II SA/Kr 890/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Brachel Ziaja Sędziowie : WSA Wojciech Jakimowicz AWSA Inga Gołowska (spr.) Protokolant : Teresa Jamróz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 listopada 2007 r. sprawy ze skargi ,,[....]" S.A. Oddział w B.- ,,[ ]" Zakład Elektroenergetyczny na decyzję Wojewody z dnia [....] w przedmiocie odmowy zezwolenia na czasowe zajęcie nieruchomości skargę oddala Organ I instancji- S.C. , decyzją z dnia .......2005r. znak: ............wydaną na podstawie art. 126 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U Nr 261 z 2004r. poz. 2603 z póź.zm) po rozpoznaniu wniosku ,,[......]" SA w K. , Oddział w B................. Zakład Elektroenergetyczny znak: ....................w przedmiocie wydania decyzji w sprawie zezwolenia na czasowe zajęcie nieruchomości o nr .......,........,.........., - orzekł o: 1. Udzieleniu zezwolenia Spółce Akcyjnej ,,[....]" Oddział W B. na czasowe zajęcie do dnia .......... listopada 2005r. nieruchomości oznaczonych w ewidencji gruntów obrębu ................ numerami - ..........stanowiącej własność R.J. i A.J. , zam. .............- stanowiącej własność I.W. , zam. ...........- stanowiącej własność K.C. , zam. ..............w związku z nagłą potrzebą zapobieżenia powstaniu znacznej szkody , poprzez usunięcie awarii kabli energetycznych stanowiących zasilanie między innymi Szpitala Powiatowego w C. , 2. Nadanie niniejszej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, 3. Konieczności doprowadzenia nieruchomości do stanu poprzedniego , po upływie okresu, na który następuje zajęcie, 4. Możliwości zgłoszenia przez właścicieli nieruchomości żądania, nabycia nieruchomości na własność Skarbu Państwa, jeżeli na skutek czasowego zajęcia nieruchomości nie będą mogli z nich korzystać w sposób dotychczasowy lub w sposób zgodny z ich przeznaczeniem. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji podniósł, iż w związku z powtarzającymi się zakłóceniami w dostawach energii elektrycznej do Szpitala Powiatowego w C. , wynikającymi z awarii kabli zasilających, przebiegających m.in. przez działki .............obręb .......... , Spółka Akcyjna ,,[.....]" Oddział w B. musi dokonać awaryjnej wymiany kabli. Podniesiono także, że właściciele w/w nieruchomości nie wyrażają zgody na awaryjną wymianę kabli, mimo, że wcześniej zajęcie nieruchomości nastąpiło na podstawie decyzji ...........z dnia .............1980r., ...........1980r., ........1980r., i ...........1980r., wydanych w oparciu o przepisy ustawy z dnia 12 marca 1958r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości z których wynika obowiązek udostępnienia nieruchomości w celu usunięcia awarii sieci. Powtarzające się awarie i zakłócenia w dostawach energii do Szpitala Powiatowego w C. mogą być przyczyną powstania znacznej szkody i stanowią niewątpliwie zagrożenie dla zdrowia i życia ludzkiego. Art. 126 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami, pozwala staroście wykonującemu zadania z zakresu administracji rządowej na udzielenie w drodze decyzji zezwolenia na czasowe zajęcie nieruchomości, na okres nie dłuższy niż sześć miesięcy, w przypadku siły wyższej lub nagłej potrzeby zapobieżenia powstania znacznej szkody. Decyzji takiej zgodnie z treścią art. 126 ust. 2 ustawy nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności. Odwołanie od powyższej decyzji wniosły: I.W. , R.J. i K.H. W uzasadnieniu odwołania podniesiono, że: zajęcie nieruchomości z art. 126 może mieć miejsce po 2 miesiącach zakończenia negocjacji w wyniku, których nie osiągnięto konsensusu (art. 115 pkt 2). Negocjacji nie było o czym świadczy jednostronna korespondencja właścicieli z ,,[......]". Spotkanie w dniu .............2005r. u Starosty było nieoficjalne, nie mało charakteru negocjacyjnego. ,,[.....]" obecne wykopy przesunął od poprzedniej trasy a w wykonanych nie stwierdzono starych kabli z tego względu nie jest to awaria lecz inwestycja. W 2004r. ,,[.....]" usunął awarię kabla na działce ........... tłumacząc , że kabel ten dostarcza prąd do Szpitala a znajduje się od obecnych wykopów ok. 13 m . ,,[....]" nie przedłożył wymaganych uzgodnień na tę okoliczność ani planów dotyczących przebiegu tej trasy. Nie udowodniono, że obecna trasa będzie dokładnie przebiegać po uszkodzonym kablu i dlaczego poszerza się tę inwestycję zabierając następny odcinek ziemi. ,,[....]" rozpoczął ............2005r. inwestycję nie posiadając decyzji na tę inwestycję - art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawo budowlane lub ,,zgłoszenia" do właściwych urzędów terytorialnych. Art. 30 pkt 1 pp 2 oraz pkt 2 Prawa budowlanego. Z powodu braku w/w uzgodnień w dniu ....... sierpnia roboty ziemne zostały wstrzymane przez Policję i ..............przez Inspektora Nadzoru Budowlanego. Odwołujące się podniosły także, że nieprawdą jest , że nie wyrażają zgody ale chcą by inwestycję te prowadzono z zachowaniem wymogów objętych prawem. ,,[.....]" o swoich zamierzeniach inwestycyjnych wiedział od kilku lat z uwagi na częste awarie; celowo i z premedytacją pominął wszelkie wymagane prawem uzgodnienia. Pismo , który przysłał w dniu ........ kwietnia 2005r. nie stanowi podstawy prawnej, bowiem brak w nim powołania się na Organy Administracji Terenowej zezwalające na prowadzenie tej inwestycji. Pismo z dnia ....... lipca 2005r. do .................Zakładu Energetycznego dotyczyło częściowej zmiany trasy nie powodując tak znacznego zniszczenia powierzchni. Inwestycję 1980r. poprowadzono pokosie przez środek działek i wyłączono tym samym z planów inwestycyjnych tę część ziemi ok.10 a ogółem. ,,[.....]" nie podjął negocjacji więc wystosowano ,,umowę dzierżawy" w dniu ........ sierpnia 2005r.,którą po upływie 1 i ½ miesiąca zwrócono nie podpisaną. Od początku zamierzenia inwestora skierowane były do bezwzględnego przejęcia nieruchomości na tę inwestycję i zmierzały do wywłaszczenia poprzez stosownie form nacisku i szkalowania w różnych gazetach. W decyzji brak informacji wyszczególnionych w art. 119 pkt 7 ugn. Dodatkowo odwołujące się podniosły , ze próby ugody w tej kwestii pochodziły wyłącznie od właścicieli nieruchomości. ,,[.....] nie przejawiał dobrej woli w kierunku szybkiego zakończenia inwestycji, celowo przeciągał w czasie by doprowadzić do wydania tej decyzji. Odwołujące się podniosły , że nie otrzymały decyzji z dnia ..........2005r. a dyrektor ,,[.....]" J.B. pełni funkcję publiczną jest Przewodniczącym Rady Powiatu. Organ II instancji Wojewoda..........., decyzją z dnia .........2006r. znak: ...........wydaną na podstawie art.9a w związku z art. 126 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U Nr 261, poz. 2603 z 2004r. tekst jednolity z póź.zm) oraz art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U Nr 98, poz. 1071 z 2000r. tekst jednolity) – uchylił w całości zaskarżoną decyzję Starosty C. z ..........2005r. nr ..............i orzekł o odmowie udzielenia zezwolenia ,,[.....]" SA Oddział w B. w trybie art. 126 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami, na czasowe zajęcie nieruchomości oznaczonych jako działki nr nr ...............obr.............. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ II instancji podniósł, iż organ I instancji wydał decyzję w oparciu o art. 126 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami, który uzależnia wydanie zgody na czasowe zajęcie nieruchomości od dwóch , alternatywnie występujących przyczyn. Pierwszą z tych przyczyn jest wystąpienie siły wyższej czyli zdarzenia nagłego o nieuchronnym charakterze, którego nie da się przewidzieć z odpowiednim wyprzedzeniem i którego wystąpieniu nie da się zapobiec. Drugim warunkiem wydania zezwolenia w trybie art. 126 ust. 1 jest nagła potrzeba zapobieżenia znacznej szkodzie. Trzeba tutaj zaakcentować pojęcie użyte przez ustawodawcę , iż potrzeba ta musi być nagła. Zjawisko nagłe to zjawisko pojawiające się znienacka, zaskakująco, niespodziewanie, raptownie a także nie cierpiące zwłoki, naglące, natychmiastowe. Mając na uwadze ingerencyjny w prawo własności charakter decyzji podejmowanych w trybie art. 126 ustawy o gospodarce nieruchomościami, dyspozycje tego przepisu jak i wszystkich pozostałych o podobnym charakterze należy interpretować bardzo ściśle i w żadnym wypadku nie jest dopuszczalne stosowanie wykładni rozszerzającej. Całe postępowanie przeprowadzone przez organ I instancji jak i uzasadnienie weryfikowanej decyzji nie wykazało żądnej z przesłanek określonych w art. 126 ust. 1, uzasadniających wydanie w tym trybie zezwolenia na czasowe zajęcie nieruchomości. Trudno bowiem przyjąć w tej konkretnej sprawie w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy sprawy jak i samo uzasadnienie decyzji, iż przerwy w zasilaniu elektroenergetycznym szpitala które miały miejsce już wcześniej i powtarzały się wielokrotnie, iż były zdarzeniem nagłym i niespodziewanym. Wobec wcześniejszych sygnałów fakt ten można było przewidzieć z wystarczającym wyprzedzeniem aby zagrażającemu dla zasilania elektroenergetycznego niebezpieczeństwu zapobiec bez uciekania się do tak wyjątkowo stosowanego przepisu jakim jest art. 126 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Dyrektor Rejonu Energetycznego S. w T. podjął informację o istniejącym zagrożeniu w postaci przerwy w dostawie prądu w szpitalu co najmniej w sierpniu 2003r. o czym świadczy znajdujące się w aktach sprawy pismo Zastępcy Dyrektora ds. Administracji i Pielęgniarstwa Szpitala Powiatowego w C. z .........2003r. W sytuacji wystąpienia awarii przewodów i urządzeń służących do przesyłania między innymi energii elektrycznej, złożonych na nieruchomości na podstawie uprzedniego zezwolenia organów administracji publicznej zastosowanie winien znaleźć art. 124 ust. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W przypadku podjęcia przez podmiot uprawniony zamiaru wykonania na nieruchomości nowej inwestycji polegającej na zakładaniu i przeprowadzaniu na nieruchomości nowych ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej, to podmiot ten winien zastosować się do regulacji art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami i wystąpić do starosty o wydanie stosownego zezwolenia. Wystąpienie o wydanie takiego zezwolenia powinno być obowiązkowo poprzedzone rokowaniami z właścicielem nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie stosownych prac. Skargę do Sądu wniósł ,,[.....]" SA Oddział w B. , ........Zakład Elektroenergetyczny, wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji przez utrzymanie w mocy decyzji Starosty C. z ..........2005r. nr .............ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie do ponownego rozpoznania, zarzucając decyzji organu II instancji: -naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 126 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez jego błędną interpretację , polegającą na przyjęciu, iż zdarzenie nie miało charakteru nagłego, -sprzeczność istotnych ustaleń z treścią zebranego w sprawie materiału przez przyjęcie , że ,,[......]" SA Oddział w B. - ............... Zakład Elektroenergetyczny dokonał nowej inwestycji a nie awaryjnej wymiany kabla oraz uznanie, iż zdarzenie nie miało nagłego charakteru W uzasadnieniu skargi, skarżący podniósł, iż pismem z dnia ........ września 2005r. wystąpił do Starosty Powiatowego w C. z wnioskiem o wydanie decyzji na czasowe zajęcie nieruchomości nr .........w trybie art. 126 ust. 1 ustawy z 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami. Starosta C. i decyzją z dnia ..........2005r. z uwagi na fakt, iż właściciele działek uniemożliwili wykonanie powyższej decyzji , ,,[.....]" wystąpił w dniu ...........2005r. o przedłużenie terminu obowiązywania decyzji w związku z czym Starosta C. wydał w dniu ..........2005r. decyzje nr .............zezwalającej ,,[.....]" na czasowe zajęcie nieruchomości. Od decyzji odwołali się I.W. , R.J. i K.H. świadomie wprowadzając w błąd organ odwoławczy podając, iż ,,przesunięto trasę przebiegu przewodów energetycznych". Twierdzenia te są sprzeczne z istniejącym stanem faktycznym na dowód czego skarżący przedłożył wyry z mapy zasadniczej z przed usunięcia awarii wraz protokołem odbioru technicznego i przekazania do wstępnej eksploatacji obiektów energetycznych oraz zgłoszenie obiektów a także mapę zasadniczą przedstawiającą ułożenie przewodów po awarii. Wojewoda ........dał wiarę twierdzeniom I.W. etc.........., .....................jako prawdziwe, pomimo, że nie zostały poparte żadnymi dowodami. Wojewoda przyjął również, iż o swoich zamierzeniach inwestycyjnych ,,[......]" wiedział od kilku lat z uwagi na częste awarie a więc zdarzenie nie miało charakteru nagłego. To twierdzenie również nie jest prawdziwe bowiem co prawda awarie występowały ale na różnych odcinkach sieci. Organy orzekające w toku postępowania administracyjnego mają bowiem obowiązek kierować się zasadami proceduralnymi wynikającymi w szczególności z przepisów art. 6 i 7 kodeksu postępowania administracyjnego a zatem mają obowiązek orzekać zgodnie z zasadami praworządności i prawdy obiektywnej. Z przepisów art. 7 i 77§ 1 kodeksu postępowania administracyjnego wynika jednoznacznie, że postępowanie dowodowe jest oparte na zasadzie oficjalności co oznacza, że organ administracyjny jest obowiązany z urzędu przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy. Zasada oficjalności zobowiązuje również organ prowadzący postępowanie do tego by czerpał wiadomości o faktach z źródła dającego największe szanse dojścia do prawdy a zatem korzystał z dowodów pierwotnych nie zaś dowodów pochodnych. Wojewoda ............ograniczył się tylko do twierdzeń przedstawionych przezI.W. etc............., których jedynym działaniem było uniemożliwić przeprowadzenie przez ,,[......]" awaryjnej naprawy kabla. Skarżący podniósł także, że organ prowadzący postępowanie powinien mieć na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie powołując się na argumenty zawarte w uzasadnieniu decyzji wydanej w II instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Na wstępie Sąd zauważą, iż zgodnie z art. 184 Konstytucji w związku z art. 1 ustawy z dnia 25.07.2002r.-Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U Nr 153, poz. 1269) oraz w związku z art. 135 ustawy z 30.08.2002r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U Nr 153, poz.1270 ze zm), kontrola zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ppsa sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Sąd zwraca również uwagę na treść art. 134 § 1 ppsa, który stanowi, iż Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Cytowany przepis daje podstawę do uwzględnienia skargi także wtedy, gdy strona nie podniosła w trakcie toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego zarzutów będących podstawą wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego indywidualnego aktu administracyjnego. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią- bez wątpienia- sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia. Zgodnie z art. 126 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U Nr 261 z 2004r. poz. 2603 z póź.zm) zaistnienie siły wyższej, nagłej potrzeby i zapobieżenie powstaniu znacznej szkody uzasadniają podjęcie decyzji w sprawie zezwolenia na czasowe zajęcie nieruchomości. Jak wynika z akt administracyjnych braki w dostawie energii elektrycznej do Szpitala Powiatowego w C. miały miejsce wielokrotnie- jedenaście razy na przestrzeni lipca i sierpnia 2005r. (karta 1,2,3, 6) Pomimo wielokrotnie występujących awarii ,,[.....]" SA nie podjął żadnych natychmiastowych działań zmierzających do usunięcia tego stanu rzeczy pomimo, że otrzymywał informacje o awariach i dopiero w dniu ....... września 2005r. (karta 6) ,,[.....]" SA zwrócił się do Starosty C. o wydanie decyzji zezwalającej na wejście w teren czyli blisko po upływie miesiąca od daty otrzymania informacji ze Szpitala Powiatowego w C. o awarii. Podjęcie aktywności przez ,,[.....]" SA po upływie tak długiego czasu nie może dać podstaw do przyjęcia , iż zdarzenia uzasadniające wydanie decyzji w trybie art. 126 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U Nr 261 z 2004r. poz. 2603 z póź.zm) było zdarzeniem nagłym skoro częstotliwość awarii była znaczna i w tym czasie nie podjęto żadnych działań a skarżący o tym wiedział. Z treści pisma ,,[.....]" SA do Starosty C. (karta 6) wynika, że awarii było już ........ i ,,[.....]" SA nie podjął w tym czasie żadnych natychmiastowych czynności. Czynności powinny być podjęte natychmiast a skarżący nie powinien zwlekać ze złożeniem stosownego wniosku , którego złożenie należy w tych okolicznościach uznać za spóźnione. Dodatkowo należy podnieść, że organ I instancji dysponował prawną możliwością rozstrzygnięcia problemu w oparciu o art.124 ust. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami jednakże z możliwości tej nie skorzystał. Skarga podlega oddaleniu, jeżeli zaskarżonemu aktowi lub czynności nie można postawić zarzutu naruszenia prawa zarówno procesowego jak i materialnego. Mając powyższe na względzie, należy uznać , iż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, zaś podnoszone w skardze okoliczności nie mogły doprowadzić do jej wzruszenia. Z tych względów w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1270 z póź.zm) orzeczono jak w sentencji.