IV SA/Wr 496/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA - Tadeusz Kuczyński po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2007 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. M. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 14 lutego 2006 r., sygn. akt IV SA/Wr 736/04 oddalającym skargę na decyzję Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pieniężnego z tytułu pracy przymusowej postanawia odrzucić skargę o wznowienie postępowania sądowego. Wyrokiem z dnia 14 lutego 2006 r., sygn. akt IV SA/Wr 736/04 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę S. M. na decyzję Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich. Pismem z dnia 28 lipca 2007 r., sprecyzowanym pismem z dnia 20 września 2007 r. S. M. wniosła skargę o wznowienie postępowania sądowego w sprawie o sygn. akt IV SA/Wr 736/04. Pismem z dnia 4 października 2007 r. Sąd poinformował skarżącą o treści przepisów art. art. 271-274 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wskazujących podstawy wznowienia postępowania. Jednocześnie wezwano skarżącą o podanie ustawowej podstawy wznowienia postępowania oraz dokładne określenie dnia, w którym skarżąca dowiedziała się o podstawie wznowienia. W odpowiedzi skarżąca wskazała jako podstawę wznowienia sądowego przepis art. art. 271 pkt 2 i 273 §3 p.p.s.a. Podała, że nie miała zdolności sądowej ani procesowej, a o podstawie wznowienia dowiedziała się w dniu 28 lipca 2007 r., kiedy wysłała list do Sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Instytucja wznowienia postępowania ma wyjątkowy charakter z uwagi na fakt, że można ją zastosować do ściśle określonych orzeczeń i może zostać oparta - zgodnie z zasadą legalności - na wąsko określonych podstawach. Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a. wylicza enumeratywnie przyczyny, które są podstawą żądania wznowienia postępowania, wyodrębniając wymienione w art. 271 p.p.s.a. przyczyny nieważności oraz wskazane w art. 273 p.p.s.a. właściwie przyczyny restytucyjne. Według twierdzeń skarżącej w sprawie zawisłej przed tutejszym Sądem o sygn. akt IV SA/Wr 736/04 wystąpiły dwie podstawy wznowienia, przewidziane w przepisach art. 271 pkt 2 i art. 273 §3 p.p.s.a. W myśl przepisu art. 271 pkt 2 p.p.s.a., można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności: jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania; nie można jednak żądać wznowienia, jeżeli przed uprawomocnieniem się orzeczenia niemożność działania ustała lub brak reprezentacji był podniesiony w drodze zarzutu albo strona potwierdziła dokonane czynności procesowe. Ocenę zasadności skargi wznowieniowej należy rozpocząć od zarzutu braku zdolności sądowej i procesowej. Zdolność sądowa to zdolność do występowania w procesie w charakterze strony, która przysługuje każdej osobie fizycznej od momentu urodzenia do śmierci (wyrok SN z dnia 15 lipca 1998 r., II CKU 19/98, Prok. i Pr. 1998 (11-12/45). Odpowiednio osoba pełnoletnia ma zdolność procesową we wszystkich sprawach, gdy ma pełną zdolność do czynności prawnych (np. postanowienie SN z dnia 13 października 1982 r., III CRN 129/82, LEX 8473). Wnioskodawczyni nie wykazała, ani nie uprawdopodobniła, że nie miała zdolności sądowej lub procesowej w przyjętym znaczeniu. Kolejny zarzut to brak należytej reprezentacji w procesie (art. 271 pkt 2 p.p.s.a.) Niewątpliwie samo sformułowanie przez stronę podstawy wznowienia w sposób odpowiadający przepisom art. 271-273 p.p.s.a. nie oznacza oparcia skargi na ustawowej podstawie wznowienia. W każdym przypadku zachodzi potrzeba badania okoliczności warunkujących dopuszczalność wznowienia postępowania. Wobec tego Sąd jest uprawniony do zbadania, czy podniesione w skardze przesłanki realnie zaistniały. Jak wynika z materiału aktowego sprawy prowadzonej przed tutejszym Sądem pod sygn. akt IV SA/Wr 736/04 do dnia rozprawy sądowoadministracyjnej w tej sprawie strona działała sama i nie była pozbawiona możliwości działania. W dniu 14 lutego 2006 r. na rozprawę stawiła się A. O. – pełnomocnik skarżącej. Wskazać w tym miejscu należy, że nieważność stanowiąca podstawę wznowienia postępowania musi istnieć w chwili wydania prawomocnego orzeczenia. Wystąpienie tej przyczyny już po wydaniu prawomocnego orzeczenia wyłącza możliwość uznania jej za podstawę wznowienia, o której mowa w komentowanym przepisie (por. B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz, 2006 r. str. 597). Tym bardziej, że w realiach rozpatrywanej sprawy strona miała możność działania i określone czynności w procesie podjął w imieniu skarżącej wyznaczony przez nią pełnomocnik. Odrębną zaś kwestią jest skuteczność tych czynności, lecz pozostaje to poza przedmiotem dociekań Sądu w tej sprawie. Marginalnie jedynie należy zwrócić uwagę na to, że niewykonywanie lub nienależyte wykonywanie obowiązków procesowych przez pełnomocnika procesowego nie może stanowić podstawy wznowienia postępowania, polegającej na braku należytej reprezentacji strony w postępowaniu w rozumieniu art. 271 pkt 2 p.p.s.a (por. postanowienie NSA z dnia 11 lutego 2005 r., sygn. akt OSK 1160/04. Podobny pogląd wyraził również Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 9 czerwca 2000 r., IPKN 277/00, OSNAP 2002, nr 1, poz. 15), według którego nienależyta reprezentacja jako podstawa wznowienia postępowania nie dotyczy sposobu zastępowania strony przez pełnomocnika procesowego. Natomiast odnosząc się do kolejnej podniesionej przez skarżącą podstawy wznowienia postępowania opartej na przepisie art. 273 §3 p.p.s.a. wskazać należy, że dopuszcza on możliwość wznowienia postępowania w razie późniejszego wykrycia prawomocnego orzeczenia dotyczącego tej samej sprawy. W tym przypadku przedmiotem rozpoznania przez sąd jest nie tylko zaskarżone orzeczenie, lecz są również z urzędu inne prawomocne orzeczenia dotyczące tej samej sprawy. Z art. 279 p.p.s.a. zaś wynika, że skarga o wznowienie postępowania, poza wskazaniem jej podstawy, powinna zawierać jej uzasadnienie, polegające na dokładnym określeniu okoliczności wskazujących na istnienie powołanej podstawy wznowienia, jak i (przy przyczynach restytucyjnych), wpływu na rozstrzygnięcie sprawy jaki wywiera istnienie tych okoliczności. Skarżąca w najmniejszym stopniu tych okoliczności (przyczyn nieważności) nie wskazała. Reasumując stwierdzić należy, że skarga o wznowienie postępowania nie została oparta na przesłankach wymienionych w art. 271-273 p.p.s.a skutkiem czego podlegała odrzuceniu. Z tych przyczyn na podstawie art. 280 §1 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.