II OSK 983/08
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2008-07-08
Skład orzekający: Andrzej Jurkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga o wznowienie postępowania sądowego może zostać oparta na prawomocnym orzeczeniu, które uprawomocniło się po wydaniu orzeczenia, którego wznowienia się domaga strona, oraz czy orzeczenia te muszą dotyczyć tej samej sprawy w rozumieniu tożsamości stron i przedmiotu postępowania?Ratio decidendi
Skarga o wznowienie postępowania sądowego może być oparta wyłącznie na prawomocnym orzeczeniu, które uprawomocniło się przed wydaniem orzeczenia, którego wznowienia się domaga strona. Ponadto, orzeczenie to musi dotyczyć tej samej sprawy, co oznacza tożsamość stron i przedmiotu postępowania. W przypadku braku tych przesłanek, skarga o wznowienie postępowania podlega odrzuceniu.Stan faktyczny
J. B. złożył skargę o wznowienie postępowania sądowego, które zakończyło się prawomocnym postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 czerwca 2003 r. umarzającym postępowanie w sprawie skargi na bezczynność Burmistrza w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego dotyczącego warunków zabudowy. Jako podstawę wznowienia wskazał prawomocne postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 12 lipca 2007 r. dotyczące innej sprawy (bezczynność Marszałka w przedmiocie wydania zaświadczenia). Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę o wznowienie, uznając brak ustawowej podstawy i tożsamości sprawy. J. B. wniósł skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów PPSA i niezgodność z Konstytucją RP.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 8 lipca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 10 stycznia 2008 r. sygn. akt II SAB/Bk 45/07 o odrzuceniu skargi J. B. o wznowienie postępowania w sprawie SAB/BK 40/02, zakończonej prawomocnym postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy w Białymstoku z dnia 26 czerwca 2003 r., umarzającym postępowanie sądowe w sprawie ze skargi J. B. na bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy S. w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie o warunki zabudowy i zagospodarowania terenu postanawia oddalić skargę kasacyjną
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku postanowieniem z dnia 10 stycznia 2008 r., sygn. akt II SAB/Bk 45/07, odrzucił skargę J. B. o wznowienie postępowania w sprawie SAB/BK 40/02, zakończonej prawomocnym postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy w Białymstoku z dnia 26 czerwca 2003 r., umarzającym postępowanie sądowe w sprawie ze skargi J. B. na bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy S. w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie o warunki zabudowy i zagospodarowania terenu.
Postanowienie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Białymstoku postanowieniem z dnia 26 czerwca 2003r., sygn. akt SAB/Bk 40/02, umorzył postępowanie sądowe w sprawie ze skargi J. B. na bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy S. w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie o warunki zabudowy i zagospodarowania terenu.
W dniu 9 października 2007r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wpłynęła skarga J. B. o wznowienie postępowania w powyższej sprawie. Jako podstawę wznowienia skarżący wskazał przepis art. 270 i 273 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uzasadniając, iż w dniu 12 lipca 2007r. zostało wydane prawomocne orzeczenie w sprawie o sygn. akt II SAB/Bk 13/07, które dotyczyło tego samego stosunku prawnego.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skarga J. B. nie zawiera ustawowej podstawy wznowienia postępowania.
Sąd I instancji wskazał, że postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Białymstoku, co do którego strona wnosi skargę o wznowienie postępowania, uprawomocniło się z dniem 26 czerwca 2003r. Natomiast postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 12 lipca 2007r., sygn. akt II SAB/Bk 13/07, stanowiące w opinii skarżącego podstawę wznowienia, uprawomocniło się z dniem 20 sierpnia 2007r., a więc po terminie uprawomocnienia się orzeczenia, którego dotyczy skarga o wznowienie postępowania i nie może tym samym stanowić podstawy do wznowienia postępowania.
Ponadto, Sąd stwierdził, że powoływane przez skarżącego orzeczenia nie zapadły, w tej samej sprawie, ponieważ o ile postanowienia te zostały wydane w stosunku do tej samej strony skarżącej, to ani druga strona postępowania (organ), ani przedmiot zaskarżenia nie był tożsamy.
Postanowienie z dnia 12 lipca 2007r., sygn. akt II SAB/Bk 13/07 zostało wydane w sprawie ze skargi J. B. na bezczynność Marszałka Województwa P. w przedmiocie niewydania zaświadczenia o stanie zdrowia. Tymczasem przedmiotem rozpoznania w sprawie o sygn. akt SAB/Bk 40/02 była skarga J. B. na bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy S. w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie o warunki zabudowy i zagospodarowania terenu. Nie można zatem uznać, że wskazane we wniosku o wznowienie postępowania orzeczenie zapadło w tej samej sprawie, co postanowienie z dnia 12 lipca 2007r., sygn. akt II SAB/Bk 13/07.
W związku z powyższym Wojewódzki Sad Administracyjny w Białymstoku, na podstawie art. 280 § 1 w zw. z art. 273 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), skargę o wznowienie postępowania sądowego odrzucił.
J. B. wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę kasacyjną na powyższe postanowienie i zaskarżając je w całości podniósł zarzut naruszenia art. 281 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi "w następstwie tego, że Sąd badając dopuszczalność wznowienia swoją kontrolę ograniczył tylko do ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a nie uwzględnił tego, że zaistniały w sprawie stan faktyczny może wskazywać na niekonstytucyjność przywołanych w treści postanowienia przepisów ustawy, a tym samym pozbawił lub co najmniej ograniczył skarżącemu możliwość obrony swych praw, w sposób mogący świadczyć o nieważności postępowania o jakiej mowa w art. 183 § 2 pkt 5 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi".
Wskazując na powyższą podstawę skargi kasacyjnej wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Białymstoku do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego.
W motywach skargi kasacyjnej skarżący wskazał, że w jego ocenie art. 273 § 3 zdanie drugie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zakresie w jakim ogranicza możliwość skutecznego wniesienia skargi o wznowienie tylko do kontroli orzeczeń sądowych skierowanych do strony skarżącej w obrębie tej samej sprawy, a pomija inne orzeczenia dotyczące tego samego stosunku prawnego, ale wydane w sprawach pomiędzy stroną, a innym organem i w innej sprawie, gdzie sąd administracyjny wskazał stronom sposób realizacji jej praw i wolności lub obciążenia obowiązkami i sposób ten był sprzeczny z treścią później wykrytego lub zaistniałego orzeczenia jest niezgodny z art. 2, art. 32 ust. 1 oraz art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 1 Konstytucji RP oraz sprzeczny z art. 417 § 2 Kodeksu cywilnego. Dlatego też skarżący wniósł także o skierowanie do Trybunału Konstytucyjnego pytania prawnego w tej sprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem według art. 183 § 1 P.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jedynie pod rozwagę z urzędu nieważność postępowania.
Wobec niestwierdzenia nieważności postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany był ograniczyć swoje rozważania wyłącznie do oceny zgłoszonych w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia prawa.
W niniejszej sprawie podstawę prawną odrzucenia skargi J. B. o wznowienie postępowania stanowił art. 280 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) W myśl powołanego przepisu, w przypadku wniesienia skargi o wznowienie postępowania, sąd w pierwszej kolejności bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W braku tych wymagań sąd wniosek odrzuci, w przeciwnym razie wyznaczy rozprawę. Stosownie zaś do art. 281 cyt. ustawy, na rozprawie sąd rozstrzyga przede wszystkim o dopuszczalności wznowienia i odrzuca wniosek, jeżeli brak ustawowej podstawy wznowienia albo termin do wniesienia skargi nie został zachowany. Sąd może jednak po rozważeniu stanu sprawy połączyć badanie dopuszczalności wznowienia z rozpoznaniem sprawy.
Skarżący jako przesłankę wznowienia postępowania wskazał art. 273 § 3 powołanej ustawy, zgodnie z którym można żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia prawomocnego orzeczenia dotyczącego tej samej sprawy. W tym przypadku przedmiotem rozpoznania przez sąd jest nie tylko zaskarżone orzeczenie, lecz są również z urzędu inne prawomocne orzeczenia dotyczące tej samej sprawy.
Podkreślenia jednak wymaga, iż orzeczenie, o którym mowa w tym przepisie musi być prawomocne zanim zapadło orzeczenie w postępowaniu, którego wznowienia żąda strona. Ponadto, orzeczenie to musi dotyczyć tej samej sprawy. Warunek ten będzie spełniony w przypadku tożsamości przedmiotu postępowania i stron tego postępowania.
Mając powyższe na względzie za trafne należy uznać stanowisko Sądu I instancji, że w przedmiotowej sprawie przesłanki wznowienia postępowania określone w art. 273 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zachodzą.
Postanowienie, które skarżący wskazuje jako podstawę wznowienia uprawomocniło się bowiem w dniu 20 sierpnia 2007 r., tymczasem postanowienie, co do którego skarżący żąda wznowienia postępowania zostało wydane w dniu 26 czerwca 2003 r., a więc znacznie wcześniej.
Nie można również mówić w niniejszej sprawie o tożsamości stron, jak i przedmiotu postępowania. Z analizy akt sprawy jednoznacznie wynika, iż postanowienie z dnia z dnia 12 lipca 2007r., sygn. akt II SAB/Bk 13/07 dotyczyło bezczynności Marszałka Województwa P. w przedmiocie niewydania zaświadczenia o stanie zdrowia, podczas gdy przedmiotem rozpoznania w sprawie o sygn. akt SAB/Bk 40/02 była skarga na bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy S. w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie o warunki zabudowy i zagospodarowania terenu.
Skoro zatem w przedmiotowej sprawie brak jest ustawowej podstawy wznowienia postępowania, zasadnie, stosownie do art. 280 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd I instancji skargę odrzucił.
Tym samym zbędne było kierowanie w/w skargi na rozprawę w celu merytorycznego zbadania podstaw wznowienia postępowania. Jak bowiem wynika z utrwalonych poglądów w judykaturze, samo sformułowanie podstawy wznowienia w sposób odpowiadający przepisom ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie oznacza, że skarga opiera się na ustawowej podstawie wznowienia, jeżeli już z samego uzasadnienia skargi wynika, że podnoszona podstawa nie zachodzi. Taka skarga nieoparta na ustawowej podstawie wznowienia podlega odrzuceniu (porównaj postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 stycznia 1999 r., sygn. akt II UKN 417/98 - OSNAPiUS 2000/6/254, uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 21 lutego 1969 r., sygn. akt III PZP 63/68 - OSNC 1969/12/208). W tych okolicznościach zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 281 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należy uznać za chybiony.
Odnosząc się natomiast do wniosku o wystąpienie do Trybunału Konstytucyjnego celem zbadania zgodności z Konstytucją RP przepisu art. 273 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, podnieść należy, że w myśl art. 193 Konstytucji RP sądowi administracyjnemu przysługuje uprawnienie do przedstawienia Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego, co do zgodności aktu normatywnego z Konstytucją, jeżeli od odpowiedzi na pytanie prawne zależy rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed sądem. Warunkiem wystąpienia z pytaniem prawnym jest wątpliwość powstała u składu orzekającego, co do zgodności przepisu prawa z Ustawą Zasadniczą. Z całą pewnością dla wystąpienia z pytaniem prawnym nie wystarczy samo zgłoszenie wniosku w tym przedmiocie przez stronę postępowania. W niniejszej sprawie zaś, w ocenie Sądu, wątpliwość co do konstytucyjności wskazanych przez stronę przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie zachodzi.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. . Nr 153, poz. 1270 ze zm.) postanowił jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło