V SA/Wa 2213/07

WyrokWSA w Warszawie2007-11-26

Skład orzekający: Piotr Piszczek, Irena Kudiura, Krystyna Madalińska-Urbaniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja odmawiająca umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych może zostać wydana bez wyczerpującej analizy sytuacji majątkowej strony i z lakonicznym uzasadnieniem?
Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa materialnego dotyczące umarzania składek (art. 28 ust. 2, 3 i 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych) oraz przepisy procedury administracyjnej (art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a.) z powodu braku wyczerpującej analizy materiału dowodowego i lakonicznego uzasadnienia. Organ nie przeprowadził dogłębnej oceny sytuacji majątkowej strony, co uniemożliwia prawidłowe rozpatrzenie wniosku o umorzenie.
Stan faktyczny
K. R. złożył wniosek o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne, Fundusz Pracy i FGŚP. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił umorzenia, wskazując na brak całkowitej nieściągalności i możliwość egzekucji. Prezes ZUS utrzymał tę decyzję w mocy. K. R. zaskarżył decyzję Prezesa ZUS do WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym błędną wykładnię przepisów dotyczących umorzenia składek oraz nieprawidłowości w dokumentacji rozliczeniowej.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w N. Zasądzono od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na rzecz K. R. kwotę 240 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Piotr Piszczek, Sędzia WSA - Irena Kudiura, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak (spr.), Protokolant - Beata Trawińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 listopada 2007 r. sprawy ze skargi K. R. [...] na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] maja 2007 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ja decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w N. z [...].02.2007 nr [...] 2. zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W. na rzecz K. R. kwotę 240 ( dwieście czterdzieści ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi z 3 lipca 2007 r. wniesionej przez K. R. jest decyzja Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] maja 2007 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] lutego 2007 r. o odmowie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym: Pismem z dnia 6 grudnia 2006 r. K. R. zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o umorzenie zadłużenia z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. Decyzją z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 28 oraz art. 30 i 32 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. nr 137, poz. 887 ze zm.) Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. W uzasadnieniu ww. decyzji organ I instancji wskazał, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. nadal prowadzi przeciwko wnioskodawcy postępowanie egzekucyjne, wszczęte na wniosek Oddziału ZUS. Ponadto organ podkreślił, iż na nieruchomości stanowiącej własność zainteresowanego została wpisana hipoteka przymusowa zabezpieczająca część należności z tytułu składek ciążących na wnioskodawcy oraz że daje to Oddziałowi uprawnienie do podjęcia próby wyegzekwowania tejże należności w drodze postępowania egzekucyjnego prowadzonego do tej nieruchomości. ZUS wyjaśnił, że Oddział nie skorzystał dotychczas z tego uprawnienia i nie wniósł o wszczęcie egzekucji z majątku nieruchomego, zatem na obecnym etapie postępowania nie zachodzi warunek nieściągalności o którym mowa w art. 28 ust. 1 i 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Zdaniem organu I instancji nie można zatem stwierdzić braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję, bowiem takiego stwierdzenia dokonuje organ, który postępowanie egzekucyjne prowadzi. Pozostałe wyżej wskazane przesłanki nie dotyczą sytuacji prawnej, faktycznej i materialnej, w jakiej obecnie znajduje się wnioskodawca, zatem-zdaniem organu -Oddział nie ma podstaw do podjęcia - w ramach uznania administracyjnego -rozważań możliwości umorzenia zadłużenia w trybie art. 28 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. ZUS stwierdził, że w przypadku wnioskodawcy nie występuje całkowita nieściągalność. Dalej organ wskazał, iż motywując wniosek o umorzenie zainteresowany wskazał, że poniósł znaczne straty materialne w wyniku nieuczciwości oraz niewydolności gospodarczej swych kontrahentów, którzy pobrali towary i usługi na łączną kwotę ponad [...] zł, a następnie w wyniku upadłości, postępowania układowego i innych przyczyn stali się niewypłacalni co niewątpliwie miało wpływ na zachwianie płynności finansowej firmy . Organ wskazał również, iż wnioskodawca twierdzi, że obciążenia finansowe z tytułu zobowiązań wobec ZUS i ich egzekwowanie doprowadzi do dramatycznej sytuacji tj. pozbawi dalszego prowadzenia działalności gospodarczej . Organ I instancji podkreślił, że prowadzenie działalności gospodarczej zawsze obarczone jest ryzykiem niepowodzenia i każdy przedsiębiorca musi liczyć się z konsekwencjami związanymi nawet z ponoszeniem strat, a zatem również z koniecznością spłaty zobowiązań powstałych w wyniku prowadzenia działalności. Organ zwrócił uwagę na to, że zainteresowany od [...] prowadzi działalność gospodarczą w zakresie [...], a obecnie [...] - zatrudnia według stanu na dzień [...] r. [...] osób na umowę o pracę , [...] osób na umowę zlecenie, a w sezonie produkcyjnym zamierza zatrudniać [...]pracowników . ZUS podkreślił, że oprócz uzyskiwania dochodu z prowadzonej działalności gospodarczej wnioskodawca pobiera świadczenie emerytalne w kwocie netto [...] zł miesięcznie, a jego żona w kwocie netto [...] zł miesięcznie. Zdaniem organu zainteresowany nie udowodnił , że opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby go i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych . W ocenie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych umorzenie należności na obecnym etapie sprawy byłoby działaniem przedwczesnym, skutkującym pokrzywdzeniem innych ubezpieczonych, których świadczenia finansowane są z pozyskanych przez Zakład składek. Organ I instancji podkreślił, że nie opłacone należności ZUS, jako zobowiązania publicznoprawne, co do zasady podlegają szczególnej ochronie, gdyż mogą korzystać z uprzywilejowanej kolejności zaspokajania, a ponadto ulegają przedawnieniu dopiero po upływie 10 lat licząc od dnia w którym stały się wymagalne. Dodatkowo bieg przedawnienia może zostać wydłużony poprzez czynności prawne powodujące jego przerwanie lub zawieszenie . Zdaniem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wnioskodawca nie poniósł strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić go możliwości dalszego prowadzenia działalności. Wobec powyższego organ uznał, że w sytuacji zainteresowanego nie zachodzi żadna z przesłanek wymienionych w rozporządzeniu z dnia 31 lipca 2003 r., zatem brak również podstaw do umorzenia należności w oparciu o jego przepisy. Pismem z dnia 28 marca 2007 r. K. R. zwrócił się Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Decyzją z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (działający w imieniu organu) utrzymał mocy decyzję z dnia [...] lutego 2007 r. W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia organ II instancji stwierdził, że w postępowaniu zakończonym wydaniem spornej decyzji organ pierwszej instancji prawidłowo przyjął, że oprócz uzyskiwania dochodu z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej wnioskodawca pobiera świadczenie emerytalne w kwocie netto [....] które może stanowić przedmiot postępowania egzekucyjnego, przed którego zakończeniem nie można z całą pewnością stwierdzić całkowitej nieściągalności należności z tytułu składek. Prezes ZUS podkreślił, że zabezpieczone przez Oddział ZUS w N. nieruchomości o Nr [...] mogą być w późniejszym okresie czasu podstawą egzekucji prowadzonej zarówno przez Naczelnika Urzędu Skarbowego jak i Komornika Sądowego. Wobec tego- zdaniem organu- obecny brak możliwości jednorazowej zapłaty całości zadłużenia nie przesądza o trwałej nieściągalności, a także nie wyklucza możliwości dokonania przez zainteresowanego spłaty zadłużenia w dłuższym okresie czasu, tym bardziej, że na podstawie art. 24 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, przedawnienie należności z tytułu składek następuje po upływie 10 lat licząc od dnia, w którym stały się wymagalne, a dzięki zabezpieczeniu hipotecznemu należności w myśl art. 24 ust. 5 cytowanej powyżej ustawy nie ulegają przedawnieniu. Dodatkowo bieg przedawnienia został wydłużony poprzez wszczęte - na wniosek zainteresowanego z dnia [...] r. - postępowanie restrukturyzacyjne na podstawie ustawy z dnia 30.08.2002r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców (Dz. U. Nr 155, poz. 1287 z późn. zm.). W myśl bowiem art. 14 ust. 1 pkt, 3 cytowanej powyżej ustawy bieg terminu przedawnienia płatności należności objętych restrukturyzacją ulega zawieszeniu na okres od dnia wszczęcia postępowania restrukturyzacyjnego do dnia wydania decyzji o zakończeniu restrukturyzacji. W ocenie organu II instancji żadna z okoliczności podniesionych w sprawie nie wypełnia którejkolwiek z przesłanek wskazanych w art. 28 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Tym samym-zdaniem Prezesa ZUS- analiza zebranych w sprawie dowodów, prowadząca do stwierdzenia, iż w sytuacji wnioskodawcy nie występuje całkowita nieściągalność była zasadna, zatem organ pierwszej instancji słusznie rozstrzygnął o braku podstaw do umorzenia w tym trybie. W dalszej części uzasadnienia organ II instancji stwierdził, iż organ I instancji na podstawie analizy zgromadzonej dokumentacji pod kątem, czy zostały spełnione przesłanki wymienione w rozporządzeniu dnia 31 lipca 2003 r., prawidłowo stwierdził, iż wnioskodawca nie wykazał w sposób dostateczny, że opłacenie należności z tytułu składek spowoduje zbyt ciężkie skutki dla niego i jego rodziny. Organ podkreślił, że taka spłata możliwa jest bowiem w dłuższym okresie czasu, zarówno w formie egzekucji ze świadczenia emerytalnego jak i w formie dobrowolnej spłaty, łagodząc tym samym skutki obciążenia finansowego z tego tytułu. Zdaniem Prezesa ZUS organ pierwszej instancji prawidłowo przyjął, że żadna z okoliczności podniesionych w sprawie nie wypełnia którejkolwiek z wymienionych przesłanek, wnioskodawca nie wskazał również innych, szczególnych okoliczności, które przemawiałyby za podjęciem decyzji o umorzeniu należności, zatem słusznie rozstrzygnął o braku podstaw do umorzenia w tym trybie. Ponadto w ocenienie Prezesa ZUS organ pierwszej instancji prawidłowo powołał - jako kolejną podstawę odmowy umorzenia - art. 30 cytowanej ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Zgodnie z jego treścią do składek finansowanych przez ubezpieczonych nie będących płatnikami składek (zatrudnianych przez zainteresowanego pracowników) nie stosuje się przepisów art. 28 tejże ustawy. Oznacza to, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie może w żadnym przypadku, umorzyć składek w części finansowanej przez ubezpieczonych nie będących płatnikami składek, nawet pomimo zaistnienia całkowitej nieściągalności lub okoliczności wymienionych w rozporządzeniu z dnia 31 lipca 2003 r. Na powyższą decyzję K. R. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz skarżącego kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji K. R. zarzucił: I. 1. naruszenie przepisów postępowania wywierające istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 7, 77, 80 kpa przez zaniechanie wyjaśnienia całokształtu okoliczności faktycznych sprawy oraz dokonanie błędnych ustaleń oraz art. 15 kpa w związku z art. 156 § 1 pkt.2 kpa -poprzez wydanie decyzji ostatecznej przez nieuprawniony organ tj. Dyrektora ZUS w N.- oraz bezpodstawne wzywanie płatnika w toku prowadzenia postępowania - z wniosku płatnika o ponowne rozpoznanie sprawy - do korygowania deklaracji składkowych o 8 lat wstecz pomimo wcześniejszych kontroli przez inspektorów ZUS, które nie nakazały takich czynności. 2. naruszenie prawa materialnego mające wpływ na treść zaskarżonej decyzji - przez błędną wykładnię art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych z 1998r. i niesłuszne uznanie, że wniosek płatnika co najmniej w części nie spełnia przesłanek o umorzeniu zaległości i nie zasługuje na uwzględnienie . II. naruszenie przepisów postępowania wywierających wpływ na treść rozstrzygnięcia : a) nieprawidłowości w dokumentacji rozliczeniowej ZUS - przez niedokonanie korekty i pomniejszenia zadłużenia w następstwie korzystnych dla płatnika rozstrzygnięć w wyrokach Sądu Okręgowego w K. oraz Sądu Apelacyjnego w K. z dnia [...] r. sygn.akt [...] i z dnia [...] r. sygn.akt [...] w których prawomocnie stwierdzono, iż skarżący płatnik nie posiada zadłużenia z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne za lata [...] oraz zaniechania przez ZUS powiadomienia płatnika o dokonanych korektach i zmniejszeniu zadłużenia oraz wszczęcia postępowania egzekucyjnego wobec należności objętych rozdzielnością majątkową płatnika za zaległości powstałe po zniesieniu wspólności majątkowej małżeńskiej a nadto nieuznanie dokonanych wpłat na poczet zaległości mimo przedstawienia organowi ZUS potwierdzenia bankowego i pocztowego dokonanych wpłat. b) zaniechanie przez ZUS - w toku postępowania o umorzenie zaległości - dokonania korekty zadłużenia - pomimo dokonania przez płatnika częściowych wpłat i dodatkowego przedłożenia przez płatnika dowodów wpłat oraz braku z strony ZUS- odniesienia się do tych wpłat. W odpowiedzi na skargę Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie Sąd wyjaśnia, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 k.p.a. (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Zgodnie natomiast z unormowaniem zawartym w art. 134 p.p.s.a. sąd dokonując oceny zaskarżonego aktu rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przepis ten pozwala więc na uwzględnienie skargi także wtedy, gdy strona nie podnosi w trakcie toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego zarzutów będących podstawą wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego indywidualnego aktu administracyjnego. Przechodząc do badania merytorycznego rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonej decyzji pod względem legalności, tj. zgodności z przepisami mającymi w sprawie zastosowanie stwierdzić należy, iż zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa materialnego art. 28 ust. 2,3 i 3a, u.s.u.s. oraz przepisy procedury administracyjnej w stopniu uzasadniający jej uchylenie. Z akt sprawy wynika, iż przedmiotem rozpoznania Sądu w niniejszej sprawie były decyzje w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy i FGŚP wraz z odsetkami za zobowiązanego oraz "za zatrudnionych pracowników." Przepisy zaś, między innymi o umarzaniu należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, stosuje się odpowiednio do składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, a także na ubezpieczenie zdrowotne (art. 32 u.s.u.s.). Zgodnie z art. 16 ust 1 pkt 1 u.s.u.s. składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe pracowników finansują z własnych środków w równych częściach ubezpieczeni i płatnicy składek. Z lakonicznego uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że odmowa umorzenia dotyczy nie tylko składek na ubezpieczenie społeczne własne, ale także składek "za pracowników" chociaż stosowne rozliczenie zadłużenia ( co do kwoty należności z tytułu składek opłacanych "za pracowników" jak i składek finansowanych przez zobowiązanego za siebie) i wyjaśnienie tej kwestii skarżącemu w obu decyzjach organu nie znajduje swego odzwierciedlenia Zgodnie z art. 30 u.s.u.s. do składek finansowanych przez ubezpieczonych nie będących płatnikami składek nie stosuje się art. 28 i 29. Prawidłowo zatem organ orzekający wskazał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji to unormowanie. W powołanym wyżej przepisie ustawodawca posłużył się sformułowaniem "nie stosuje się". W stosunku do tego rodzaju składek niedopuszczalne jest więc także badanie istnienia przesłanek umorzenia należności, przewidzianych w art. 28 u.s.u.s. Okoliczność ta jednak winna znaleźć swe odzwierciedlenie w decyzji, w której stronie zostanie wyjaśnione w jakiej wysokości i z jakiego powodu jej wniosek o umorzenie zadłużenia z tytułu składek " za pracowników", zarówno w części potrącanej z ich wynagrodzeń jak i w części finansowanej przez płatnika, nie podlega rozpoznaniu w trybie art. 28 u.s.u.s. Zgodnie z art. 28 ust. 2 u.s.u.s. wymienione wyżej należności umarzane być mogą tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, która zachodzi w sytuacjach wymienionych w ust. 3 tego artykułu. W art. 28 ust. 3a u.s.u.s. przewidziano natomiast możliwość umorzenia należności w uzasadnionych przypadkach, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Przesłanki umorzenia należności w oparciu o ten przepis określone zostały w § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki Pracy I Polityki Społecznej z 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ( Dz.U. Nr 141 poz1365) W ocenie Sądu art. 28 ust 3 a u.s.u.s. znajduje zastosowanie wobec wnioskodawcy jako osoby ubezpieczonej, jedynie w zakresie składek na ubezpieczenie społeczne własne. Wyżej wymieniony przepis nie ma natomiast zastosowania do zadłużenia z tytułu składek "za pracowników". Art. 28 ust 3 lit a ustawy stanowi bowiem o "należnościach z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących jednocześnie płatnikami składek. Chodzi tu zatem wyłącznie o składki na ubezpieczenia własne. Oceniając zaskarżoną decyzję pod kątem zgodności z prawem Sąd doszedł do przekonania, iż organ orzekający w sprawie nie przeprowadził wyczerpującej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a co najmniej nie dał wyrazu wnikliwej analizy sytuacji majątkowej strony w jej uzasadnieniu. Zaprezentowanie takiego wywodu, który obrazowałby - nie tyle dla Sądu ile dla wnioskodawcy - dlaczego uznano że jego wniosek nie zasługuje na uwzględnienie, stanowi bezwzględny obowiązek organu. W tym miejscu powtórzyć należy za trafnym stwierdzeniem Naczelnego Sądu Administracyjnego - wyrażonym w wyroku 20 marca 2007 r. o sygn. akt II GSK 345/06 - iż okoliczności sprawy winny być przeanalizowane i omówione w sposób nie budzący żadnych wątpliwości, szczególnie, że w omawianym przypadku, decyzja dotyczy nie kwestii błahych, bez istotnego znaczenia z punktu widzenia podstawowych praw i przyrodzonej godności człowieka, ale sfery jego elementarnych potrzeb. Obowiązek wykazania powyższych okoliczności należy rozumieć jako konieczność przedstawienia okoliczności uzasadniających wniosek. Okoliczności te podlegają ocenie organu w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, w tym przedstawiony przez stronę postępowania. Zasady tej oceny określone zostały w art. 7 w związku z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., a odzwierciedleniem jej jest uzasadnienie decyzji. Badając zgodność zaskarżonej decyzji z prawem Sąd obowiązany jest ocenić i to, czy uzasadnienie decyzji odpowiada wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a. I tak, uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Przede wszystkim jednakże uzasadnienie decyzji nie może ograniczać się do ogólnikowych uwag, pozbawionych odwołania do materiału dowodowego zgromadzonego w tej konkretnej sprawie. Lakoniczność uzasadnień wydanych w niniejszej sprawie decyzji sprawia, że przedstawioną w nim ocenę stanu faktycznego sprawy Sąd uznał za dowolną. Stanowi to naruszenie wyrażonej w art. 80 k.p.a. zasady swobodnej oceny dowodów. Ocena ta wymaga przy tym wykazania faktycznych podstaw rozumowania, którego jest rezultatem. Zgodnie zaś z art. 77 § 1 k.p.a. organy mają obowiązek nie tylko zebrać materiał dowodowy, ale też w sposób wyczerpujący cały ten materiał dowodowy rozpatrzyć. Dopiero ustalenie wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla podjęcia rozstrzygnięcia i wyczerpująca ocena zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, uwzględniająca całokształt tego materiału, pozwoli organowi orzekającemu na stwierdzenie, czy w sprawie niniejszej wykazane zostało istnienie przesłanek umorzenia należności obciążających stronę skarżącą. Ocena ta winna przy tym znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że zaskarżona decyzja narusza przepisy art. 28 ust 2, 3 i 3a u.s.u.s. oraz przepisy procedury administracyjnej - art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu, który mógł mieć istotne znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło