IV SA/Wa 686/07

Dnia 26 listopada 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Balicka (spr.), Sędziowie asesor WSA Marian Wolanin, asesor WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant Hanna Parypa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 listopada 2007 roku sprawy ze skargi Z. H. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia (...) stycznia 2007 r. nr (...) w przedmiocie ustalenia wysokości należnej opłaty 1. oddala skargę; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata Ł. H. z Kancelarii Adwokackiej (...) przy ulicy (...). w W. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 52,80 (pięćdziesiąt dwa 80/100) złotych stanowiącą 22 % podatku VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Zaskarżoną decyzją z dnia (...) stycznia 2007r. (...) Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez Z. H. od decyzji Prezesa Agencji Rynku Rolnego z dnia (...) listopada 2006r. w sprawie zmiany decyzji Prezesa Agencji Rynku Rolnego z dnia (...) października 2006r., utrzymującej w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego w R. z dnia (...) sierpnia 2006r. w sprawie ustalenia wysokości należnej opłaty, uchylił decyzję Prezesa Agencji Rynku Rolnego z dnia (...) listopada 2006r. w części dotyczącej określenia numeru zmienianej decyzji, natomiast w pozostałym zakresie utrzymał decyzję w mocy. Decyzja ta została wydana w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. Decyzją z dnia (...) sierpnia 2006r. Dyrektor Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego w R. ustalił Z. H. należną opłatę w wysokości 44,04 zł w związku z przekroczeniem przysługującej indywidualnej ilości referencyjnej dostaw o 79 kg. W związku z pobraniem przez podmiot skupujący zaliczek w wysokości 15,80 zł organ ustalił należną dopłatę w wysokości 28,24 zł. Odwołanie od tej decyzji wniósł Z. H.. W odwołaniu wskazał, iż w umowie z podmiotem skupującym nie zostały zawarte zapisy dotyczące uiszczenia należnej opłaty. Prezes Agencji Rynku Rolnego decyzją z dnia (...) października 2006r. nr (...) utrzymał w mocy powyższą decyzję. Odnosząc się do zarzutów odwołującego, stwierdził, że obowiązek uiszczenia opłaty przez dostawców hurtowych za przekroczenie indywidualnej ilości referencyjnej wynika bezpośrednio z przepisów ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych regulującej bezpośrednio zasady funkcjonowania systemu kwotowania produkcji mleka. Odwołujący jako uczestnik systemu zobowiązany jest znać swoje prawa i obowiązki ustalone w przepisach prawa powszechnie obowiązującego. W dniu (...) listopada 2006r. Prezes Agencji Rynku Rolnego - w trybie art. 155 kpa w związku z art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 roku o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych (Dz. U. z 2005 r. nr 244, poz. 2081 ze zm.) - wydał decyzję nr (...), którą zmienił swoją decyzję z dnia (...) października 2006r., w ten sposób, że uchylił decyzję Dyrektora Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego w R. z dnia (...) sierpnia 2006r. i ustalił nową, niższą opłatę w wysokości 30,86 zł w związku z przekroczeniem przysługującej indywidualnej ilości referencyjnej dostaw o 79kg. Powyższą zmianę Prezes Agencji Rynku Rolnego uzasadnił dokonaniem przez Komisję Europejską zamiany niewykorzystanej w roku kwotowym 2005/2006 krajowej rezerwy ilości referencyjnej przeznaczonej dla dostawców bezpośrednich na zwiększenie krajowej ilości referencyjnej przeznaczonej dla dostawców hurtowych. Od powyższej decyzji odwołanie wniósł Z. H.. W odwołaniu zarzucił Prezesowi Agencji Rynku Rolnego, iż ten nie ustosunkował się merytorycznie do zapisów umowy, jaką zawarł z (...) w T.. Ponadto poinformował, iż w podpisanym z mleczarnią piśmie brak jest postanowień odnoszących się do obowiązku ponoszenia opłat. Ponadto stwierdził, iż do podmiotu skupującego sprzedał 3 000 litrów mleka, a nie 6 000 litrów i nie zgadza się z dwukrotnym ukaraniem opłatą. Po rozpatrzeniu odwołania Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia (...) stycznia 2007r. nr (...) działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 i art. 155 kpa w związku z art. 3 ust. 2 ustawy o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej określenia numeru zmienianej decyzji a w pozostałym zakresie utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Uzasadniając rozstrzygniecie przedmiotowej decyzji w zakresie uchylenia zaskarżonej decyzji Prezesa Agencji Rynku Rolnego z dnia (...) listopada 2007r. nr (...) w części dotyczącej określenia numeru zmienianej decyzji Prezesa Agencji Rynku Rolnego w ten sposób, że zamiast nr (...) powołał błędny numer (...). Zamiast dokonania zmiany decyzji Prezesa Agencji Rynku Rolnego z dnia (...) października 2006r. nr (...) omyłkowo powołał numer (...). W części utrzymującej w mocy zaskarżoną decyzję, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi podzielił argumentację organu I instancji, wskazując, iż Prezes Agencji Rynku Rolnego wydając decyzję z dnia (...) listopada w trybie art. 155 kpa w związku z art. 3 ust.2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2006 roku o organizacji rynki mleka i przetworów mlecznych, oparł się wyłącznie na znanym stronie materiale dowodowym, co do którego strona wypowiadała się wielokrotnie, nie zgłaszając żadnych nowych wniosków na potwierdzenie swoich twierdzeń. Takich wniosków strona nie złożyła również w odwołaniu od w/w decyzji Prezesa Agencji Rynku Rolnego. W związku z powyższym Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi uznał decyzję Prezesa Agencji Rynku Rolnego za prawidłową, tym bardziej, że została zmieniona wyłącznie w interesie strony, bowiem nałożona opłata (oraz dopłata) została znacznie zmniejszona. Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Z. H.. Skarżący wskazał, iż zaskarżona decyzja "została wydana na podstawie faktów wymyślonych". Podniósł, iż podpisał z mleczarnią "(...)" "coś w rodzaju umowy na dostarczenie 6 tysięcy litrów mleka i taka kwota została ustalona na podstawie limitu, czyli decyzji (Agencji) Rynku Rolnego". Zmniejszenie indywidualnej ilości referencyjnej w roku 2005 decyzją Dyrektora Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego w R. z dnia (...) sierpnia 2005 roku w związku z niewykorzystaniem 70 % tejże ilości było nieuzasadnione, bowiem niskie ceny skupu mleka spowodowały, że skarżący zmuszony był sprzedawać mleko osobom trzecim, a nie oddawać do mleczarni. W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o oddalenie skargi. W uzasadnieniu podtrzymał w całości stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm. /, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. /, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kierując się powyższymi kryteriami Sąd uznał, iż w przedmiotowej sprawie skarga nie jest zasadna i podlega oddaleniu. Z materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego wynika, że w roku kwotowym 2005/2006 skarżącemu jako dostawcy hurtowemu przysługiwała indywidualna ilość referencyjna dostaw w wysokości 2827 kg o referencyjnej zawartości tłuszczu 35,5 g/kg. Potwierdza to decyzja Dyrektora Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego w R. z dnia (...) sierpnia 2005r. utrzymana w mocy decyzją Prezesa Agencji Rynku Rolnego z dnia (...) grudnia 2005r. Dyrektor Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego w R. prowadzi rejestr producentów, na podstawie którego organy ustaliły, iż skarżący w okresie od 1 kwietnia 2005r. do 31 marca 2006r. wprowadził do obrotu rynkowego mleko w ilości 2906 kg. Natomiast na dzień 31 marca 2006r., jako ostatni dzień roku kwotowego 2005/2006, skarżący posiadał indywidualną ilość referencyjną dostaw w wysokości 2827 kg. Z powyższego wynika, iż w roku kwotowym 2005/2006 skarżący przekroczył przysługującą mu indywidualną ilość referencyjną dostaw o 79 kg. Zgodnie z art. 33 ust. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych / tj. Dz. U. z 2005r. Nr 244, poz. 2081 ze zm. / w przypadku przekroczenia krajowej ilości referencyjnej przeznaczonej dla dostawców hurtowych albo dla dostawców bezpośrednich producent, który w roku kwotowym wprowadził do obrotu mleko lub przetwory mleczne w ilości przekraczającej indywidualną ilość referencyjną przysługującą na dany dzień roku, według stanu na ostatni dzień roku kwotowego (w przedmiotowej sprawie jest to dzień 31 marca 2006r.), jest obowiązany do uiszczenia opłaty określonej w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1788/2003 z dnia 29 września 2003r. ustanawiającym opłatę wyrównawczą w sektorze mleka i przetworów mlecznych / Dz. U. UE. L. 03.270.123 ze zm. /. Na poczet tej opłaty dostawca hurtowy jest obowiązany do wnoszenia zaliczki w wysokości 20 groszy za każdy kilogram mleka przeliczonego na mleko o referencyjnej zawartości tłuszczu, wprowadzony do obrotu w ilości przekraczającej indywidualną ilość referencyjną przysługującą na dany dzień roku, zadeklarowaną w celu dostarczenia podmiotowi skupującemu. Zaliczkę tę podmiot skupujący oblicza od dnia przekroczenia przez dostawcę hurtowego indywidualnej ilości referencyjnej przysługującej na dany dzień roku zadeklarowanej w celu dostarczenia podmiotowi skupującemu oraz potrąca przy zapłacie należności za mleko dostarczone przez dostawcę hurtowego. Zgodnie z art. 2 rozporządzenia Rady (WE) Nr 1788/2003 z dnia 29 września 2003r. ustanawiającego opłatę wyrównawczą w sektorze mleka i przetworów mlecznych, opłatę wyrównawczą ustala się, za 100 kilogramów mleka, na 30,91 euro dla okresu 2005/2006. Jak wynika z akt sprawy w roku kwotowym 2005/2006 krajowa ilość referencyjna przeznaczona dla dostawców hurtowych została przekroczona. Prezes Agencji Rynku Rolnego na podstawie art. 35 ust. 1 pkt. 1 ustawy o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych w oparciu o informacje uzyskane od podmiotów skupujących, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 5 ustawy ustalił stopień przekroczenia krajowej ilości referencyjnej w roku kwotowym 2005/2006 i określił krajowy współczynnik realokacji dla dostawców hurtowych. Z akt sprawy wynika, że współczynnik ten został ustalony na poziomie 0,542549491 i w związku z tym wysokość opłaty należnej od dostawców hurtowych za przekroczenie posiadanej indywidualnej ilości referencyjnej dostaw w roku kwotowym 2005/2006 została ustalona w wysokości 55,75 zł za 100 kg przekroczenia. Jak już wyżej wskazano, w wyniku rozliczenia skarżącego jako dostawcy hurtowego za rok kwotowy 2005/2006 Dyrektor Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego w R. ustalił, iż skarżący w tym okresie przekroczył przysługującą mu indywidualną ilość referencyjną dostaw o 79 kg. Jednocześnie dokonał ustalenia należnej od skarżącego opłaty w wysokości 44,04 zł za przekroczenie indywidualnej ilości referencyjnej dostaw. Uwzględniając wysokość pobranych zaliczek w kwocie 15,80 zł na poczet tej opłaty, ustalił należną od skarżącego dopłatę w wysokości 28,24 zł stanowiącą różnicę między wysokością należnej opłaty a sumą wpłaconych zaliczek. Znalazło to odzwierciedlenie w decyzji Dyrektora Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego w R. z dnia (...) sierpnia 2006r. w sprawie ustalenia należnej opłaty wydanej na podstawie art. 36 ust. 2 ustawy o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych. Zgodnie z tym przepisem dyrektorzy oddziałów terenowych Agencji do dnia 15 sierpnia określają dostawcom hurtowym, w drodze decyzji, wysokość należnych opłat i związanych z tym dopłat albo zwrotów zaliczek. Na podstawie decyzji, o której mowa wyżej, dostawca hurtowy, któremu jak skarżącemu, ustalono dopłatę jest obowiązany do wniesienia podmiotowi skupującemu dopłaty stanowiącej różnicę między wysokością należnej opłaty a sumą wpłaconych zaliczek najpóźniej do dnia, w którym podmiot skupujący jest obowiązany do wniesienia dopłat wraz z wpłaconymi zaliczkami na rachunek bankowy właściwego miejscowo oddziału terenowego Agencji - art. 36 ust. 3 pkt 3 ustawy o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych. Decyzja Dyrektora Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego w R. z dnia (...)sierpnia 2006r. została utrzymana w mocy decyzją Prezesa Agencji Rynku Rolnego z dnia (...) października 2006r. Decyzja Prezesa Agencji Rynku Rolnego z dnia (...) października 2006r. jest decyzją ostateczną. Po jej wydaniu zaistniała okoliczność mająca wpływ na sytuację prawną skarżącego. Okolicznością tą jest dokonanie przez Komisję Europejską zamiany niewykorzystanej w roku kwotowym 2005/2006 krajowej rezerwy ilości referencyjnej przeznaczonej dla dostawców bezpośrednich na zwiększenie krajowej ilości referencyjnej przeznaczonej dla dostawców hurtowych. Zmiana ta została zapisana w rozporządzeniu Komisji (WE) Nr 1611/2006 z dnia 27 października 2006r. zmieniające rozporządzenie (WE) nr 832/2006 w sprawie podziału między "dostawy" i "sprzedaż bezpośrednią" krajowych ilości referencyjnych ustalonych na rok 2005/2006 w załączniku I do rozporządzenia Rady (WE) nr 1788/2003 / Dz. U. UE.L. 06.299.13 /. Rozporządzenie to weszło w życie z dniem 29 października 2006r. i dało podstawę Prezesowi Agencji Rynku Rolnego do ustalenia nowego krajowego współczynnika realokacji dla dostawców hurtowych na poziomie 0,679425831 i nowej wysokości opłaty w kwocie 39,066 zł za 100 kg przekroczenia należnej od dostawców hurtowych, którzy w roku kwotowym 2005/2006 przekroczyli posiadane indywidualne ilości referencyjne dostaw. Wobec powyższego Prezes Agencji Rynku Rolnego działając na podstawie art. 155 kpa w związku z art. 3 ust. 2 ustawy o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych w dniu (...) listopada 2006r. wydał decyzję, którą zmienił decyzję Prezesa Agencji Rynku Rolnego z dnia (...) października 2006r. w sprawie ustalenia wysokości należnej opłaty i ustalił w stosunku do skarżącego należną opłatę w wysokości 30,86zł w związku z przekroczeniem przysługującej indywidualnej ilości referencyjnej dostaw o 79 kg oraz w związku z pobraniem przez podmiot skupujący zaliczek w wysokości 15,80 zł, ustalił należną dopłatę w wysokości 15,06 zł. Art. 3 ust. 1 i 2 ustawy o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych stanowi, że do postępowania w sprawach indywidualnych związanych z kwotowaniem produkcji mleka, rozstrzyganych przez Prezesa Agencji oraz dyrektora oddziału terenowego Agencji, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej. W przypadku, o którym mowa w art. 155 kpa, Prezes Agencji lub dyrektor oddziału terenowego Agencji może uchylić lub zmienić decyzję ostateczną, na mocy której strona nabyła prawo, również bez zgody strony, jeżeli nie ograniczy to nabytych przez nią praw. Z kolei art. 155 kpa będący podstawą wydania przez Prezesa Agencji Rynku Rolnego decyzji z dnia (...) listopada 2006r. stanowi, że decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony; przepis art. 154 § 2 stosuje się odpowiednio. Możliwość zastosowania art. 155 kpa do zmiany decyzji wydanej w sprawie indywidualnej związanej z kwotowaniem produkcji mleka uzależniona jest od łącznego spełnienia następujących przesłanek: * postępowanie w sprawie indywidualnej związanej z kwotowaniem produkcji mleka zostało zakończone ostateczną decyzją; * na podstawie tej decyzji strona nabyła prawo; * zmianie decyzji nie sprzeciwiają się przepisy ustawy o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych; * za zmianą decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Odnosząc się do powyższych przesłanek na gruncie przedmiotowej sprawy należy stwierdzić, że zmieniona decyzja Prezesa Agencji Rynku Rolnego z dnia (...) października 2006r. była decyzją ostateczną, wydaną w trybie odwoławczym od decyzji Dyrektora Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego w R. z dnia (...)sierpnia 2006r. Na podstawie decyzji Prezesa Agencji Rynku Rolnego z dnia (...) października 2006r., którą została utrzymana w mocy decyzja Dyrektora Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego w R. z dnia (...) sierpnia 2006r. w stosunku do skarżącego ustalona została należna opłata w związku z przekroczeniem przysługującej indywidualnej ilości referencyjnej dostaw i odpowiednio należna dopłata. Powyższe wskazuje, że na skarżącego zostało nałożone określone zobowiązanie finansowe. Jednakże przepisom art. 155 kpa podlegają nie tylko decyzje uprawniające, z wydaniem których strona nabywa określone prawa, lecz także decyzje zobowiązujące. W doktrynie i orzecznictwie sądowym utrwalony jest pogląd, że strona nabywa prawa także z decyzji zobowiązującej. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 12 grudnia 1997r., sygn. akt III RN 92/97 (OSNAPiUS 1998, nr 10, poz. 290) stwierdził, że ostateczna decyzja administracyjna, która nakłada na stronę określone obowiązki może być uchylona lub zmieniona w trybie art. 155 kpa. Zmianie decyzji Prezesa Agencji Rynku Rolnego z dnia (...) października 2006r. nie sprzeciwiają się inne przepisy ustawy o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych. Również ostatnia z wymienionych przesłanek została w sprawie spełniona, gdyż decyzja Prezesa Agencji Rynku Rolnego z dnia (...) listopada 2006r., którą zmieniono decyzję tegoż organu z dnia (...) października 2006r. obniża wysokość ustalonej w stosunku do skarżącego należnej opłaty i należnej dopłaty. Oznacza to, że decyzja zmieniająca jest dla samego skarżącego korzystniejsza a więc wydana w jego interesie. Powyższe wskazuje, że w przedmiotowej sprawie spełnione zostały przesłanki umożliwiające wydanie decyzji na podstawie 1rt. 155 kpa. Odnosząc się do zarzutów skarżącego przedstawionych w skardze należy wskazać, że rynek mleka jest rynkiem reglamentowanym. Ilość mleka jaką producent może wyprodukować i wprowadzić do obrotu nie jest ustalana w drodze umowy pomiędzy producentem a mleczarnią, tj. podmiotem skupującym, a w drodze decyzji administracyjnej wydawanej na wniosek producenta przez właściwego miejscowo dyrektora oddziału terenowego Agencji Rynku Rolnego. Decyzja Dyrektora Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego z dnia (...) sierpnia 2005r. ustalająca dla skarżącego od roku kwotowego 2005/2006 indywidualną ilość referencyjną dostaw w wysokości 2827 kg została utrzymana w mocy decyzją Prezesa Agencji Rynku Rolnego z dnia (...) grudnia 2005r. i jest ostateczna. Skarżący nie przedstawił dowodu, z którego by wynikało, że została wyeliminowana z obrotu prawnego, a dopóki nie została wyeliminowana z obrotu prawnego to obowiązuje. W tej sytuacji skarżący nie może skutecznie kwestionować przysługującej mu indywidualnej ilości referencyjnej dostaw. Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. / orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 250 w/w ustawy.