II SA/Gl 51/07

WyrokWSA w Gliwicach2007-11-28

Skład orzekający: Ewa Krawczyk, Iwona Bogucka, Rafał Wolnik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ gminy jest zobowiązany do orzeczenia o wymeldowaniu osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się, niezależnie od toczących się postępowań dotyczących wykonania wyroku eksmisyjnego lub przystosowania lokalu socjalnego?
Ratio decidendi
Organ gminy jest zobowiązany do orzeczenia o wymeldowaniu osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się, na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Fakt opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu, potwierdzony wykonaniem wyroku eksmisyjnego, jest wystarczającą przesłanką do wymeldowania, niezależnie od innych toczących się postępowań, które nie wpływają na ustalenie tej podstawowej okoliczności.
Stan faktyczny
Organ I instancji orzekł o wymeldowaniu skarżących z lokalu mieszkalnego na podstawie ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, stwierdzając, że skarżący opuścili lokal po wykonaniu wyroku eksmisyjnego, ale nie dopełnili obowiązku wymeldowania się. Skarżący odwołali się, kwestionując sposób wykonania eksmisji i podnosząc zarzuty dotyczące przystosowania lokalu socjalnego. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Skarżący w skardze do WSA zarzucili organom działanie pod dyktando i brak bezstronności.
Rozstrzygnięcie
Oddalenie skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka, Sędzia WSA Rafał Wolnik, Protokolant Elwira Massel, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 listopada 2007 r. sprawy ze skargi R. M. na decyzję Wojewody S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie obowiązku meldunkowego oddala skargę Prezydent Miasta Z. decyzją z dnia [...] r. nr [...], na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.j. Dz. U. z 2001 r. nr 87, poz. 960 z zm.), orzekł o wymeldowaniu J. W. i R. M. z lokalu mieszkalnego położonego w Z. przy ul. [...]. W uzasadnieniu organ I instancji podał, że postępowanie w sprawie zostało przeprowadzone na wniosek B. i R. B. będących właścicielami od [...] r. nieruchomości przy ul. [...]. Sąd Rejonowy w Z. wyrokiem z dnia [...] r. wydanym w sprawie sygn. akt [...] nakazał J. W. i R. M. opuszczenie lokalu mieszkalnego przy ul. [...] w Z. i opróżnieniu go z rzeczy. Równocześnie Sąd Rejonowy przyznał J. W. i R. M. uprawnienie do lokalu socjalnego. W dniu [...]r. skarżący otrzymali skierowanie do zawarcia umowy najmu lokalu przy ul. [...] w Z. Jednakże wobec faktu, że skarżący nie opuścili lokalu przy ul. [...] w dniu [...] r. komornik wykonał w stosunku do nich wyrok z dnia [...]r. sygn. akt [...]. Zażalenie skarżących na czynności komornika zostało ostatecznie odrzucone postanowieniem Sądu Okręgowego w C. z dnia [...] r. sygn. akt [...]. Oględziny przeprowadzone w dniu [...] r. i [...] r. wykazały, że skarżący nie zamieszkują w spornym lokalu, ale nie dopełnili obowiązku wymeldowania się. W związku z tym – zdaniem organu – doszło do spełnienia przesłanki z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych przesądzającej o obowiązku orzeczenia o wymeldowaniu skarżących z lokalu przy ul. [...] w Z. W odwołaniu od wyżej opisanej decyzji J. W. i R. M. nie kwestionując faktu, iż nie zamieszkują obecnie w spornym lokalu zarzucili nieprawidłowości w wykonaniu wyroku eksmisyjnego. Zostali bowiem "na siłę przetransportowani do nowego lokalu" mimo to, że lokal ten nie spełniał warunków do jego użytkowania przez osoby niepełnosprawne. W związku z tym toczy się postępowanie sądowe w stosunku do Prezydenta Miasta Z. o przystosowanie tego lokalu do potrzeb skarżących. Zdaniem skarżących do wykonania eksmisji doszło przed uprawomocnieniem się wyroku w sprawie [...]. Podnieśli także, że wykonując eksmisję w dniu [...]r. komornik nie przewiózł ich wszystkich rzeczy do lokalu przy ul. [...]. Zdaniem autorów odwołania przeszkodą do ich wymeldowania jest także okoliczność, iż nie utracili oni uprawnień do zajmowanego dotychczas owego lokalu przy ul. [...]