II SA/Sz 488/07

WyrokWSA w Szczecinie2007-11-15

Skład orzekający: Mirosława Włodarczak-Siuda, Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Elżbieta Makowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej jest zobowiązany do zwrotu opłaty za zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych, jeśli zezwolenie wygasło z powodu niezłożenia w terminie oświadczenia o wartości sprzedaży i niedokonania wpłaty w terminie?
Ratio decidendi
Ustawa o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi nie przewiduje instytucji "niewykorzystania zezwolenia" ani możliwości zwrotu opłaty w przypadku wygaśnięcia zezwolenia z powodu niezłożenia w terminie oświadczenia o wartości sprzedaży i niedokonania wpłaty. Opłata uiszczona w momencie, gdy zezwolenie było jeszcze ważne, jest należna, nawet jeśli później wygasło z tych przyczyn. Przepisy Kodeksu cywilnego nie mają zastosowania w postępowaniu administracyjnym w tej kwestii.
Stan faktyczny
Skarżący P.W. wniósł o zwrot opłaty za zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych, argumentując, że opłata została uiszczona po wygaśnięciu zezwolenia. Prezydent Miasta odmówił zwrotu, wskazując, że opłata była należna za okres, w którym zezwolenie było ważne, a jego wygaśnięcie nastąpiło z powodu niezłożenia w terminie oświadczenia o wartości sprzedaży i niedokonania wpłaty. Skarżący podtrzymał swoje stanowisko, powołując się na naruszenie przepisów ustawy i Kodeksu cywilnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosława Włodarczak-Siuda (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder,, Sędzia NSA Elżbieta Makowska, Protokolant Małgorzata Frej, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 listopada 2007 r. sprawy ze skargi P. W. na czynność Prezydenta Miasta z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zwrotu opłaty za zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych oddala skargę Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie przez skarżącego P. W. jest czynność z zakresu administracji publicznej, podjęta przez Prezydenta Miasta Ś. pismem z dnia 12 grudnia 2006 r. polegająca "na odmowie stwierdzenia uprawnienia do żądania zwrotu kwoty 3150 zł" wniesionej tytułem opłaty za korzystanie z zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych. Skarżący w dniu 7 kwietnia 2006 r. wystąpił z wnioskiem o zwrot kwoty 3150 zł. wpłaconej omyłkowo na konto Urzędu Miasta Ś. Prezydent Miasta Ś. odmawiając zwrotu opłaty za korzystanie z zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych wskazał, że opłata została uiszczona za zezwolenia wydane przez Prezydenta Miasta Ś. decyzjami z dnia 15 września 2004 r. Dlatego organ za niezasadne uznał twierdzenia skarżącego, że opłata została uiszczona omyłkowo. Prezydent Miasta Ś. decyzją z dnia 17 lutego 2006 r. stwierdził wygaśnięcie z dniem 1.02.2006 r. ważności zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych wydanych dla P. W. ponieważ opłata za korzystanie z zezwoleń została uiszczona po terminie określonym w art.111 ust.7 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, ponadto skarżący złożył po terminie oświadczenie o wartości sprzedaży poszczególnych rodzajów napojów alkoholowych w roku poprzednim. W 2006 roku, do momentu wygaśnięcia zezwoleń P. W. korzystał z zezwoleń, dlatego opłata jest należna. Brak jest postaw do proporcjonalnego obliczenia wysokości opłaty na podstawie art. 111 ust. 8 ustawy bowiem zezwolenia wydane 15.09.2004 ważność tracą 31.12.2009 r.. Organ stwierdził (powołując się na wyrok NSA z dnia 22 września 2005 r., sygn. akt II GSK 149/05 oraz stanowisko Regionalnej Izby Obrachunkowej w Szczecinie), że w obowiązującym stanie prawnym brak jest podstaw do zwrotu opłaty od zezwolenia, które wygasło. Dokonanie zwrotu opłaty byłoby możliwe tylko wówczas, gdyby istniała ustawowa regulacja przesłanek, sposobu i trybu zwrotu. Tymczasem obowiązująca ustawa reguluje wyłącznie tryb, zasady i sposób obliczania wysokości opłat, natomiast nie przewiduje możliwości zwrotu opłaty i instytucji " niewykorzystania zezwolenia", z którą wiązałby się obowiązek zwrotu opłaty. P. W. pismem dnia 14 lutego 2007 r. wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa podnosząc, że zezwolenia na sprzedaż alkoholu wygasły z dniem 31 stycznia 2006 r., a wpłata opłaty nastąpiła w dniu 9 lutego 2006 r. Wniesienie opłaty nastąpiło w sytuacji, gdy pozwolenie już wygasło wskutek niezachowania terminu do jej wniesienia. W chwili uiszczenia opłaty nie istniał żaden stosunek administracyjny, który zobowiązywał skarżącego do wniesienia opłaty, a organ uprawniałby do jej przyjęcia. Organ jest zatem wzbogacony bez podstawy prawnej bowiem opłatę uiszczono bezpodstawnie dlatego wniesiona opłata podlega zwrotowi. Prezydent Miasta Ś. pismem z dnia 1 marca 2003 r. podtrzymał dotychczasowe stanowisko. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie P. W. zarzucił naruszenie art. 18 ust. 12 pkt 5 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi i art. 405 k.c. podtrzymując zarzuty zgłoszone w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa. Skarżący wniósł o ustalenie istnienia obowiązku zwrotu na rzecz strony skarżącej kwoty 3150 zł. Prezydent Miasta Ś. wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie bowiem odmowa zwrotu opłaty nie jest sprzeczna z obowiązującymi przepisami prawa. Sąd rozpoznający skargę podziela podgląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 września 2005 r., sygn. II GSK 149/05 , że ustawa z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. z 2002 r. Nr 147, poz. 1231 ze zm.) nie przewiduje instytucji " niewykorzystania zezwolenia", z którą wiązałby się obowiązek zwrotu opłaty. Warunkiem prowadzenia sprzedaży napojów alkoholowych do spożycia w miejscu lub poza miejscem sprzedaży jest między innymi wniesienie opłaty, o której mowa w art. 111 (art. 18 ust. 7 pkt 2 ustawy). Opłata o której jest mowa w art.111 pobierana jest jednorazowo do dnia 31 stycznia w każdym kolejnym roku kalendarzowym. W roku nabycia zezwolenia lub utraty jego ważności, opłaty dokonuje się proporcjonalnie do okresu ważności zezwolenia (art.111 ust.8 ustawy). W rozpoznawanej sprawie skarżący wniósł opłatę w dniu 9 lutego 2006 r. za korzystanie z zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych za 2006 rok. W chwili jej uiszczenia była ona opłatą należną bowiem w styczniu 2006 r. skarżący prowadził sprzedaż napojów alkoholowych. Wygaśniecie zezwolenia na podstawie art. 18 ust.12 pkt 5 ustawy w związku z niezłożeniem w terminie oświadczenia o wartości sprzedaży za rok 2005 i niedokonaniem wpłaty w terminie nie jest tożsame z " utratą ważności zezwolenia " art. 18 ust 12 pkt 2 ustawy) dlatego brak jest podstaw do zwrotu opłaty proporcjonalnie do wykorzystanego w 2006 r. zezwolenia. Skarżący uzyskał zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych w okresie od 15 stycznia 2004. do 31 stycznia 2009 r., a zatem utrata ważności zezwolenia mogłaby nastąpić z dniem 31 stycznia 2009 r. Wygaśnięcie zezwolenia z przyczyn określonych w art. 18 ust. 12 pkt 5 nie powoduje obowiązku zwrotu opłaty za okres po wygaśnięciu zezwolenia bowiem przepisy ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi nie przewidują możliwości zwrotu opłaty w przypadku wygaśnięcia zezwolenia z tej przyczyny. Za niezasadny należy uznać zarzut naruszenia art. 18 ust. ust. 12 pkt 5 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi bowiem przepis ten określa przypadki wygaśnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych i był podstawą prawną do wydania decyzji o wygaśnięciu zezwolenia, natomiast nie może stanowić podstawy do żądania zwrotu opłaty. Niezasadnym jest również zarzut naruszenia art. 405 k.c. bowiem kodeks cywilny reguluje stosunki cywilnoprawne między osobami fizycznymi i osobami prawnymi, a nie administracyjnoprawne pomiędzy organem a stroną, a zatem nie może stanowić podstawy prawnej do wydania rozstrzygnięcia przez organ w postępowaniu administracyjnym. Prezydent Miasta Ś. zasadnie zatem odmówił P. W. zwrotu opłaty za zezwolenia na sprzedaż alkoholowych. Z tych względów skargę jako niezasadną należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153 poz.1270 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło