I SA/Ke 493/07

WyrokWSA w Kielcach2007-11-27

Skład orzekający: Danuta Kuchta, Ewa Rojek, Mirosław Surma

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy prawidłowo odmówił uchylenia ostatecznej decyzji o odpowiedzialności podatkowej, mimo twierdzeń strony o braku jej doręczenia i niezawinionym udziale w postępowaniu?
Ratio decidendi
Organ podatkowy prawidłowo odmówił uchylenia ostatecznej decyzji o odpowiedzialności podatkowej, ponieważ strona skarżąca nie wykazała, że nie brała udziału w postępowaniu z przyczyn od niej niezależnych. Skuteczne doręczenia na wskazany adres oraz brak dowodów na nieprawidłowość podpisu na potwierdzeniu odbioru, a także złożenie wniosku dowodowego z opinii biegłego grafologa na etapie sądowym, co jest spóźnione, przesądzają o braku podstaw do uchylenia decyzji.
Stan faktyczny
Skarżący L.B. domagał się uchylenia decyzji ostatecznej o jego odpowiedzialności podatkowej za zaległości firmy A. Wniosek o wznowienie postępowania oparł na twierdzeniu, że nie brał udziału w postępowaniu z własnej winy, ponieważ nie doręczono mu decyzji, a podpis na potwierdzeniu odbioru nie jest jego. Ponadto wskazał, że organy powinny kierować korespondencję na inny adres, mimo braku pisemnego zawiadomienia. Organy podatkowe odmówiły uchylenia decyzji, uznając doręczenia za skuteczne i brak dowodów na niezawiniony brak udziału strony w postępowaniu. Skarżący złożył skargę do WSA, wnosząc o uchylenie decyzji i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego grafologa.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kuchta, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Rojek (spr.),, Asesor WSA Mirosław Surma, Protokolant Sekretarz sądowy Celestyna Niedziela, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 27 listopada 2007r. sprawy ze skargi L.B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej Naczelnika Urzędu Skarbowego znak: [...] z dnia [...] oddala skargę. ISA/Ke 493/07 Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z dnia [...] znak [...] Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w Kielcach znak [...] z dnia [...] odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w Kielcach znak [...] z dnia [...]. orzekającej o odpowiedzialności podatkowej L.B. – Prezesa Zarządu za zaległości firmy A. w podatku od towarów i usług za miesiąc sierpień i wrzesień 2004r. oraz w podatku dochodowym od osób fizycznych za miesiąc październik 2004r. W pisemnych motywach rozstrzygnięcia organ wskazał, że na wniosek L.B. postanowieniem z dnia [...] znak [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego na podstawie art. 240 i 243 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa wznowił postępowanie zakończone decyzją ostateczną z dnia [...] znak [...] wydaną dla L.B. Kolejną decyzją z dnia [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił uchylenia ostatecznej decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego znak [...] z dnia [...]. orzekającej o odpowiedzialności podatkowej L. B. – Prezesa Zarządu za zaległości firmy A. w podatku od towarów i usług za miesiąc sierpień i wrzesień 2004r. oraz w podatku dochodowym od osób fizycznych za miesiąc październik 2004r. Uzasadniając powyższe organy wskazały, że wznowienie postępowania stanowi wyjątek od ogólnej zasady trwałości decyzji ostatecznych co oznacza zakaz rozszerzającej interpretacji przepisów regulujących tą instytucję. Przedmiotem postępowania wznowieniowego nie jest zatem ponowne rozpoznanie sprawy we wszystkich jej aspektach , a jedynie zbadanie, czy zaszły wyjątkowe okoliczności ściśle wyliczone w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej. Skarżący nie wskazał na jakiej podstawie prawnej opierał swoje żądanie ale z treści wniosku wynika, że podstawy tej upatrywał w art. 240 § 1 pkt 4 OP. Wykazywał bowiem, że otrzymywane z Urzędu pisma traktował jako pisma w sprawie podatkowej tyczącej Spółki A. a choroba uniemożliwiała mu dokładne zapoznanie się ze sprawą. Nadto podniósł, że nie otrzymał decyzji w sprawie jego odpowiedzialności z dnia [...] a widniejący na poświadczeniu odbioru decyzji podpis nie należy do niego. Zdaniem organu twierdzenie podatnika, że nie z własnej winy nie brał udziału w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją orzekającą o jego odpowiedzialności podatkowej nie znalazło potwierdzenia w materiale dowodowym sprawy. Z treści znajdujących się w sprawie potwierdzeń odbiorów wynika, że wszelkie rozstrzygnięcia zapadłe w tej sprawie poczynając od postanowienia z dnia [...] o wszczęciu postępowania w sprawie odpowiedzialności podatkowej skarżącego a kończąc na postanowieniu o wyznaczeniu 7 dniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego z dnia [...] były mu doręczane prawidłowo zgodnie z wymogami przepisów Ordynacji podatkowej. Rozstrzygnięcia te doręczane były na adres wskazany wskazany przez skarżącego w dokumencie NIP- 3, albowiem w toku postępowania nie wskazał innego adresu dla doręczeń. Nadto Dyrektor Izby Skarbowej w Kielcach wskazał, że twierdzenie podatnika, że na dowodzie doręczenie mu decyzji nie figuruje jego podpis nie zostało poparte żadnym dowodem. Odnosząc się do merytorycznych zarzutów pod adresem decyzji o odpowiedzialności podatkowej skarżącego organ wyjaśnił, że badanie jej pod tym kątem wykracza poza ramy postępowania prowadzonego w trybie nadzwyczajnym. Na powyższe rozstrzygnięcie L.B. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Wniósł w niej o uchylenie zaskarżonej decyzji wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji. W uzasadnieniu skargi wskazał, że wadliwość orzeczenia spowodowania jest wadliwym ustaleniem stanu faktycznego. Podniósł, że wbrew ustaleniom organów nie doręczono mu decyzji z dnia [...]. bowiem podpis figurujący na dokumencie doręczenia nie jest jego. W związku z powyższym złożył poparty na rozprawie wniosek o przeprowadzenie przed sądem dowodu z opinii biegłego grafologa na okoliczność ustalenia czy kwestionowany podpis został złożony przez osobiście przez niego. Nadto skarżący zarzucił , że choć pisemnie nie powiadomił organów o konieczności kierowania korespondencji do niego pod inny adres to organy winny to rozbić z urzędu albowiem w innych toczących się z jego udziałem postępowaniach korespondencja doręczana była skutecznie na inny wskazany przez niego adres. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie wnosząc i wywodząc jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu 27 listopada 2007r. pełnomocnik organu sprzeciwił się wnioskowi o przeprowadzenie zawnioskowanego przez skarżącego dowodu z opinii biegłego grafologa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: W myśl art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych(Dz.U.Nr. 153 poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że wyeliminować z obrotu prawnego można jedynie decyzję naruszającą prawo i to w stopniu mającym wpływ na treść rozstrzygnięcia lub w przypadku uchybień proceduralnych w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Art. 123 Ordynacji podatkowej( tekst jedn. DZ.U.Nr. 8 poz. 60 za 2005r. ze zm.) zwanej dalej OP nakłada na organ podatkowy obowiązek zapewnienia stronom czynnego udziału w postępowaniu. O randze tej zasady świadczy fakt, że jej złamanie stanowi jedną z przyczyn wznowienia postępowania ale tylko wtedy ,co wynika z art. 240 § 1 pkt 4 OP, gdy jest to działanie niezawinione przez stronę. Oznacza to, że strona powołując się na tę przesłankę ma obowiązek udowodnić w toku prowadzonego postępowania, że nie brała w nim udziału z wyłącznej winy organu. W przedmiotowej sprawie skarżący z tego obowiązku nie wywiązał się skutkiem czego prawidłowo organy podatkowe odmówiły po wznowieniu postępowania uchylenia decyzji ostatecznej. Po pierwsze okolicznością niesporną było, że skarżący otrzymywał kolejne rozstrzygnięcia w sprawie choć jak sam wskazywał nie rozumiał ich treści. Niezrozumienie dokumentu urzędowego przez podatnika nie może być w żadnym razie okolicznością obciążającą organ albowiem w takim przypadku podatnik może zwrócić się do organu o wyjaśnienie niejasności a organ w myśl dyspozycji art. 121 § 2 OP takie wątpliwości wyjaśnia. Nadto co podnosi w skardze nie informował pisemnie organu o konieczności kierowania korespondencji urzędowej na inny adres niż dotychczas wskazany. Należy w tym miejscu podkreślić, że czasowa nieobecność w miejscu zamieszkania( jak np. choroba w przypadku skarżącego) nie powoduje, że prawidłowo dokonane doręczenia są nieskuteczne. Zatem to na stronie ciążył obowiązek pisemnego powiadomienia organu o konieczności kierowania korespondencji pod inny adres. W konsekwencji kierowanie przez organ rozstrzygnięć na adres wskazany przez stronę powoduje prawną skuteczność takich doręczeń. Fakt, że w innych prowadzonych postępowaniach ten sam organ dokonywał doręczeń na inny adres, nie ma żadnego znaczenia albowiem, każde z postępowań jest zamkniętą całością a dyspozycje wydawane przez stronę w jednym z nich nie są skuteczne w innym. Po drugie skarżący podniósł, że nie została mu doręczona decyzja orzekająca o jego odpowiedzialności podatkowej co w konsekwencji oznacza, że bez swojej winy nie brał udziału w postępowaniu. Na poparcie swej tezy L.B. oświadczył, że widniejący na dowodzie doręczenia tejże decyzji podpis nie jest jego. Na okoliczność tą skarżący nie zaproponował żadnego dowodu mimo, że jak wskazano wyżej ciężar udowodnienia tego faktu spoczywał wyłącznie na nim. Wniosek o przeprowadzenie dowodu z opinii grafologa złożony na etapie postępowania sądowego jest wnioskiem spóźnionym. Należy bowiem pamiętać, że sąd administracyjny nie przyjmuje sprawy do końcowego załatwienia, lecz jedynie kontroluje (ocenia) działalność organu co wprost wynika z art. 1 p.p.s.a. Nadto z treści art. 133 § 1 p.p.s.a. wynika, że sąd orzeka na podstawie akt sprawy co oznacza, że podstawą orzekania jest materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej. Prowadzi to do wniosku, że strona wszelkie wnioski dowodowe winna składać przed organami właściwymi do rozpoznania sprawy. Przeprowadzenie dowodu z dokumentu przez sąd w myśl art. 106 § 3 p.p.s.a. jest możliwe ale tylko jeśli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości a nadto nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania. Jednakże (pomijając wątpliwość czy dowód z opinii biegłego mieści się w zakresie tego przepisu) to ważnym jest, że art. 106 § 3 p.p.s.a. nie jest z całą pewnością instrumentem służącym do zwalczania ustaleń faktycznych, z którymi strona się nie zgadza, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie. Podobne stanowisko zaprezentował NSA w wyroku z dnia 27.X.2004r. FSK 1186/04, niepubl. Skoro zatem skarżący mimo ciążącego na nim obowiązku wykazania , że nie z własnej winy nie brał udziału w postępowaniu nie uczynił tego, to zasadnie organy obu instancji ustaliły, że nie zaszła przesłanka wznowieniowa na którą się powoływał i w konsekwencji odmówiły uchylenia decyzji zgodnie z dyspozycją art. 245 § 1 pkt 2 OP. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło