II OZ 725/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia del. WSA Leszek Kamiński (spr.) po rozpoznaniu w dniu 8 lipca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 27 listopada 2007 r., sygn. akt II SA/Wr 375/06 oddalające wniosek o zasądzenie kosztów postępowania w sprawie ze skargi J. K. na bezczynność [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. p o s t a n a w i a: oddalić zażalenie. . Postanowieniem z dnia 27 listopada 2007 r., sygn. akt II SA/Wr 375/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, w pkt 1 umorzył postępowanie sądowe ze skargi J. K., w pkt 2 odmówił uwzględnienia wniosku skarżącego w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu orzeczenia wskazano, iż na rozprawie w dniu 27 listopada 2007 r., po wywołaniu sprawy i sprawdzeniu obecności, skarżący oświadczył, że cofa skargę i wnosi o zwrot kosztów postępowania. Sąd, na mocy art. 60 i art. 161 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) uznał cofnięcie skargi za skuteczne i orzekł o umorzeniu postępowania sądowego odmawiając uwzględnienia wniosku skarżącego w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania. Sąd podkreślił, iż zwrot kosztów postępowania przysługuje skarżącemu jedynie w przypadku umorzenia postępowania po uwzględnieniu skargi przez organ, bądź po przeprowadzeniu postępowania mediacyjnego (art. 201 p.p.s.a.). Natomiast zwrot połowy wpisu od skargi przysługuje skarżącemu w przypadku jej cofnięcia przed rozpoczęciem posiedzenia (art. 232 § 1 pkt 2 p.p.s.a.), co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Zażalenie na postanowienie w części dotyczącej zwrotu kosztów wniósł skarżący domagając się w tym zakresie jego uchylenia i zmiany na podstawie art. 227 p.p.s.a. Zarzucił zaskarżonemu postanowieniu błędną wykładnię przepisu art. 232 § 1 pkt 2 p.p.s.a., ponieważ zgłosił wniosek o cofnięcie skargi oraz o zwrot połowy wpisu stałego od skargi, przed rozpoczęciem posiedzenia tj. po wywołaniu sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie jest zasadne. Zgodnie z art. 232 § 1 pkt 2 p.p.s.a. sąd z urzędu zwraca stronie połowę wpisu od pisma (w tym przypadku skargi) cofniętego przed rozpoczęciem posiedzenia, na które sprawa została skierowana. Rozpoczęcie posiedzenia następuje zaś z chwilą wywołania sprawy, a zatem wszelkie wnioski złożone po wywołaniu sprawy są wnioskami złożonymi po rozpoczęciu posiedzenia. Za przyjęciem takiego poglądu przemawia ratio legis omawianej regulacji. Jeżeli bowiem zasadą jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu sądowoadministracyjnym przez strony, a realizacji tej zasady służy wnoszenie wpisu sądowego, to zwrot części bądź całości wpisu może być zasadny tylko wówczas, kiedy sąd zwolniony zostanie z wykonania całości lub części przewidzianych przez prawo czynności związanych z prowadzeniem i osądzeniem sprawy, na skutek wcześniejszych działań procesowych strony zobowiązanej do wniesienia wpisu. Ponieważ oświadczenie skarżącego o cofnięciu skargi złożone zostało po rozpoczęciu posiedzenia na rozprawie, Sąd Wojewódzki nie miał podstaw do orzekania o zwrocie połowy wpisu na podstawie art. 232 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Takie stanowisko wyrażano już w piśmiennictwie prawniczym: "Posiedzenie sądowe jest określeniem o najszerszym znaczeniu i obejmuje swym zakresem posiedzenie jawne oraz posiedzenie niejawne. W piśmiennictwie przez posiedzenie sądowe rozumie się zebranie sądu w składzie przewidzianym przepisami prawa, w celu dokonania czynności w toku postępowania sądowego. (...) Rozprawa jest określeniem procesowym i służy merytorycznemu załatwieniu sprawy w danej instancji. Obejmuje ona ciąg sformalizowanych czynności od jej otwarcia aż do zamknięcia. Otwarcie rozprawy poprzedzone jest wywołaniem sprawy, które ma na celu powiadomienie strony o przystąpieniu sądu do rozpoznania sprawy. Wywołanie sprawy ma istotne znaczenie praktyczne. Wywołanie rozprawy, równoznaczne z jej otwarciem, zamyka możliwość powstania skutków, jakie ustawa wiąże z podjęciem pewnych czynności przed rozprawą (por. post. SN z dnia 18 lutego 1982 r., IV CZ 15/82, OSP 1983, z. 1, poz. 6). Tylko do rozpoczęcia rozprawy jest możliwe dokonywanie niektórych czynności procesowych, np. wydawanie rozstrzygnięć przez organ w trybie autokontroli (art. 54 § 3 p.p.s.a.), cofnięcie pisma dające podstawę do zwrotu połowy uiszczonego wpisu (art. 232 § 1 pkt 2 p.p.s.a.)." Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze, 2006, wyd. II. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.