IV SA/Gl 735/07

WyrokWSA w Gliwicach2007-11-27

Skład orzekający: Wiesław Morys, Beata Kalaga-Gajewska, Teresa Kurcyusz-Furmanik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zaświadczenie sądu okręgowego o stanie egzekucji świadczeń alimentacyjnych, przekazane do organu zagranicznego, może stanowić dowód bezskuteczności egzekucji w rozumieniu ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej, gdy dłużnik zamieszkuje za granicą?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaświadczenie sądu okręgowego o stanie egzekucji świadczeń alimentacyjnych, nawet jeśli nie potwierdza faktycznego wyegzekwowania należności, może stanowić dowód bezskuteczności egzekucji w rozumieniu ustawy, zwłaszcza gdy egzekucja jest prowadzona za granicą. Organ odwoławczy nieprawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji, nie podejmując próby merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy i nadmiernie rozszerzając stosowanie art. 138 § 2 k.p.a.
Stan faktyczny
Skarżąca B. B. wniosła o przyznanie zaliczki alimentacyjnej na dzieci, jednak Prezydent Miasta odmówił, uznając brak dowodu na bezskuteczność egzekucji alimentów od ojca dzieci, który mieszka za granicą. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło tę decyzję, uznając, że zaświadczenie sądu okręgowego o stanie egzekucji nie spełnia wymogów ustawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za zasadną, stwierdzając, że organ odwoławczy naruszył przepisy postępowania, nie rozpatrując sprawy merytorycznie i nadmiernie stosując art. 138 § 2 k.p.a.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Wiesław Morys Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Alicja Sadowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 listopada 2007r. sprawy ze skargi B . B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zaliczki alimentacyjnej uchyla zaskarżoną decyzję Decyzją z dnia [...] r. Nr [...], na podstawie art. 2 pkt 1 i 5, art. 7 ust. 1 oraz art. 10 ust. 1 i 1a ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. nr 86, poz. 732) oraz rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. Nr 105, poz. 881) Prezydent Miasta Z. odmówił przyznania B. B. zaliczki alimentacyjnej na dwoje jej dzieci – S. i R. K. Uzasadniając swoje stanowisko organ wskazał, iż zaliczka alimentacyjna przysługuje uprawnionym podmiotom w przypadku, gdy egzekucja tych świadczeń jest bezskuteczna. Zdaniem Prezydenta Miasta Z. strona nie dostarczyła dokumentów świadczących o bezskuteczności egzekucji, bowiem o bezskuteczności egzekucji, w przypadku dłużnika zamieszkałego poza granicami Polski, świadczyć może informacja sądu okręgowego o stanie egzekucji lub zaświadczenie zagranicznej instytucji egzekucyjnej o stanie egzekucji świadczeń alimentacyjnych za okres [...] ostatnich miesięcy. Natomiast z zebranej w sprawie dokumentacji wynikało wyłącznie, iż B. B. wystąpiła za pośrednictwem Sądu Okręgowego w G. z wnioskiem o egzekucję alimentów od zobowiązanego D. K. zamieszkałego w A. Okoliczność tą potwierdzało zaświadczenie Sądu Okręgowego w G. Sąd stwierdzał także, iż wniosek zostanie przesłany do właściwych organów w A. po przygotowaniu całości dokumentacji. B. B. odwołała się od wskazanej decyzji podnosząc, iż spełnia warunki opisane w treści art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej, bowiem od [...] oczekuje na przyznane jej alimenty nie dopuszczając się żadnego zaniechania ze swojej strony w działaniu zmierzającym do zaspokojenia tej należności. W ramach postępowania odwoławczego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. postanowieniem Nr [...] z dnia [...] r., na podstawie art. 97 § 4 i art. 100 k.p.a. zawiesiło postępowanie do czasu uzyskania od Sądu Okręgowego w G. informacji o stanie egzekucji. Informację o stanie egzekucji organ odwoławczy potraktował jako rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 4 k.p.a. Wskutek dostarczenia przez stronę, wraz z wnioskiem o podjęcie zawieszonego postępowania, kolejnego zaświadczenia Sądu Okręgowego w G. stwierdzającego, iż mimo nadania biegu sprawie o egzekucję brak jest informacji o jej skuteczności, organ odwoławczy postanowieniem z dnia [...] roku podjął postępowanie w sprawie. Zwrócił się nadto do Prezesa Sądu Okręgowego w G. o wystawienie zaświadczenia, czy wobec dłużnika alimentacyjnego, D. K. przebywającego w A. postępowanie egzekucyjne było w ogóle prowadzone. Kolegium