I SA/Wa 1320/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska- Gwiazda Sędziowie : Asesor WSA Agnieszka Miernik (spr.) Asesor WSA Przemysław Żmich Protokolant Izabela Kowalczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 listopada 2007 r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...], [...] w przedmiocie odmowy ujawnienia w rejestrze realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami RP. oddala skargę. Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania A. W., utrzymał w mocy decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] grudnia 2006 r., nr [...] odmawiającą skarżącemu ujawnienia w rejestrze wojewódzkim wybranej formy realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej oraz dokonania adnotacji na decyzji Starosty P. z dnia [...] stycznia 2004 r., nr [...]. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ podał, że w dniu 2 listopada 2005 r. A. W. wystąpił z wnioskiem do Wojewody Wielkopolskiego o ujawnienie wybranej formy rekompensaty w rejestrze wydanych zaświadczeń i decyzji potwierdzających prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Do wniosku została dołączona decyzja Starosty P. z dnia [...] stycznia 2004 r., nr [...] potwierdzająca uprawnienia wnioskodawcy do zaliczenia wartości nieruchomości pozostawionych przez jego ojca E. W. w miejscowości B., woj. nowogródzkie, na pokrycie opłat za użytkowanie wieczyste lub ceny sprzedaży nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa. Z uzasadnienia decyzji Starosty P., wydanej na podstawie art. 9 a, art. 11 ust. 1, art. 212 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami, § 4 i 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 13 stycznia 1998 r. w sprawie sposobu zaliczania wartości nieruchomości pozostawionych za granicą na pokrycie ceny sprzedaży nieruchomości lub opłat za użytkowanie wieczyste oraz sposobu ustalania wartości tych nieruchomości wynika, że właściciel pozostawionych nieruchomości E. W. w dniu 2 marca 1973 r. wraz z żoną L. W. nabył (z zaliczeniem wartości mienia pozostawionego na poczet ceny nabycia) prawo własności lokalu nr [...] w budynku położonym w B., przy ul. [...] wraz z prawem użytkowania wieczystego ułamkowej części gruntu o łącznej wartości rynkowej 47 628 zł. - według szacunku z 2003 r. Jednocześnie zgodnie z operatem szacunkowym sporządzonym w grudniu 2003 r. wartość pozostawionych przez E. W. nieruchomości w miejscowości B. została wyceniona na kwotę 104 674 zł. Starosta P. orzekł zatem, iż A. W., będącemu spadkobiercą właściciela pozostawionych nieruchomości, przysługują uprawnienia do zaliczenia kwoty stanowiącej różnicę pomiędzy wartością pozostawionych nieruchomości a wartością nabytych przez jego ojca nieruchomości tj. kwoty 57 046 zł., na pokrycie opłat za użytkowanie wieczyste lub ceny sprzedaży działki zabudowanej budynkiem, przeznaczonym na prowadzenie działalności handlowej lub usługowej, na pracownię do prowadzenia działalności twórczej, domem letniskowym, garażem albo działki przeznaczonej pod tego rodzaju zabudowę. Wojewoda Wielkopolski, działając na podstawie art. 7 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2005r. Nr 169, poz. 1418 ze zm.) odmówił A.W. ujawnienia w rejestrze wojewódzkim wybranej formy realizacji prawa do rekompensaty oraz dokonania adnotacji na decyzji Starosty P. z tego względu, że skarżący zrealizował przysługujące mu prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Od powyższej decyzji odwołanie do Ministra Skarbu Państwa wniósł w terminie A. W. kwestionując rozstrzygnięcie organu wojewódzkiego i wnosząc o ponowne przeanalizowanie jego sprawy. Minister Skarbu Państwa, w wyniku rozpatrzenia odwołania, wskazał, że zgodnie z art. 7 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 8 lipca 2005r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej osoby, które posiadają zaświadczenia lub decyzje potwierdzające prawo do rekompensaty wydane na podstawie odrębnych przepisów i nie zrealizowały prawa do rekompensaty, występują do wojewody, który wydał decyzję lub do wojewody właściwego ze względu na siedzibę starosty, który wydał zaświadczenie lub decyzję, z wnioskiem o ujawnienie w rejestrze wojewódzkim wybranej formy realizacji prawa do rekompensaty. Na decyzji lub zaświadczeniu wydanych na podstawie odrębnych przepisów wojewoda zamieszcza adnotację o wybranej formie realizacji prawa do rekompensaty, określonej zgodnie z art. 13 tej ustawy. Oznacza to, zdaniem organu, że osoby posiadające zaświadczenia lub decyzje, potwierdzające uprawnienia, wydane na podstawie odrębnych przepisów i które nie zrealizowały prawa do rekompensaty, nie muszą ubiegać się o wydanie nowych decyzji. Wystarczającym dla realizacji praw będzie dokonanie waloryzacji kwoty wynikającej z posiadanych zaświadczeń bądź decyzji. Decyzja ostateczna lub zaświadczenie stanowią w takiej sytuacji wystarczającą podstawę do ujawnienia w rejestrze wybranej formy rekompensaty oraz możliwość uzyskania rekompensaty w wybranej formie. Organ podkreślił, że w/w przepis odnosi się tylko do osób, które posiadają zaświadczenia lub decyzje potwierdzające prawo do rekompensaty i w ogóle nie zrealizowały prawa do rekompensaty. Natomiast osoby, które częściowo zrealizowały prawo do rekompensaty przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. tj. dniem 7 października 2005 r. ubiegające się o realizację pozostałej części uprawnienia zobowiązane są do uzyskania decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty w trybie przepisów powołanej ustawy. Konieczność przeprowadzenia w takich przypadkach postępowania administracyjnego i wydania decyzji w trybie obecnie obowiązujących przepisów znajduje potwierdzenie w treści przepisów art. 6 ust. 3, art. 7 ust 1 pkt 4 i art. 8 ust. 1 pkt 2 w/w ustawy. Organ wyjaśnił, że osoby, które wcześniej na podstawie odrębnych przepisów zrealizowały część uprawnienia bądź ich poprzednicy prawni, mogą ubiegać się o rekompensatę, jeżeli wartość otrzymanego wcześniej prawa nie przekroczy przewidzianej w ustawie wysokości świadczenia, tj. 20 % wartości pozostawionego mienia. Z akt sprawy wynika, że poprzednik prawny skarżącego E. W. nabył w 1973 r. nieruchomość (z zaliczeniem wartości mienia pozostawionego na poczet ceny nabycia tej nieruchomości), której wartość przewyższyła równowartość 20 % wartości nieruchomości pozostawionej przez E. W. poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Organ podkreślił, że decyzja Starosty P. została wydana zgodnie z ówczesnym stanem prawnym, który uległ kolejnej zmianie po wejściu w życie z dniem 7 października 2005 r. ustawy z dnia 8 lipca 2005r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Art. 212 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji przez Starostę P., stanowił, że "Na pokrycie opłat za użytkowanie wieczyste lub ceny sprzedaży działki budowlanej oraz ceny sprzedaży położonych na niej budynków lub lokali stanowiących własność Skarbu Państwa osobom, które w związku z wojną rozpoczętą w 1939 r. pozostawiły nieruchomości na terenach nie wchodzących w skład obecnego obszaru państwa, a które na mocy umów międzynarodowych zawartych przez państwo miały otrzymać ekwiwalent za mienie pozostawione za granicą, zalicza się wartość pozostawionych nieruchomości." Stosownie zaś do treści ust. 2 tego artykułu "Jeżeli wartość pozostawionych nieruchomości przewyższa wartość nieruchomości, o których mowa w ust. 1, nabytych jako ekwiwalent, różnica może być zaliczona na pokrycie opłat za użytkowanie wieczyste lub ceny sprzedaży działki zabudowanej budynkiem, przeznaczonym na prowadzenie działalności handlowej lub usługowej, na pracownię do prowadzenia działalności twórczej, domem letniskowym, garażem albo działki przeznaczonej pod tego rodzaju zabudowę." Mając powyższe na uwadze, Minister podzielił stanowisko organu pierwszej instancji. Jednocześnie organ ustalił, iż w aktach sprawy brak jest wezwania strony do zapoznania się z całością zebranego w trakcie przedmiotowego postępowania materiału dowodowego, ale nie uznał tego za istotne naruszenie prawa. Skargę na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] wniósł A. W., w której zarzucił naruszenie podstawowych zasad postępowania, w szczególności słusznego interesu obywatela, a także zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa. Wskazując na powyższe zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umożliwieniu mu realizacji prawa do rekompensaty. Minister Skarbu Państwa w odpowiedzi na skargę podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest do zbadania, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania. Oceniając zaskarżone decyzje w tym aspekcie, należy wskazać, że skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają prawa w stopniu mającym wpływ na wynik postępowania. W rozpoznawanej sprawie wartość pozostawionych przez poprzednika prawnego skarżącego nieruchomości poza granicami państwa polskiego została wyceniona, zgodnie z operatem szacunkowym z 2003 r., na kwotę 104 674 zł. Starosta P. decyzją z dnia [...] stycznia 2004 r. orzekł, iż A. W., będącemu spadkobiercą właściciela pozostawionych nieruchomości, przysługują uprawnienia do zaliczenia kwoty stanowiącej różnicę pomiędzy wartością pozostawionych nieruchomości a wartością nabytych przez jego ojca nieruchomości, tj. kwoty 57 046 zł. W dacie orzekania przez organy administracyjne obowiązywała ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2005r. Nr 169, poz. 1418 ze zm.). Z przepisów tej ustawy wynika, że osoby, które częściowo zrealizowały prawo do rekompensaty przed dniem jej wejścia w życie ubiegają się o potwierdzenie prawa do rekompensaty na wniosek (art. 5 ust. 1 i art. 6 ust. 3), który uruchamia postępowanie przed właściwym wojewodą. Zgodzić się należy z organem, że w niniejszej sprawie wysokość rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej określana jest zgodnie z przepisami art. 13 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Przepis art. 13 ust. 2 cytowanej ustawy ogranicza zaliczenie wartości nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej do wysokości równej 20% wartości tych nieruchomości, podobnie jak i wysokość świadczenia pieniężnego. Przepis art. 13 ust. 3 ustawy zaś stanowi, że w przypadku osoby, która na podstawie odrębnych przepisów, w ramach realizacji prawa do rekompensaty, nabyła na własność albo w użytkowanie wieczyste nieruchomości Skarbu Państwa, lub nieruchomości takie nabyli jej poprzednicy prawni, wysokość zaliczanej kwoty oraz wysokość świadczenia pieniężnego pomniejsza się o wartość nabytego prawa własności nieruchomości albo wartość nabytego prawa użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej i wartość położonych na niej budynków, a także innych urządzeń albo lokali, przez właścicieli nieruchomości pozostawionych bądź ich spadkobierców. W przypadku skarżącego wcześniejsze zaliczenie wartości nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej przekroczyło wysokość równą 20% wartości tych nieruchomości. Wobec powyższych regulacji prawnych, skarżący nie mógł uzyskać decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty w wysokości 20% kwoty stanowiącej różnicę pomiędzy wartością pozostawionych nieruchomości a wartością nabytych przez jego ojca nieruchomości. Nie mógł też skutecznie żądać ujawnienia w rejestrze, o którym mowa w art. 19 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, wybranej formy realizacji prawa do rekompensaty, zgodnie z art. 7 ust. 3 tej ustawy. Mając na uwadze powyższe, Sąd orzekł jak w wyroku z mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).