I SA/Wa 2034/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie NSA Ewa Dzbeńska asesor WSA Joanna Skiba (spr.) Protokolant Anna Jurak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2007 r. sprawy ze skargi W. K., A. P., A. S., T. S. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] września 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta Miasta W. z dnia [...] marca 2006 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Wojewody Mazowieckiego na rzecz skarżących W. K., A. P., A. S. i T. S. solidarnie kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] września 2006 r., nr [...] Wojewoda Mazowiecki, po rozpatrzeniu odwołania pełnomocnika W. K., A. P., A. S., A. S., T. S. i M. S. – adw. S. B., utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta W. z dnia [...] marca 2006 r., nr [...] orzekającą o odmowie zwrotu części nieruchomości położonej w W. przy ul.[...], stanowiącej działkę ew. nr [...] i działkę ew. nr [...]. Decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym: Przedmiotowa nieruchomość położona w W. przy ul. G. i J., poprzednio stanowiąca działkę ew. nr [...], została nabyta na rzecz Skarbu Państwa w drodze umowy sprzedaży zawartej w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r., Nr 10, poz. 64) - akt notarialny z dnia [...] kwietnia 1975 r., rep. A nr [...]. Działka ta znajdowała się bowiem na terenie objętym decyzją Prezydium Rady Narodowej Miasta W. nr [...] z [...] kwietnia 1973 r. o lokalizacji inwestycji – bazy warsztatowo – remontowej dla Zakładów [...] w W. Nieruchomość ta stanowi obecnie działki ew. nr [...]. Z wnioskiem o zwrot powyższej nieruchomości zwrócili się spadkobiercy poprzednich właścicieli, podnosząc, że nie została ona wykorzystana na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Prawomocną decyzją z dnia [...] marca 2005 r., nr [...] Prezydent Miasta W. umorzył, jako bezprzedmiotowe, postępowanie dotyczące zwrotu części przedmiotowej nieruchomości oznaczonej obecnie jako działka ew. nr [...]. Z uwagi na fakt, że powyższa decyzja z dnia [...] marca 2005 r. objęła tylko część wywłaszczonego terenu, decyzją z dnia [...] marca 2006 r. Prezydent Miasta W. rozpoznał wniosek spadkobierców byłych właścicieli w zakresie działek nr [...] i odmówił zwrotu nieruchomości. Organ wskazał, że przedmiotowa nieruchomość nie stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Po rozpatrzeniu odwołania spadkobierców byłych właścicieli – W. K., A. P., A. S., A. S., T. S. i M. S. od decyzji z dnia [...] marca 2006 r., Wojewoda Mazowiecki decyzją z dnia [...] września 2006 r. utrzymał ją w mocy. Organ wskazał, że zgodnie z art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r., Nr 261, poz. 2603) poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli stosownie do przepisu art. 137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. W myśl natomiast przepisu art. 137 ust. 1 powołanej ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli: 1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo 2) pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany. Stosownie natomiast do art. 216 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami przepisy dotyczące zwrotu wywłaszczonych nieruchomości stosuje się odpowiednio do nieruchomości nabytych w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Organ wskazał, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż nie zachodzą przesłanki do zwrotu przedmiotowej nieruchomości, z uwagi na fakt, że na działce ew. nr [...] została zrealizowana przewidziana decyzją o wywłaszczeniu inwestycja, a działkę ew. nr [...] zajęto pod drogę publiczną. Zgodnie natomiast z orzecznictwem Naczelnego Sąd Administracyjnego nie jest możliwy zwrot wywłaszczonej nieruchomości, jeśli okazała się ona wprawdzie zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, lecz w czasie orzekania o zwrocie stanowi część drogi publicznej w rozumieniu przepisów o drogach publicznych. Od decyzji Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] września 2006 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł w imieniu W. K., A. P., A. S., T. S., M. S. i A. S. – adw. S. B. wnosząc o jej uchylenie i zarzucając naruszenie: - art. 77 § 1 kpa, art. 84 § 1 kpa w zw. z art. 138 § 2 kpa poprzez wydanie decyzji na podstawie niekompletnego materiału dowodowego; - art. 107 § 1, 3 kpa w zw. z art. 140 kpa poprzez brak odniesienia do wszystkich zarzutów odwołania; - art. 7 i 8 kpa poprzez nieuwzględnienie przez organ zasad z nich wynikających. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skargę wniesioną w rozpoznawanej sprawie należy uwzględnić, bowiem zarówno Wojewoda Mazowiecki, jak i Prezydent Miasta W. naruszyli przepisy postępowania ze skutkiem mogącym mieć wpływ ma wynik sprawy. W toku przeprowadzonego na skutek skargi W. K., A. P., A. S., T. S., M. S. i A. S. postępowania, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uzyskał informację, że nie żyją dwie osoby spośród skarżących. Jak wynika z nadesłanych do Sądu odpisów skróconych aktu zgonu, A. S. zmarła w dniu 12 stycznia 2006 r., natomiast M. S. w dniu 16 grudnia 2006 r. W związku z powyższym zarówno decyzja Prezydenta Miasta W. z dnia [...] marca 2006 r., jak i decyzja Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] września 2006 r. skierowane zostały do osoby nieżyjącej, tj. zmarłej w dniu 12 stycznia 2006 r. A. S. Pełnomocnik zmarłej - adw. S. B. nie zawiadomił bowiem organów o śmierci strony postępowania, a co za tym idzie, organy nie miały możliwości ustalenia jej następców prawnych, a tym samym pozbawiły spadkobierców zmarłej udziału w prowadzonym postępowaniu. Przepis art. 10 § 1 kpa ustanawia natomiast ogólną zasadę udziału strony w postępowaniu. Obowiązkiem organu jest zagwarantowanie stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania oraz zapewnienie jej przed wydaniem decyzji możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Naruszenie tej zasady jest kwalifikowaną wadą procesową, która stanowi podstawę wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania na wniosek strony (art. 145 § 1 pkt 4 kpa). Sąd obowiązany był zatem uchylić zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta W. Obowiązkiem organu będzie ponowne rozpatrzenie wniosku spadkobierców byłych właścicieli o zwrot części nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] wchodzącej w skład obecnych działek ew. nr [...], z uwzględnieniem następców prawnych zmarłych stron tego postępowania tj. A. S. zmarłej w dniu 12 stycznia 2006 r. oraz M. S. zmarłego w dniu 16 grudnia 2006 r. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.