wyjaśniło jednocześnie, iż w jego opinii tylko faktyczne prowadzenie egzekucji pozwala na stwierdzenie jej bezskuteczności. W odpowiedzi na zapytanie Prezes Sądu Okręgowego w G. poinformował organ odwoławczy, iż wniosek B. B. o realizację alimentów został wysłany do właściwych władz [...], Sąd Okręgowy monitował o szybkie nadanie sprawie biegu lecz brak jest odpowiedzi ze strony władz [...], czy wnioskowi bieg nadano i kiedy wpływać będą alimenty. Mając powyższe na względzie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] r. Nr [...], w oparciu o art. 138 § 2 k.p.a. uchyliło zaskarżoną decyzję organu I instancji w całości i przekazało sprawę do jej ponownego rozpoznania. Organ odwoławczy powołał się na treść art. 10 ust. 1a ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. nr 86, poz. 732) regulującego sytuację wierzyciela dochodzącego świadczeń alimentacyjnych od dłużnika zamieszkałego za granicą Rzeczypospolitej Polskiej uznając pismo Prezesa Sądu Okręgowego w G. za nie odpowiadające wymogom opisanym w przywołanym przepisie. Nie potwierdzono w nim, według Kolegium, faktycznego prowadzenia egzekucji w A., a wyłącznie faktyczne prowadzenie egzekucji pozwalałoby na stwierdzenie jej bezskuteczności. W konsekwencji uznano, iż w świetle akt sprawy trudno jest stwierdzić, czy strona spełnia wymogi z art. 10 ust. 1 i ust. 1a ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej, a więc merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy byłoby przedwczesne, tak jak przedwczesne było rozstrzygnięcie organu I instancji. B. B. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, a w skardze tej, w sposób tożsamy co w odwołaniu oświadczyła, iż wykazała bezskuteczność prowadzonej egzekucji świadczeń alimentacyjnych za pomocą złożonego zaświadczenia Sądu Okręgowego w G., a ten fakt nakazywał Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu zajęcie merytorycznego stanowiska. W odpowiedzi na skargę, wnosząc o jej oddalenie, organ podtrzymał prezentowaną w toku postępowania administracyjnego argumentację. Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gliwicach skarżąca okazała postanowienie z dnia [...] r., którym na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa zawiesza się postępowanie przed organem I instancji oraz zaświadczenie Sądu Okręgowego w G. z [...] r. stwierdzające brak informacji właściwego organu zagranicznego o przebiegu egzekucji ze względu na trudności w ustaleniu adresu dłużnika. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Dokonując kontroli legalności działania organów administracji, w świetle brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne badają czy wydawane przez te organy akty prawne nie uchybiają przepisom prawa materialnego lub procesowego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy albo dającym podstawę do wznowienia postępowania. Nadto badają czy organ administracyjny nie dopuścił się uchybień skutkujących nieważnością decyzji. Przy czym, jak głosi art. 134 § 1 tej ustawy rozstrzygają w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanymi zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, a zatem oceniają legalność decyzji również z urzędu. Rozpoznając skargę wniesioną przez B. B. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż skarga ta zasługuje na uwzględnienie ze względu na uchybienia pozostające zdaniem Sądu w istotnym związku z treścią zaskarżonej decyzji, w rozumieniu przywołanego wyżej art. 145 § 1 p.p.s.a. Badając przede wszystkim legalność zaskarżonej decyzji, z punktu widzenia art. 138 § 2 pkt k.p.a. Sąd uznał, że narusza ona prawo, gdyż argumenty wskazane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie uzasadniały uchylenia decyzji organu pierwszej instancji. Rozstrzygnięcie sprawy nie wymagało uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części, a bez wątpienia organ nie podjął nawet próby wykazania tej niezbędności okoliczności. Podstawowym problemem wymagającym w tym miejscu wyjaśnienia jest istota administracyjnego postępowania odwoławczego. Zgodnie z zasadą dwuinstancyjności organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać sprawę rozstrzygniętą decyzją organu pierwszej instancji. Istota administracyjnego postępowania odwoławczego polega na ponownym rozstrzygnięciu sprawy administracyjnej, nie zaś jedynie na kontroli zasadności zarzutów podniesionych w odwołaniu od orzeczenia pierwszoinstancyjnego (art. 138 w zw. z art. 140 kpa). Samorządowe Kolegium Odwoławcze działa zatem jako organ o charakterze reformacyjnym, ponownie merytorycznie rozpatrując sprawę w jej całokształcie. Organ odwoławczy nie może więc ograniczyć się tylko do kontroli decyzji organu pierwszej instancji, ale obowiązany jest ponownie rozstrzygnąć sprawę. Decyzję kasacyjną organ odwoławczy może wydać tylko wówczas, gdy organ pierwszej instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego lub gdy przeprowadził je w sposób wadliwy. Przesłanką zezwalającą na wydanie decyzji kasacyjnej nie jest na pewno konieczność ponownego dokonania oceny prawnej przeprowadzonego przez organ pierwszej instancji postępowania wyjaśniającego, bowiem należy to do organu odwoławczego. Zwrócić trzeba też uwagę, iż przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji zgodnie z art. 138 § 2 kpa jest wyjątkiem od zasady merytorycznego rozpatrzenia sprawy przez organ odwoławczy i niedopuszczalna jest wykładnia rozszerzająca tego przepisu. Nawet konieczność przeprowadzenia kilku dowodów mieści się w kompetencjach organu odwoławczego do uzupełnienia postępowania i niedopuszczalna jest rozszerzająca wykładnia art. 138 § 2 kpa. Jeżeli organ administracji państwowej działający w trybie odwoławczym, tak jak w przedmiotowej sprawie, uchyla zaskarżone rozstrzygnięcie tylko dlatego, że nie jest w stanie dokonać właściwej interpretacji zebranych w sprawie dowodów, przy czym, nie stwierdza nawet potrzeby przeprowadzenia dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia materiału dowodowego w myśl art. 136 k.p.a., to narusza dyspozycję art. 138 § 2 k.p.a. W takim bowiem przypadku rolą organu jest należycie zinterpretować zebrany materiał dowodowy, zastosować w swej decyzji instytucję reformacji i orzec co do istoty sprawy (art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.). Zgodnie bowiem z art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części i tylko wówczas gdy wykaże, że przeprowadzenie dodatkowego postępowania wyjaśniającego w granicach art. 136 k.p.a. nie jest wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy. Dopuszczalność wydania przez organ odwoławczy decyzji kasacyjnych jest zatem ograniczona wymogiem spełnienia określonych przesłanek. Decyzja taka nie może więc być wydana w innych sytuacjach, niż wskazane w art. 138 § 2 k.p.a. Kompetencje organu odwoławczego obejmują natomiast zarówno korygowanie wad prawnych decyzji organu I instancji, polegających na niewłaściwie zinterpretowanym, czy nawet niewłaściwie zastosowanym przepisie prawa materialnego, jak i wad polegających na niewłaściwej ocenie okoliczności faktycznych. Jak zauważa się, w zaskarżonej decyzji organ odwoławczy nie wskazał czy i jakiego rodzaju dowody mają być przeprowadzone, a w istocie nie dał żadnych wytycznych organowi I instancji w celu przeprowadzenia ponownego postępowania. Reasumując stwierdza się, że w sprzeczności z art. 138 § 2 k.p.a. pozostaje wydanie zaskarżonej decyzji, gdy postępowanie wyjaśniające pierwszej instancji nie jest dotknięte rażącymi brakami i stan faktyczny i prawny sprawy jest jednoznaczny. Powołując się na podstawowe zasady rządzące procedurą administracyjną trzeba przywołać zasadę praworządności nakazującą organom publicznym działanie na podstawie przepisów prawa oraz załatwianie sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Nadto, organy administracji publicznej obowiązane są prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli, a działać powinny w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie. Trzeba zauważyć, iż w postępowaniu odwoławczym naruszono wszystkie wskazane zasady proceduralne. Brak orzeczenia co do istoty sprawy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze prowadzi do przedłużania procedur administracyjnych z krzywdą dla słusznego interesu obywateli i stanowi naruszenie przepisów postępowania administracyjnego na tyle istotne, aby skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji z zaleceniem rozpatrzenia merytorycznie sprawy na poziomie organu II instancji. W aspekcie zbędnego przedłużania sprawy zastrzeżenia Sądu wzbudziło także postanowienie Kolegium w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego. Wskazać bowiem należy, że informacja Sądu Okręgowego, o której mowa w treści art. 10 ust. 1a ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. nr 86, poz. 732) nie nosi cech zagadnienia wstępnego, w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., nota bene w chwili zawieszenia postępowania informacja ta została już udzielona. Ponad powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał za stosowne odnieść się do przytoczonych przez organy przepisów prawa materialnego i ocenić dokonaną ich interpretację. Ustawa z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. Nr 86, poz. 732) określa zasady przyznawania zaliczek alimentacyjnych dla osób samotnie wychowujących dzieci, uprawnionych do świadczenia alimentacyjnego na podstawie tytułu wykonawczego, którego egzekucja jest bezskuteczna. Definicję bezskuteczności egzekucji dla celów ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej, zamieścił ustawodawca w jej art. 2 pkt 2 wskazując, iż określenie to oznacza egzekucję, w wyniku której nie wyegzekwowano należności z tytułu świadczeń alimentacyjnych za okres [...] ostatnich miesięcy. Postępowanie egzekucyjne uregulowane jest natomiast przepisami procedury cywilnej, a zgodnie z art. 759 § 1 k.p.c. czynności egzekucyjne w sprawach należności alimentacyjnych są wykonywane przez komorników. Komornik jest przeto organem, który, jako prowadzący bezpośrednio czynności egzekucyjne może stwierdzić ich bezskuteczność. Sytuacja taka występuje jednak wyłącznie w przypadku egzekucji prowadzonej przeciwko dłużnikowi zamieszkałemu na terenie Rzeczypospolitej Polskiej. Dochodzenie roszczeń alimentacyjnych za granicą poddane zostało bowiem regulacji w drodze Konwencji sporządzonej w Nowym Jorku w dniu 20 czerwca 1956 r. a ratyfikowanej przez Polskę w dniu 1 lipca 1960 r. (Dz. U. z 1961 r. Nr 17, poz. 87). Celem wskazanej Konwencji, zgodnie z jej art. 1, jest ułatwienie dochodzenia roszczenia alimentacyjnego, które osoba przebywająca na obszarze jednej z Umawiających się Stron jest uprawniona wysunąć przeciwko innej osobie, podlegającej jurysdykcji innej Umawiającej się Strony. Cel ten będzie realizowany za pośrednictwem organów, które w dalszym ciągu będą określane jako Organ przesyłający i Organ przyjmujący. Przy składaniu przez Polskę dokumentu ratyfikacyjnego zakomunikowane zostało Sekretarzowi Generalnemu Organizacji Narodów Zjednoczonych, że zadania organów przesyłających przewidzianych w powyższej Konwencji będą wykonywane na obszarze Polski przez sądy wojewódzkie (obecnie okręgowe), a zadania organu przyjmującego wykonywać będzie Ministerstwo Sprawiedliwości (Oświadczenie Rządowe z dnia 7 stycznia 1961 r. w sprawie ratyfikacji przez Polskę Konwencji o dochodzeniu roszczeń alimentacyjnych za granicą, sporządzonej w Nowym Jorku z dnia 20 czerwca 1956 r. – Dz. U. Nr 17, poz. 88). Jak z powyższego wynika, osoba uprawniona do zgłoszenia roszczenia alimentacyjnego przeciwko osobie zobowiązanej, przebywającej za granicą, nie może wystąpić samodzielnie o wszczęcie egzekucji do komornika właściwego ze względu na miejsce pobytu dłużnika, lecz obowiązana jest złożyć wniosek w sądzie wojewódzkim (obecnie okręgowym), w którego okręgu ma ona miejsce zamieszkania, a Sąd ten prześle wniosek w celu nadania dalszego biegu. Zauważa się, iż sąd okręgowy nie występuje we wskazanej procedurze jako organ egzekucyjny prowadzący bezpośrednio czynności egzekucyjne, lecz jako organ pośredniczący w sprawie uzyskania przez podmiot uprawniony zasądzonych na jego rzecz alimentów. Z tych więc względów sąd okręgowy nie może być traktowany jako organ uprawniony do stwierdzania bezskuteczności czynności egzekucyjnych lecz wyłącznie jako organ informujący o jej przebiegu. Tak też, w art. 10 ust. 1a ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. Nr 86, poz. 732) ustawodawca, mając na względzie odmienne role komornika i sądu okręgowego w zakresie egzekwowania należności alimentacyjnych, dokonał rozróżnienia dokumentów mających na celu wykazanie bezskuteczności egzekucji. W przypadku gdy świadczenia alimentacyjne dochodzone są od dłużnika alimentacyjnego zamieszkałego za granicą Rzeczypospolitej Polskiej, osoba mająca prawo do świadczeń alimentacyjnych zobligowana jest bowiem do złożenia do organu właściwego wierzyciela wniosek o ustalenie prawa do zaliczki alimentacyjnej łącznie z informacją sądu okręgowego o stanie egzekucji lub zaświadczeniem zagranicznej instytucji egzekucyjnej o stanie egzekucji świadczeń alimentacyjnych za okres trzech ostatnich miesięcy oraz wymaganą dokumentacją. Mając na względzie, co wyżej wskazano, iż sąd okręgowy nie jest organem egzekucyjnym, lecz organem przesyłającym w rozumieniu Konwencji nowojorskiej, należy uznać, iż zaświadczenie o stanie egzekucji, jakie żądane jest od strony w postępowaniu administracyjnym w przedmiocie zaliczki alimentacyjnej może dotyczyć wyłącznie tych czynności, które objęte są kompetencjami sądu okręgowego i w zakresie których może uzyskać informacje. Jeśli zatem sąd okręgowy otrzymał wniosek wierzyciela alimentacyjnego wraz z prawomocnym tytułem wykonawczym i przekazał go organowi przejmującemu do dalszego wykonania, może jedynie potwierdzić wykonanie tych czynności oraz przekazać informacje, jakie uzyska od organu przyjmującego, co do dalszego biegu egzekucji. Z treści zaświadczenia wydanego skarżącej przez Sąd Okręgowy w G. wynikało jednoznacznie, iż wniosek B. B. o wyegzekwowanie roszczeń alimentacyjnych przeciwko dłużnikowi alimentacyjnemu został złożony i przekazany w celu wykonania, a nadto brak jest informacji ze strony władz właściwych ze względu na pobyt dłużnika, by należności te zaczęły być zaspakajane. Tym samym była to informacja o stanie egzekucji. Wniosek taki wypływa bezpośrednio z treści art. 3 ust. 1 Konwencji stanowiącego, że jeżeli uprawniony przebywa na obszarze jednej z Umawiających się Stron, a zobowiązany podlega jurysdykcji innej Umawiającej się Strony, wówczas uprawniony może złożyć do organu przesyłającego w państwie swego zamieszkania wniosek, w którym domaga się on od zobowiązanego dostarczania utrzymania. Moment złożenia wniosku uprawnionego do organu przesyłającego (sądu okręgowego) powinien być zatem traktowany na równi z momentem złożenia wniosku do komornika. Z informacji Sądu Okręgowego w G. wynikało bezspornie, że z przyczyn niezależnych od skarżącej, mimo posiadanych przez nią uprawnień do uzyskania świadczeń alimentacyjnych na jej dzieci, w istocie za co najmniej okres [...] ostatnich miesięcy nie otrzymała ona tych świadczeń. Oznacza to, zgodnie ze słowniczkiem pojęć zamieszczonym przez ustawodawcę w art. 2 ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej, iż egzekucja ta była bezskuteczna. Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, iż dokonana przez organy orzekające w sprawie interpretacja zapisu art. 10 ust. 1a ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej nie była dokonana w sposób wyczerpujący i doprowadziła do sprzecznego z celem ustawy rozumienia treści tej normy prawnej. Nakazywało to Sądowi polecić, by w ponownym postępowaniu, przy uwzględnieniu zaprezentowanego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny stanowiska, organ dokonał prawidłowej wykładni cytowanego wyżej przepisu art. 10 ust. 1a w związku z art. 2 pkt 1 ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej, przy uwzględnieniu wykładni celowościowej i funkcjonalnej. "Bezskuteczność egzekucji" w rozumieniu tej ostatniej normy prawnej jest zdaniem Sądu pojęciem szerszym, niż bezskuteczność egzekucji w rozumieniu procedury cywilnej. Art. 2 pkt 2 ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej określił bowiem wyraźnie, iż jest to postępowanie, w wyniku którego nie wyegzekwowano należności z tytułu świadczeń alimentacyjnych za okres [...] ostatnich miesięcy, co nie oznacza braku takiej możliwości w przyszłości. Tym bardziej pojęcie "stan egzekucji", może również zawierać stwierdzenie, iż w ramach prowadzonego w oparciu o Konwencję nowojorską postępowania organ przesyłający nie uzyskał informacji o zaspokajaniu wierzyciela. Rzeczą organu będzie zatem w ponownym postępowaniu, dokonać właściwej subsumbcji stanu faktycznego, a w szczególności informacji Sądu Okręgowego w Gliwicach, iż do chwili obecnej brak informacji o sposobie załatwienia wniosku, mimo monitów Sądu o realizację egzekucji, pod wskazane normy prawne. Biorąc pod uwagę istotę administracyjnego postępowania odwoławczego, o czym była mowa wyżej, wskazane zalecenia dotyczyć będą Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Mając na względzie dostrzeżone uchybienia mające istotny wpływ na treść zaskarżonego rozstrzygnięcia Wojewódzki Sąd Administracyjny po myśli art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Z uwagi na to, iż mocą zaskarżonej decyzji odmówiono skarżącej przyznania zasiłku rodzinnego nie zachodzi konieczność orzekania o jej wykonalności. SW

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło