IV SA/Wa 1807/07
WyrokWSA w Warszawie2007-11-23
Skład orzekający: Wanda Zielińska-Baran, Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Danuta Szydłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o umorzeniu postępowania w sprawie renty strukturalnej, wydane w sytuacji, gdy wcześniejsze postanowienie o wstrzymaniu wypłaty renty zostało wydane z naruszeniem prawa, jest prawidłowe?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie o umorzeniu postępowania oraz utrzymane nim w mocy postanowienie organu I instancji o wstrzymaniu wypłaty renty strukturalnej. Uzasadniono to naruszeniem prawa procesowego, w szczególności art. 152 § 1 kpa, który nakazuje organowi wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania decyzji, jeśli istnieją przesłanki do uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania. W niniejszej sprawie organ odwoławczy nie dostrzegł i nie naprawił uchybień proceduralnych popełnionych przez organ I instancji, co skutkowało wadliwością obu postanowień.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi W. P. na postanowienie Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. o umorzeniu postępowania w sprawie renty strukturalnej. Organ I instancji wznowił postępowanie i wstrzymał wypłatę renty, argumentując, że skarżący w okresie pobierania renty strukturalnej pobierał również rentę inwalidzką rolniczą, co wykluczało spełnienie warunków do przyznania renty strukturalnej. Organ odwoławczy uchylił postanowienie organu I instancji i umorzył postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów kpa i Konstytucji RP, domagając się uchylenia postanowień i zwrotu kosztów.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia (...) maja 2007 r. oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia (...) kwietnia 2007 r. Zasądził od Dyrektora Mazowieckiego Oddziału ARiMR w W. na rzecz skarżącego W. P. kwotę 412 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Sędziowie Asesor WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Asesor WSA Danuta Szydłowska (spr.), Protokolant Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2007 r. sprawy ze skargi W. P. na postanowienie Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia (...) maja 2007 r. nr (...) w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie renty strukturalnej 1. uchyla zaskarżone postanowienie i utrzymane nim w mocy postanowienie z dnia (...) kwietnia 2007 r. 2. zasądza od Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. na rzecz skarżącego W. P. kwotę 412 (czterysta dwanaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Postanowieniem z dnia (...) kwietnia 2007 roku Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. na podstawie art. 152 § 1 kpa w związku z § 4 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 roku w sprawie szczególnych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich ( Dz. U. Nr 114, poz. 1191 ze zm. ) wznowił postępowanie i wstrzymał z urzędu od miesiąca czerwca 2005 roku wypłatę renty strukturalnej przyznanej W. P. na podstawie decyzji z dnia (...) maja 2005 roku .
W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, iż w okresie od (...) lutego 2001 roku do (...) kwietnia 2006 roku zainteresowany posiadał ustalone prawo do renty inwalidzkiej rolniczej a zatem nie spełniał wymaganego do przyznania renty strukturalnej warunku ani w dacie składania wniosku o przyznanie renty ani też w dacie przekazywania gospodarstwa rolnego jak również w dacie wydania decyzji o przyznaniu renty strukturalnej. W tej sytuacji zachodzi prawdopodobieństwo uchylenia decyzji z dnia (...) maja 2995 roku i wstrzymanie wypłaty renty ma na celu ochronę strony przed ewentualnym zwrotem nienależnie pobranych świadczeń.
W złożonym zażaleniu W. P., zwany dalej skarżącym wnosząc o jego uchylenie, przedstawił stan prawny sprawy i w konkluzji stwierdził, iż wydanie w dniu (...) kwietnia 2007 roku postanowienia o wstrzymaniu od miesiąca czerwca 2005 roku wypłaty renty strukturalnej przyznanej (...) maja 2005 roku jest kuriozalne i narusza art. 6, art. 7 i art. 8 kpa.
Zajmując stanowisko w sprawie Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa postanowieniem z dnia (...) maja 2007 roku na zasadzie art. 138 § 1 pkt 2 kpa uchylił postanowienie organu I instancji i umorzył postępowanie w sprawie.
W uzasadnieniu postanowienia wyjaśnił, iż postanowieniem z dnia (...) września
2005. roku zostało wznowione postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją o przyznaniu skarżącemu renty strukturalnej. Decyzja z dnia (...) października
2006. r., uchylająca decyzję ostateczną z dnia (...) maja 2005 roku i odmawiająca przyznania renty strukturalnej została uchylona i przekazana do ponownego rozpoznania decyzją z dnia (...) listopada 2006 roku . W uzasadnieniu tej decyzji organ odwoławczy wskazał na naruszenie prawa polegające na wstrzymaniu wykonywania decyzji podlegającej wznowieniu postępowania bez wydania postanowienia w trybie art. 152 § 1 i § 2 kpa. Decyzją z dnia (...) kwietnia 2007 roku została utrzymana w mocy decyzja z dnia (...) stycznia 2007 roku uchylająca decyzję z dnia (...) maja 2005 roku oraz odmawiająca przyznania renty strukturalnej. Tak więc wstrzymanie płatności renty strukturalnej nastąpiło w wyniku decyzji z dnia (...) kwietnia 2007 roku a więc postępowanie w sprawie postanowienia o wstrzymaniu płatności stało się bezprzedmiotowe w myśl art. 105 kpa.
Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł skarżący domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz utrzymanego nim w mocy postanowienia organu I instancji a także zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w sprawie. Podniósł zarzut naruszenia prawa procesowego tj. art. 6, art. 7, art. 8, art. 9 kpa oraz art. 67 ust. 1 Konstytucji RP polegające na umorzeniu postępowania którego celem było uzyskanie przez skarżącego świadczeń w sytuacji, gdy nie ma prawomocnego orzeczenia pozwalającego na zaprzestanie wypłat, przy czym działania skarżącego zmierzają do realizacji wypłaty renty strukturalnej, której nie otrzymuje od dwóch lat.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe argumenty. Dodatkowo wskazał, iż decyzja z dnia (...) kwietnia 2007 roku jest przedmiotem skargi wniesionej przez skarżącego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie ( sygn. akt IV SA/ Wa 1050/07 )
Pismem z dnia 14 listopada 2007 roku organ wniósł o umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego albowiem wyrokiem z dnia 11 września 2007 roku w sprawie o wskazanej wyżej sygnaturze Sąd skargę skarżącego oddalił.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
Zgodnie z art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. nr 153 z 2002 r. poz. 1269 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami
postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania powyższego postanowienia nie zaś według kryteriów słusznościowych.
Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. nr 153 poz. 1270-dalej zwaną p.p.s.a.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną
Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów skarga zasługuje na uwzględnienie aczkolwiek z powodów nie podniesionych przez skarżącego.
Zgodnie z art. 152 § 1 kpa organ administracji publicznej właściwy w sprawie wznowienia postępowania wstrzyma z urzędu lub na żądanie strony wykonanie decyzji, jeżeli okoliczności sprawy wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania. Z brzmienia tego przepisu wynika, iż wstrzymanie nie jest pozostawione uznaniu organu i jeżeli organ stwierdza istnienie wskazanej wyżej przesłanki a nie ma przeszkód do wstrzymania wykonania o których mowa w art. 146 kpa to ma obowiązek wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania.
Podkreślić należy, iż wskazana wyżej norma nie dotyczy wznowienia postępowania a jedynie wstrzymania wykonania decyzji której dotyczy postępowanie wznowieniowe.
W rozpatrywanej sprawie Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzją z dnia (...) listopada 2006 roku uchylił do ponownego rozpatrzenia decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia (...) października 2006 roku uchylającą decyzję o przyznaniu renty strukturalnej oraz odmowie przyznania renty strukturalnej wskazując m.in., iż skarżącemu wstrzymano wykonanie decyzji z dnia (...) maja 2005 roku nie wydając w tej sprawie stosownego postanowienia co stanowi rażące naruszenie prawa. Jak stanowi art. 138 § 2 kpa zd. 2 " przekazując sprawę organ ten może wskazać jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy ". Biorąc pod uwagę, iż kodeks postępowania administracyjnego nie przewiduje związania organu I instancji oceną prawną zawartą w decyzji organu odwoławczego uznać należy, iż znaczenie tego przepisu jest niedookreślone i niejasne. W ocenie Sądu w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę należy jednak przyjąć, iż zalecenia organu odwoławczego wiążą organ I instancji co do zakresu czynności jakie organ ten ma wykonać przy ponownym rozpoznaniu sprawy a więc w tej konkretnej sprawie postanowienie o wstrzymaniu zaskarżonej decyzji organ I instancji winien wydać po przekazaniu uchylonej decyzji do ponownego rozpoznania. Podkreślić należy, iż po ponownym rozpoznaniu sprawy organ I instancji wydał decyzję uchylającą decyzję z dnia (...) maja 2005 roku i odmawiającą przyznania renty strukturalnej w dniu (...) stycznia 2007 roku, podczas gdy postanowienie o treści " wznowić postępowanie i wstrzymać z urzędu od miesiąca czerwiec 2005 roku wypłatę renty strukturalnej.." wydał dopiero w dniu (...) kwietnia 2007 roku. Jak już wyżej wskazano art. 152 kpa nie dotyczy wznowienia postępowania albowiem kwestię tą reguluje art. 147 kpa i następne. Tych wszystkich uchybień proceduralnych nie dostrzegł i nie sanował organ odwoławczy
Reasumując powyższe Sąd stanął na stanowisku, iż zaskarżone postanowienie jak również utrzymane nim w mocy postanowienie organu I instancji zostały wydane z naruszeniem prawa procesowego i jako wadliwe winny być wyeliminowane z obrotu prawnego.
Rozpoznając ponownie sprawę organ zastosuje się do przedstawionych powyżej rozważań.
Z tych względów stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a Sąd orzekł jak w sentencji.
O kosztach postępowania orzeczono na zasadzie art. 200 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło