II FZ 522/07

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Sędzia NSA Jerzy Rypina po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2007 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia H. i A. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 13 sierpnia 2007 r., sygn. akt I SA/Sz 309/07 w zakresie odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi H. i A. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia 9 marca 2007 r. nr ... w przedmiocie odmowy uchylenia, w wyniku wznowienia postępowania, decyzji w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1998 r. postanawia oddalić zażalenie. NSA/post.1 – postanowienie "ogólne" Zaskarżonym postanowieniem z dnia 13 sierpnia 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odmówił H. i A. W. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w przedmiocie odmowy uchylenia, w wyniku wznowienia postępowania, decyzji w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1998 r. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że wniosek skarżących o zwolnienie z kosztów sądowych nie może zostać uwzględniony ponieważ nie wykazali oni, że ich sytuacja majątkowa jest na tyle trudna, że nie są w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku dla swojego utrzymania. Wojewódzki Sąd Administracyjny podkreśla, że strona była wzywana do uzupełnienia danych, między innymi w zakresie wydatków ponoszonych na swoje utrzymanie, posiadanych rachunków bankowych oraz sytuacji majątkowej (odnośnie posiadanego wcześniej dodatkowego mieszkania), a także do przedłożenia odpisów rocznych zeznań podatkowych za 2006 r. i nie wywiązali się należycie z tego zobowiązania. Dalej Sąd dodaje, że głównym argumentem wnioskodawców, podnoszonym także w sprzeciwie, jest ich wiek, stan zdrowia oraz ponoszenie znacznych wydatków na utrzymania i spłatę długów (strony podają, że pozostaje im na życie kwota 432 zł). Zdaniem Sądu pierwszej instancji samo oświadczenie należy ocenić jako ogólnikowe i niewystarczające do jednoznacznego stwierdzenia, że ponoszenie znacznych wydatków uniemożliwia poniesienie kosztów sądowych i może doprowadzić do zachwiania sytuacji bytowej wnioskodawców. W zażaleniu na przedmiotowe postanowienie skarżący podkreślili, że są w bardzo trudnej sytuacji majątkowo-zdrowotnej i nie są w stanie podnieść kosztów wpisu sądowego. Dodają, że dokumenty odzwierciadlające ich sytuację materialną znajdują się w aktach sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z postanowieniem art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może zostać przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym, gdy osoba taka wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie miał obowiązek wszechstronnie i wyczerpująco odnieść się do przytoczonych we wniosku okoliczności i do materiału dowodowego zebranego w sprawie, co też uczynił. Należy zauważyć, iż regulacja zawarta w treści art. 246 § 1 cytowanej ustawy stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 tej ustawy, stosownie do którego strony ponoszą koszty postępowania, związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Przytoczone we wniosku okoliczności, jak również przedstawione dokumenty powinny uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanym wyżej przepisie. Przy tym, to do Sądu kierującego się wskazaniami logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego i dostępnej wiedzy, należy ocena czy takie okoliczności zachodzą. W przedmiotowej sprawie, z treści złożonego przez skarżących wniosku wynika, iż dochody z emerytur zapewniają im byt na średniej stopie życiowej. O statusie finansowym skarżących świadczy także posiadany przez nich majątek nieruchomy. Z treści art. 252 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika, iż Sąd rozpatrując wniosek strony o przyznanie prawa pomocy winien brać pod uwagę jej stan majątkowy i rodzinny oraz otrzymywane dochody. Pod pojęciem stanu majątkowego należy przy tym rozumieć nie tylko zasób gotówki znajdujący się w posiadaniu strony, lecz również środki finansowe ulokowane w majątku ruchomym i nieruchomym. Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, iż wysokość emerytur skarżących (wynosząca łącznie ok. 3.342 zł) pozwala na wygospodarowanie 200 zł z przeznaczeniem ich na zapłatę kosztów sądowych. Mając powyższe na uwadze, wobec niestwierdzenia aby Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie naruszył prawo zaskarżonym postanowieniem, należało zażalenie oddalić, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 powołanej wyżej ustawy.