II SA/Bk 508/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, Sędziowie sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, asesor WSA Jacek Pruszyński (spr.), Protokolant Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 listopada 2007 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa Transportowo -Spedycyjnego M. C. w B. na decyzję Komendanta P. Oddziału Straży Granicznej w B. z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez opłaty za przejazd po drogach krajowych oddala skargę. W toku przeprowadzonego w sprawie postępowania administracyjnego ustalono, iż w dniu 17.02.2007 r. o godz. 03.30 na drogowym przejściu granicznym w K. w kierunku wyjazdowym z RP przeprowadzona została kontrola graniczna pojazdu marki [...] (nr rej. [...] wraz z naczepą o nr rej. [...]) należącego do H. - L. S.A. Kierujący pojazdem P. H. N. nie posiadał ważnej karty opłaty drogowej. Karta, którą kierowca okazał utraciła ważność z końcem 16.02.2007 r. Okoliczność powyższa skutkowała nałożeniem na przedsiębiorcę M. C. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Przedsiębiorstwo Transportowo - Spedycyjne M. C. kary pieniężnej w kwocie 3.000 zł na podstawie art. 92 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2088 ze zm.). Karę nałożył Komendant Placówki Straży Granicznej w K. decyzją z dnia [...].03.2007 r. W odwołaniu od tej decyzji M. C. wniósł o odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej podnosząc, że podmioty wykonujące na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przewóz drogowy zobowiązane są do uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych, a nie za postój pojazdu na terenie przejścia granicznego w K. czy jakimkolwiek innym miejscu. Wskazał, że oczekując na przejściu granicznym nie poruszał się po drogach krajowych, a jedynie przygotowywał się do odprawy celnej. Decyzją z dnia [...].05.2007 r. Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej w B. zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji utrzymał w mocy. Organ odwoławczy podtrzymał ustalenia organu I instancji, a przede wszystkim fakt braku ważnej w dacie kontroli karty opłaty za przejazd po drogach krajowych, którego to faktu strona nie zakwestionowała. Odnosząc się do zarzutu, iż podczas oczekiwania w kolejce pojazd nie porusza się po drogach krajowych stwierdził, iż zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 4 ustawy o drogach publicznych, do dróg krajowych zalicza się drogi dojazdowe do ogólnodostępnych przejść granicznych, obsługujących ruch osobowy lub towarowy. W K. zlokalizowana jest droga krajowa nr [...] przebiegająca przez drogowe przejście graniczne w K.. Zatem kierowcy znajdujący się na tej drodze oczekujący na kontrolę graniczną powinni posiadać ważne karty opłaty za przejazd po drogach krajowych. Organ wskazał również, że przed przejściem drogowym w K. istnieje całodobowa możliwość zakupu kart opłaty za przejazd po drogach krajowych. W skardze na tę decyzję wywiedzionej do sądu administracyjnego M. C. przedstawił ponownie zarzuty zawarte w odwołaniu. Skarżący wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji. Ponadto na rozprawie pełnomocnik skarżącego zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie art. 77 § 1 w zw. z art. 7 K.p.a. w związku z tym, iż organ nie wyjaśnił, czy kierowca miał możliwość zakupienia karty i czy taka potrzeba wystąpiła. Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej w B. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd administracyjny bada legalność zaskarżonej decyzji, to jest jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej i oceny tej dokonuje w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w sprawie. Rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku nie dopatrzył się, aby w zaskarżonej decyzji zostało naruszone prawo materialne oraz przepisy postępowania administracyjnego. Rozstrzygając przedmiotową sprawę należy przede wszystkim ustalić czy obszar przejścia granicznego jest drogą krajową, a w związku z tym czy kierujący pojazdem wjeżdżając na ten obszar zobowiązany jest do posiadania ważnej karty opłaty za przejazd po drogach krajowych. Pod pojęciem drogi, zgodnie z definicją zawartą w słowniczku ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t. j. Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115) należy rozumieć budowlę wraz z drogowymi obiektami inżynierskimi, urządzeniami oraz instalacjami, stanowiącą całość techniczno-użytkową, przeznaczoną do prowadzenia ruchu drogowego, zlokalizowaną w pasie drogowym - art. 4 ust. 2. Drogą publiczną jest zaś droga, z której może korzystać każdy, zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w ustawie o drogach publicznych lub innych przepisach szczególnych - art. 1 w/w ustawy. Drogi publiczne ze względu na funkcje w sieci drogowej dzielą się na drogi krajowe, drogi wojewódzkie, drogi powiatowe i drogi gminne - art. 2 ust. 1 pkt 1-4 ustawy. Zgodnie z treścią art. 42 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2088 ze zm.) podmioty wykonujące na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przewóz drogowy zobowiązane są do uiszczenia opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych. Podczas przejazdu wykonywanego w ramach transportu drogowego kierowca pojazdu samochodowego obowiązany jest mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, wypis z licencji, kartę opłaty drogowej, zapisy urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku - art. 87 ust. 1 w/w ustawy. Wykonywanie transportu drogowego bez uiszczenia stosownej opłaty za przejazd jest przejawem tzw. deliktu administracyjnego, dla bytu którego nie jest konieczna wina po stronie sprawcy. Dla penalizowania takiego zachowania wystarczające jest stwierdzenie faktu nie uiszczenia opłaty. Do dróg krajowych zalicza się autostrady i drogi ekspresowe oraz drogi leżące w ich ciągach do czasu wybudowania autostrad i dróg ekspresowych, drogi międzynarodowe, drogi stanowiące inne połączenia zapewniające spójność sieci dróg krajowych, drogi dojazdowe do ogólnodostępnych przejść granicznych obsługujących ruch osobowy i towarowy bez ograniczeń ciężaru całkowitego pojazdów (zespołu pojazdów) lub wyłącznie ruch towarowy bez ograniczeń ciężaru całkowitego pojazdów (zespołu pojazdów), drogi alternatywne dla autostrad płatnych, drogi stanowiące ciągi obwodnicowe dużych aglomeracji miejskich, oraz drogi o znaczeniu obronnym - art. 5 ust. 1 pkt 1-7 ustawy o drogach publicznych. Zasięg terytorialny drogowego przejścia granicznego obejmuje rejony przygraniczne, na których odcinki drogowe przecinają granicę państwową, gdzie dokonuje się kontroli granicznej osób, towarów i pojazdów drogowych - § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2006 r. w sprawie sposobu ustalenia zasięgu terytorialnego przejść granicznych (Dz. U. Nr 239, poz. 1734). Z treści powyższych przepisów wynika, że drogą krajową jest nie tylko droga dojazdowa do ogólnodostępnych przejść ale również odcinek tej drogi przecinający granicę państwową znajdujący się w zasięgu terytorialnym drogowego przejścia granicznego. Sąd w tym miejscu chciałby podnieść, że za wykładnią zgodnie, z którą obszar przejścia granicznego jest również drogą krajową przemawia także fakt, że drogami krajowymi są również drogi międzynarodowe - drogi, o których mowa w Umowie Europejskiej o głównych drogach ruchu międzynarodowego (AGR) z dnia 15 listopada 1975 r. zawartej w Genewie (Dz. U. z 1985 r. Nr 10, poz. 35 ze zm.) - art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o drogach publicznych. Zgodnie z załącznikiem do powyższej umowy trasa drogi międzynarodowej nr E-30 (Cork - Moskwa) przebiega z zachodu na wschód Polski, między innymi przez Świecko, Świebodzin, Poznań, Warszawę i Terespol. Zatem skoro drogowe przejście graniczne w Świecku i Terespolu (Kukurykach) są drogami krajowymi (gdyż przebiega przez nie droga międzynarodowa), to również inne przejścia drogowe, w tym w K. za taką drogę powinny być uznane. W przeciwnym razie zachodziłoby niczym nieuzasadnione różnicowanie charakteru drogowych przejść granicznych pod względem konieczności posiadania przez kierowców pojazdów opłaty za przejazd po drogach krajowych. Przez gminę K. przebiega droga krajowa nr [...], co wynika z załącznika nr 7 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 marca 2005 r. (Dz. U. z 2005r. Nr 55, poz. 486) w sprawie ustalenia przebiegu dróg krajowych w województwach lubelskim, lubuskim, łódzkim, małopolskim, opolskim, podkarpackim, podlaskim, świętokrzyskim, warmińsko-mazurskim, wielkopolskim. Jak wskazał organ w zaskarżonej decyzji i w odpowiedzi na skargę - samochody oczekujące na kontrolę graniczną przemieszczają się w kolejce na drodze dojazdowej do przejścia granicznego - czyli drodze krajowej nr [...] - jak wskazano powyżej kończącej się dopiero na granicy Państwa. Fakt "stania w kolejce" potwierdził kierowca P. H. N. w protokole kontroli (k. 5). Podmiot wykonujący przewóz drogowy przemieszczając się w kolejce na drodze krajowej do miejsca kontroli granicznej niewątpliwie dokonuje przejazdu po drodze krajowej. Nie jest istotne tempo tego przemieszczania, ale niewątpliwie aby dostać się do miejsca kontroli kierowca musi swoim pojazdem do niego dojechać. Zatem P. H. N. kierujący pojazdem marki [...] (nr. rej. [...], naczepy - [...]) w trakcie kontroli granicznej na przejściu granicznym w K. w dniu 17.02.2007 r. zobowiązany był do posiadania ważnej karty opłaty za przejazd po drogach krajowych. Jako, że skarżący nie posiadał ważnej karty opłaty Komendant Placówki Straży Granicznej w K. miał prawo stosownie do art. 92 ust. 1 i 4 i art. 93 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym nałożyć na niego karę pieniężną. Na ocenę tę nie może mieć wpływu przedstawiony przez pełnomocnika skarżącego wydruk ze strony internetowej, zwierający jedynie opinię dotyczącą pobierania opłat za przejazd po drogach krajowych sformułowaną w sposób ogólny i nie popartą konkretnymi przepisami prawa. Bezzasadny pozostaje również podniesiony na rozprawie przez pełnomocnika skarżącego zarzut naruszenia art. 77 § 1 w zw. z art. 7 K.p.a. poprzez nie wyjaśnienie przez organ, czy kierowca miał możliwość zakupienia karty i czy taka potrzeba wystąpiła. Przede wszystkim należy stwierdzić, że skarżący ani w toku postępowania administracyjnego, ani też w skardze nie podnosił zarzutu niemożliwości zakupienia karty opłaty drogowej, nie składał też żadnych wniosków dowodowych. Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej w B. w zaskarżonej decyzji wskazał, że przed przejściem drogowym w K. istnieje całodobowa możliwość zakupu kart opłaty za przejazd po drogach krajowych, ponadto na rozprawie pełnomocnik organu wyjaśnił, że na przejściu tym są co najmniej dwa punkty całodobowe, w których można zakupić karty - położone w bliskiej odległości od oczekujących samochodów. Kontrola graniczna w niniejszej sprawie nastąpiła kilka godzin po upływie terminu ważności posiadanej przez kierowcę karty opłaty drogowej, kierowca znając termin ważności tej karty nie mógł więc przypuszczać, że zdąży przekroczyć granicę w tym terminie, powinien zatem dokonać zakupu nowej karty i nie ma podstaw do kwestionowania ustaleń organu, że miał taką możliwość. Z tych też względów Sąd na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji.