I SA/Ke 495/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kuchta, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Rojek (spr.),, Asesor WSA Mirosław Surma, Protokolant Sekretarz sądowy Celestyna Niedziela, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 27 listopada 2007r. sprawy ze skargi A.K. - Syndyka spółki A. w P. w upadłości na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego oddala skargę. I SA/Ke 495/07 Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez A.K. Syndyka Przedsiębiorstwa A. w upadłości w P. od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie określenia dla Przedsiębiorstwa A. w upadłości w P. wysokości straty w podatku dochodowym od osób prawnych w okresie od 01.01.2003r. do 31.12.2003r. w kwocie [...] zł - umorzył postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu organ podał, że decyzją z dnia [...] nr [...] Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej określił Przedsiębiorstwu A. w upadłości w P. wysokość straty w kwocie [...] zł. Od decyzji tej odwołanie złożył Syndyk Spółki. Podniósł w niej zarzuty merytoryczne oraz wskazał, że określenie strony jako Przedsiębiorstwo A. z dopiskiem "w upadłości" jest błędne i nie znajduje podstawy prawnej. Stwierdził, że adresatem decyzji, gdyby mogła być wydana, winien być syndyk. Rozpatrując powyższe odwołanie Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że postanowieniem z dnia [...] , sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w Kielcach Sąd Gospodarczy ogłosił upadłość Przedsiębiorstwa A. , a upadłość miała być prowadzona przez likwidację majątku masy. W postanowieniu Sąd wyznaczył syndyka w osobie A.K. . Z akt sprawy wynika, że decyzja Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...], została przesłana Przedsiębiorstwu A. w upadłości z siedzibą w P., a podjęła ją K.J. Z kolei w oświadczeniu z dnia [...] syndyk A.K. wskazał, iż osobą upoważnioną do działania w jego imieniu była B.W. Powołując się na treść art. 144 ust. 1 i ust. 2 prawa upadłościowego i naprawczego, oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia [...] sygn. akt [...] organ wskazał, że w przypadku decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej nie doszło do jej skutecznego doręczenia i nie została wprowadzona do obrotu prawnego. Błędnie ją bowiem przesłano Spółce znajdującej się w stanie upadłości, zamiast prawidłowo syndykowi masy upadłości. W obliczu okoliczności nieistnienia decyzji w obrocie prawnym, bezprzedmiotowym jest rozpatrywanie wniesionego odwołania. Na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej skargę wniósł Syndyk Masy Upadłości Przedsiębiorstwa A. w P. Wnosząc o uchylenie decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej zarzucił organowi naruszenie prawa upadłościowego i naprawczego, w tym art. 144 ust. 1 w związku z art. 236 ust. 1 prawa upadłościowego i naprawczego. W uzasadnieniu skargi strona wskazała, że przedmiotowe postępowanie nie mogło być wszczęte ani prowadzone. Nie zachodzi bowiem żaden z przypadków dających podstawy do wszczęcia postępowania administracyjno - podatkowego przeciwko syndykowi, a prawo upadłościowe zabrania wszczęcia takiego postępowania przeciwko upadłemu. Roszczenie podatkowe objęte zaskarżonym postępowaniem dotyczy zobowiązań powstałych przed ogłoszeniem upadłości i dlatego jedyną drogą dochodzenia roszczeń jest zgłoszenie wierzytelności do sędziego - komisarza w toczącym się postępowaniu upadłościowym przez Urząd Skarbowy w P. Skarżący wskazał, że Urząd Skarbowy w P. zgłosił wierzytelność w toczącym się postępowaniu. Wyjaśnił, że majątek wchodzący w skład masy upadłości stanowi masę upadłości w stosunku do której wszczęcie zgodnie z art. 144 ust. 1 prawa upadłościowego i naprawczego postępowania sądowego i administracyjnego może być wyłącznie przeciwko syndykowi, jednakże tylko w prawem przewidzianych przypadkach tj. w przypadku art. 145 ust. 1, art. 74 ust. 1 prawa upadłościowego i naprawczego i we wszystkich przypadkach, gdy źródłem zobowiązania jest syndyk, a wiec gdy wierzytelność powstała po ogłoszeniu upadłości. W niniejszej sprawie, żaden z wymienionych przypadków nie zachodzi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), określanej dalej jako ustawa P.p.s.a., Sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem i nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przepis art. 144 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003r. ( Dz.U. Nr 60 poz.535 ze zm.) Prawo upadłościowe i naprawcze stanowi, że jeżeli ogłoszono upadłość obejmującą likwidację majątku upadłego, postępowania sądowe i administracyjne dotyczące masy upadłości mogą być wszczęte i dalej prowadzone jedynie przez syndyka lub przeciwko niemu. Postępowania, o których mowa w ust. 1, syndyk prowadzi na rzecz upadłego, lecz w imieniu własnym ( art. 144 ust. 2). Oznacza to, że syndykowi będącemu stroną w postępowaniach dotyczących masy upadłości, także podatkowych, przysługuje legitymacja do występowania w tych postępowaniach. Legitymację syndyka określa się w nauce jako tzw. legitymację formalną. Syndyk jest więc stroną w znaczeniu formalnym (procesowym), tzn. działa w postępowaniu we własnym imieniu. Prowadzenie sporu przez syndyka odbywa się na rzecz upadłego. Użyte w art. 144 ust. 2 wyrażenie, iż postępowania dotyczące masy mogą być wszczęte i dalej prowadzone "jedynie" przez syndyka lub przeciwko niemu oznacza, że upadły będąc stroną w znaczeniu materialnym pozbawiony jest legitymacji formalnej do występowania w tych postępowaniach. Podstawienie syndyka w miejsce upadłego ma więc bezwzględny charakter. Dlatego należy podzielić stanowisko organu odwoławczego, że decyzja Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej została błędnie przesłana upadłej Spółce zamiast syndykowi. Na skutek ogłoszenia upadłości upadły został bowiem zastąpiony przez syndyka w czynnościach. Należy zaznaczyć, że przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest legalność decyzji Dyrektora Izby Skarbowej dnia [...] nr [...] umarzająca postępowanie odwoławcze. Umorzenie postępowania następuje wówczas, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe. Przesłanka bezprzedmiotowości występuje, gdy brak jest podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy w ogóle, bądź nie było podstaw do jej rozpoznania w drodze postępowania administracyjnego. Z art. 211 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz.U. z 2005r. Nr 8 poz. 60 ze zm.), określanej dalej jako ustawa O.p., wynika obowiązek doręczenia stronie decyzji na piśmie. Konsekwencją tego obowiązku jest to, że zgodnie z dyspozycją art. 212 ustawy O.p. decyzja zaczyna wiązać dopiero z momentem jej prawidłowego doręczenia. Skoro zatem Dyrektor Izby Skarbowej prawidłowo ustalił, że decyzja od której wniesiono odwołanie, nie została skutecznie stronie doręczona, to prawidłowo zgodnie z treścią art. 233 § 1 pkt 3 ustawy O.p. umorzył postępowanie odwoławcze. Pozostałe zarzuty skarżącego kwestionujące prawidłowość wydania przez organ pierwszej instancji decyzji określającej Spółce wysokość straty nie mogą zostać rozpatrzone – albowiem skierowane są do decyzji, która z przyczyn wskazanych wyżej nie weszła do obrotu prawnego. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku.