I FZ 177/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : Sędzia NSA Krzysztof Stanik po rozpoznaniu w dniu 11 czerwca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia Dyrektora Izby Skarbowej w W. na postanowienie zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 22 listopada 2007 r. sygn. akt I SA/Wr 43/07 w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania w sprawie ze skargi Ireneusza H. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 30 października 2006 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za luty 2000 r. postanawia: oddalić zażalenie. Wyrokiem z dnia 22.11.2007 r., sygn. I SA/Wr 43/07, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, uchylając zaskarżoną przez Ireneusza H. decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 30.10.2006 r., zasądził od tegoż organu na rzecz skarżącego kwotę 5.240,00 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Jako podstawę rozstrzygnięcia w tym zakresie wskazano art. 200 ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej "popsa". Na zawarte w wyroku postanowienie o zwrocie kosztów postępowania zażalenie złożył Dyrektor Izby Skarbowej. Żalący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, wskazując na naruszenie przepisów postępowania procesowego mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie art. 200 popsa w zw. z § 2 ust 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 28.09.2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. nr 163, poz. 1349 ) – zwanego "rozporządzeniem o kosztach" przez zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego w kwocie przekraczającej nakład pracy reprezentującego skarżącego radcę prawnego. W uzasadnieniu do podniesionego zarzutu żalący podkreślił, że sprawy zainicjowane przez skarżącego miały jednorodny charakter. W związku z tym prowadzenie każdej z nich przez pełnomocnika skarżącego nie wymagało indywidualnego podejścia, a przez to innego zakresu czynności. Żalący wskazał na treść § 2 ust 1 rozporządzenia o kosztach i wywiódł, że przepis ten pozwala na miarkowanie kosztów zastępstwa procesowego, co znalazło już odbicie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. W zażaleniu zwrócono również uwagę, że przy obciążaniu Dyrektora Izby Skarbowej kosztami postępowania Sąd powinien uwzględnić fakt, że organ ten działa w interesie publicznym. W odpowiedzi na zażalenie wniesiono o jego oddalenie oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania zażaleniowego. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, co następuje: Zażalenie uzasadnione nie jest. Wbrew twierdzeniom żalącego Sąd pierwszej instancji nie mógł miarkować wysokości kosztów zastępstwa procesowego. Wynika to z przyjętej zasady zwrotu kosztów postępowania w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, którą w doktrynie określa się mianem "zasady kosztów celowych" (zob. J.P. Tarno Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006 r., s. 437). Zgodnie z art. 200 popsa w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. O tym, jakie koszty należy uznać za niezbędne i celowe, co do zasady decyduje Sąd, za wyjątkiem sytuacji opisanych w art. 205 § 1 i § 2 popsa, gdzie ustawodawca przesądził, które koszty poniesione przez stronę działającą samodzielnie lub reprezentowaną przez nieprofesjonalnego pełnomocnika (§ 1), a także stronę reprezentowaną przez profesjonalnego pełnomocnika (§ 2) są z mocy prawa uznane za niezbędne. Tym samym w tym zakresie Sąd nie ma możliwości pominięcia tych kosztów lub (w odniesieniu do wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika) zasądzenia ich poniżej zagwarantowanej przepisami prawa wysokości. Dla rozstrzygnięcia niniejszego przypadku decydujące znaczenie ma art. 205 § 2 popsa, który stanowi, że do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego zalicza się ich wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony. W związku z tym Sąd pierwszej instancji stosownie do art. 200 popsa przy obliczaniu wysokości kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu przed WSA musiał obliczyć wysokość wynagrodzenia pełnomocnika, stosując stawki określone w § 6 rozporządzenia o kosztach. Wprawdzie, jak trafnie podnosi żalący, § 2 ust 1 tego rozporządzenia daje sądowi możliwość miarkowania wysokości wynagrodzenia, niemniej jednak uprawnienia to nie może doprowadzić do sytuacji, w której wysokość wynagrodzenia pełnomocnika byłaby w danej sprawie niższa niż wysokość stawki określonej w § 6 rozporządzenia o kosztach, która jest stawką minimalną. Wniosek ten wynika wprost z § 2 ust 2 rozporządzenia o kosztach, gdzie wyraźnie podkreślono, że podstawę do obliczenia opłaty za czynności radcy prawnego stanowią stawki minimalne określone w rozdziałach 3-4 tego rozporządzenia o kosztach (w tym § 6 rozporządzenia o kosztach). Poglądów wyrażonych powyżej nie zmienia także ta okoliczność, że skarżący wniósł 10 skarg na decyzje wydane w sprawach o identycznym stanie faktycznym i prawnym, ani to, że stroną przeciwną jest organ administracji publicznej. Żadna z tych okoliczności nie ma bowiem wpływu na określanie wysokości kosztów zastępstwa procesowego. Odnośnie wniosku autora odpowiedzi na zażalenie o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego nie znajduje on w ocenie Sądu uzasadnienia prawnego. Przepisy art. 203 i 204 popsa, które regulują kwestię zawrotu kosztów postępowania kasacyjnego, nie mają bowiem zastosowania do postępowania toczącego się na skutek zażalenia od postanowienia, co wprost wynika z ich treści. Sprawia to tym samym, że zgłoszony wniosek w przedstawionym zakresie jest nieuzasadniony. Z tego względu tut. Sąd nie orzekł o zwrocie kosztów sądowych od organu na rzecz strony, która wniosła skargę kasacyjną mimo uchylenia zaskarżonego postanowienia. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 popsa postanowił jak w sentencji.