II OZ 1171/07
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2007-11-27
Skład orzekający: Jerzy Stelmasiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą, posiadająca dom i działkę rekreacyjną oraz zaciągnięte kredyty bankowe, może zostać zwolniona od kosztów postępowania sądowego i otrzymać prawo pomocy w zakresie całkowitym?Ratio decidendi
Zażalenie na postanowienie odmawiające przyznania prawa pomocy nie zasługuje na uwzględnienie. Osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą, posiadająca znaczący majątek (dom, działka rekreacyjna) i zdolność kredytową (zaciągnięte kredyty), nie wykazała w sposób niebudzący wątpliwości braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania, co jest warunkiem przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.Stan faktyczny
Skarżący A. M. złożył zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który odmówił mu przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego). Sąd pierwszej instancji uznał, że skarżący, prowadzący działalność gospodarczą i posiadający znaczący majątek, nie wykazał braku możliwości poniesienia kosztów. Skarżący w zażaleniu podniósł, że jego obecne dochody ledwo pozwalają na utrzymanie rodziny, a trudna sytuacja finansowa wynika z konieczności modernizacji działalności.Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2007 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. M. "[...]" w Ł. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 września 2007 r., sygn. akt VII SA/Wa 530/07 w przedmiocie odmowy A. M. "[...]" przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi A. M. "[...]" w Ł. na decyzję Ministra Zdrowia z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie wygaśnięcia pozwolenia na obrót produktem biobójczym postanawia oddalić zażalenie.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 3 września 2007 r., sygn. akt VII SA/Wa 530/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił skarżącemu A. M. "[...]" w Ł. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd wskazał, iż skarżący wspólnie z żoną utrzymują się z dochodów o łącznej wysokości około [...] zł. Skarżący jest przedsiębiorcą, który prowadzi od [...] lat działalność gospodarczą, z której obrót od stycznia do maja 2007 r. wyniósł [...] zł. W skład majątku skarżącego wchodzi dom o powierzchni [...] m- oraz działka rekreacyjna o powierzchni [...] m-. Skarżący zaciągnął ponadto kredyty w banku o łącznej wysokości [...] zł. W związku z powyższym, Sąd pierwszej instancji wskazał, iż brak jest podstawy do uwzględnienia wniosku skarżącego, bowiem nie wykazał on w sposób nie budzący żadnych wątpliwości braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania.
W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący oświadczył, że jego obecne dochody z trudem pozwalają na utrzymanie rodziny. Trudna sytuacja finansowa skarżącego i jego rodziny wynika między innymi z koniecznością poniesienia znacznych nakładów na modernizację prowadzonej działalności gospodarczej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z zasadą postępowania sądowoadministracyjnego wyrażoną w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., strony ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest ustawowe zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów wyrażone w art. 239 p.p.s.a. oraz możliwość przyznania przez Sąd prawa pomocy w trybie art. 246 tej ustawy.
Instytucja prawa pomocy pozwala osobom najuboższym na przeprowadzenie postępowania sądowoadministracyjnego i jest swoistą pomocą Skarbu Państwa w tym zakresie. Jako instytucja wyjątkowa musi być traktowana przez sądy w sposób ścisły, co oznacza, że przyznanie prawa pomocy może nastąpić tylko i wyłącznie w sytuacji precyzyjnego i wyczerpującego spełnienia przesłanek ustawowych je warunkujących.
A. M. "[...]" w Ł. zwrócił się do Sądu o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika. Zgodnie z przepisem art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Przesłanka ta musi być w sposób precyzyjny i nie budzący wątpliwości wykazana przez wnioskodawcę.
Tymczasem skarżący nie uprawdopodobnił, że znajduje się w sytuacji materialnej uzasadniającej przyznanie prawa pomocy.
Z akt sprawy wynika, iż prowadzi on wraz z żoną wspólne gospodarstwo domowe. Na miesięczne dochody rodziny składają się emerytura żony w wysokości [...] zł oraz dochody z działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącego w wysokości około [...] zł. Ponadto skarżący posiada dom o powierzchni [...] m- oraz niezabudowaną działkę rekreacyjną o powierzchni [...] m-. Okoliczność, iż skarżący zaciągnął kredyty bankowe w łącznej kwocie [...] zł wskazuje, iż bank wysoko ocenił jego zdolność kredytową i uznał, że sytuacja finansowa skarżącego pozwoli mu na ponoszenie obciążeń związanych ze spłatą kredytu bez uszczerbku dla utrzymania jego i jego rodziny.
Ponadto należy zauważyć, że w ramach planowania wydatków związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą skarżący, przewidując możliwość dochodzenia swoich praw przed sądem, powinien także uwzględnić konieczność posiadania środków na prowadzenie postępowania sądowego i dokonać stosownych oszczędności.
Mając powyższe na względzie, na mocy art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło