozumieniu art. 55 ¹ kodeksu cywilnego, w trybie art.113 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 października 1934 roku Prawo upadłościowe( DZ.U z 1991 roku, nr 118, poz. 512 ze zmianami). Syndyk otrzymał zgodę sędziego komisarza na sprzedaż z wolnej ręki przedsiębiorstwa jako całości. W dalszej części skarżący podnosił, że w § 9 aktu notarialnego został zamieszczony zapis " że wszelkie korzyści i ciężary związane z przedmiotem nabycia ponosić będzie strona kupująca ‘’, a nadto Burmistrz Gminy Miasta P. oświadczył w powyższym akcie notarialnym, że przedsiębiorstwo to na rzecz Gminy Miasta P. kupuje i stan prawny i faktyczny tego przedsiębiorstwa jest mu znany. Z tego względu zdaniem skarżącego wynika jednoznacznie, że jako strona winna występować Gmina Miasta P. i to ona powinna być również zobowiązana do rekultywacji. W uzupełnieniu skargi skarżący podnosił, że przedsiębiorstwo zostało zakupione za niesłychanie niską kwotę, a wynikało to z faktu usytuowania na tym terenie wysypiska śmieci. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wnosił o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Jego zdaniem zarzuty podnoszone w skardze nie dają podstaw do zmiany zajmowanego dotychczas stanowiska. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga syndyka Z.T.S. "P‘’ SA w upadłości nie zasługuje na uwzględnienie. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi w art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych [ DZ.U nr 153 , poz.1269 ] oraz art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – zwanej dalej p.p.s.a. [ DZ.U nr 153, poz.1270, ze zmianami] sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie albo też przepisu dającego podstawę do wznowienia postępowania, a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności. Jak stanowi przepis art.134 § 1 p.p.s.a. Sąd badając legalność zaskarżonego aktu nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przede wszystkim należy zauważyć, iż skarżący składając wniosek o wznowienie postępowania, jako jego podstawę wskazał art. 145 § 1 pkt 6 k.p.a., a z uzasadnienia wniosku można wywieść, iż podstawę wznowienia widzi również w naruszeniu art.145 § 1 pkt 5 k.p.a. Tak więc, gdy wola strony wyrażona jest w sposób bezsporny, organ jest związany treścią żądania. Stanowisko takie wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 lipca 2001 r.,(sygn. akt IV SA 1091/99, Lex Polonica), którego teza stanowi, iż organ związany jest żądaniem strony, treść żądania wyznacza stosowną normę prawa materialnego lub normę prawa procesowego, która ma znaczenie dla ustalenia zakresu postępowania. Odnosząc się zarzutów skargi należy zauważyć, że aby zastosować art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a, zgodnie z którym wznawia się postępowanie jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy, nowe okoliczności lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nie znane organowi, który wydał decyzję, muszą wystąpić określone tym przepisem przesłanki. Pierwszą z wymienionych przesłanek warunkujących wznowienie postępowania jest to, że okoliczności faktyczne lub dowody ujawnione w danej sprawie są " nowe ". W orzecznictwie wyrażono pogląd, że nowymi faktami lub dowodami będą te z nich, które nie zostały uwzględnione przez organ administracji publicznej jako element podstawy faktycznej. Drugą okolicznością warunkującą wznowienie postępowania jest to, że nowy fakt lub dowód istniał już w chwili wydania decyzji ostatecznej . Trzecią przesłanką niezbędną do spowodowania wznowienia postępowania jest to , że okoliczność faktyczna lub dowód muszą mieć istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Sytuacja taka ma miejsce wtedy, gdy uwzględnienie określonej okoliczności faktycznej lub dowodu spowodowałoby wydanie odmiennej decyzji, niż zapadła poprzednio. W orzecznictwie wyrażono pogląd, że nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody są istotne dla sprawy wtedy, gdy można stwierdzić, że gdyby znane były organowi orzekającemu, to mogłyby mieć wpływ na odmienne rozstrzygniecie sprawy / por. wyrok NSA z 25 czerwca 1985 roku I SA 198/85 , ONSA 1985/1/35 ; wyrok NSA z 6 stycznia 1998 roku , IV SA 1302/97 /. Ostatnią okolicznością warunkującą zastosowanie analizowanej przesłanki wznowienia postępowania jest to, aby nowo ujawnione fakty lub dowody nie były znane organowi, który wydał decyzję. Przesłanka ta jest związana z przyjętą zasadą swobodnej oceny dowodów. Zgodnie z art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Dokonaną oceną jest organ związany, zmiana oceny nie może stanowić podstawy wznowienia postępowania. Przenosząc to na grunt niniejszej sprawy należy zauważyć, że kwestia zbycia przedsiębiorstwa Z.T.S. "P‘’ SA w upadłości, jako nowa okoliczność faktyczna była znana organowi – Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w R. w dacie wydawania ostatecznej decyzji administracyjnej w dniu [...]. Organ w powyższej decyzji dokonał ustaleń faktycznych uwzględniających tę okoliczność, uznając że nie ma ona wpływu na prawidłowość decyzji organu pierwszej instancji. Tak więc nie można podzielić stanowiska skarżącego, iż ta okoliczność jest nową okolicznością, nieznaną organowi wydającemu ostateczną decyzję administracyjną. Sąd podziela pogląd zaprezentowany przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 15 września 1987 roku, IV SA 436/87 iż " odmienna ocena przez stronę dowodu, który istniał w dniu wydawania decyzji i był znany organowi wydającemu decyzję, nie uzasadnia wznowienia postępowania". Tak więc w postępowaniu wznowieniowym niedopuszczalnym jest ponowna ocena dowodu na postawie znanych organowi okoliczności faktycznych. Z tego też względu podnoszone zarzuty, że decyzja wydana przez organ administracji publicznej narusza przepisy art. 30 § 4 k.p.a. oraz art. 20 ust. 6 ustawy z dnia 3 lutego 1995 roku o ochronie gruntów rolnych i leśnych( DZ.U z 2004 roku, nr 121,poz. 1260 ze zmianami) nie mogły znaleźć uznania. Postępowanie wznowienie nie służy do ponownej oceny zgromadzonego w danej sprawie materiału dowodowego, a do tego sprowadzają się zarzuty podnoszone przez skarżącego, w tym zakresie. Skarżący w toku postępowania wskazywał jako podstawę wznowienia również art.145 § 1 pkt 6 k.pa. – brak stanowiska innego organu – Dyrektora Wydziału Ochrony Środowiska i Rolnictwa Mazowieckiego Urzędu Wojewódzkiego. Organ prawidłowo dokonał oceny tej podstawy wznowienia podając, że żaden przepis prawa nie wymaga w toku postępowania administracyjnego, w zakresie decyzji o rekultywacji, zajęcia stanowiska przez podawany przez skarżącego organ. Sam skarżący nie wskazuje podstawy prawnej nakazującej aby wskazany organ w tego rodzaju sprawie zajął stanowisko. Z tego względu należy uznać, że organ prawidłowo uznał, że wskazany przez skarżącego przepis nie daje podstawy do wznowienia postępowania. Przesłanki wznowienia są określone w sposób enumeratywny. Takie wyliczenie przesłanek wznowienia powoduje, że przyczyny wznowienia są ograniczone do tych wymienionych w art.145 § 1 i art. 145a k.p.a. Z uwagi na zasadę trwałości decyzji ostatecznych wynikającą z art. 16 k.p.a. wykładnia przesłanek winna mieć charakter zwężający. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. należy zauważyć, że ta podstawa wznowienia została dopiero podniesiona przez skarżącego we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Tak więc stanowiła ona kolejną podstawę wznowienia, która została dodana przez skarżącego. W związku z tym nie powinna ona być przedmiotem rozstrzygnięcia, ponieważ zakres postępowania został zakreślony przez skarżącego we wniosku o wznowienie postępowania. Wskazanie tej podstawy wznowienia mogło być potraktowane jako nowy wniosek o wznowienie postępowania. Odniesienie się do tej podstawy wznowienia było wyjściem poza ramy postępowania zakreślonego wnioskiem. Uchybienie w tym zakresie nie miało istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia tej sprawy. Należy zauważyć, iż podnoszone przez skarżącego argumenty, co do naruszenia prawa przy wydawaniu decyzji o nałożeniu obowiązku rekultywacji, mogłyby być ewentualnie podstawą do prowadzenia innego postępowania zmierzającego do wyeliminowania tej decyzji z obrotu prawnego. Z tego też względu biorąc za podstawę art.151 p.p.s.a orzeczono jak na wstępie.