. Wojewoda [...] nie podzielił zarzutów odwołania i zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W motywach decyzji organ podał, iż wyrok z dnia [...] r. sygn. akt [...] jest prawomocny. Apelacja od tego wyroku została oddalona wyrokiem Sądu Okręgowego w C. z dnia [...] r. sygn. akt [...]. Postanowieniem z dnia [...] r. sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w Z. nadał wyrokowi eksmisyjnemu klauzulę wykonalności. Postanowienie to jest prawomocne. W oparciu o nie Komornik Sądowy Rewiru [...] przy Sądzie Rejonowym w Z. w dniu [...]r. dokonał eksmisji skarżących do lokalu przy ul. [...] w Z., wskazanym w ofercie Gminy Z. i skierowaniu z dnia [...]r. Wykonanie czynności eksmisyjnych to jest przewiezienie skarżących do lokalu przy ul. [...] potwierdza protokół z wykonania czynności eksmisyjnych z dnia [...] r. sygn. akt [...]. Ponieważ w sprawie jest powyższa okoliczność bezsporna to – w ocenie organu – zostały spełnione przesłanki do wymeldowania skarżących z dotychczasowego miejsca pobytu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach R. M. zarzucił organom władzy publicznej działanie "pod dyktando" R. B. (współwłaściciela nieruchomości przy ul. [...]) w tym brak bezstronności w działaniach Sądu Rejonowego w Z. i Sądu Okręgowego w C. oraz Prezydenta Miasta C. i Prokuratury w C. Kwestionował sposób wykonania egzekucji i zwracał uwagę na toczące się postępowanie z tą czynnością związane. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie bowiem dokonana przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej decyzji nie wykazuje by została ona wydana z naruszeniem prawa. Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji jest przepis art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Zgodnie z tym przepisem – w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji – organ gminy wydaje na wniosek lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Z dniem 19 czerwca 2002 r. art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych dotyczący uprawnień do lokalu przestał obowiązywać w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. sygn. akt K 20/01 (Dz. Urz. z 2002 r. nr 78, poz. 719). Po tej dacie w świetle art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych warunkiem koniecznym, a zarazem wystarczającym do wydania decyzji o wymeldowaniu osoby z pobytu stałego jest wcześniejsze ustalenie, że osoba ta bez wymeldowania opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego. Wymeldowanie (podobnie jak zameldowanie) jest więc wyłącznie aktem rejestracji danych dotyczących ustania pobytu danej osoby w dotychczasowym miejscu. Oznacza to, że w przypadku wymeldowania źródłem powinności organu administracji dokonania tej czynności jest sam fakt opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu przez osobę podlegającą wymeldowaniu, niezależnie od tego, czy utraciła uprawnienia do przebywania w tym miejscu. Z orzecznictwa – dotychczasowego – sądów administracyjnych wynika, że egzekucję wyroku orzekającego eksmisję skarżących z lokalu jest aktem równoznacznym z ustaniem ich pobytu w tym lokalu w rozumieniu art. 6 ust. 1 ustawy z 10 kwietnia 1974 r., a jeśli nawet po wykonaniu egzekucji eksmitowana osoba wbrew woli wierzyciela egzekucyjnego wtargnie do lokalu, nie stanowi to jej pobytu z zamiarem stałego przebywania i nie uchyla wcześniej powstałej przesłanki wymeldowania. Z akt niniejszej sprawy wynika, że skarżący zostali eksmitowani ze spornego lokalu prawomocnym wyrokiem z dnia [...]r. sygn. akt [...], a postanowieniem z dnia [...] r. sygn. akt [...] Sądu Rejonowego w Z. wyrokowi temu została nadana klauzula wykonalności. Postanowienie to jest prawomocne i upoważniało do wykonania egzekucji. Egzekucja została przeprowadzona w dniu [...]r. (...) i polegała na przewiezieniu skarżących (dłużników) do lokalu socjalnego położonego w Z. przy ul. [...]. Fakt ten potwierdza protokół z czynności eksmisyjnych z dnia [...]r. (w aktach komorniczych [...]) i nie kwestionują go skarżący. Oznacza to – w świetle wywodów przedstawionych na wstępie – iż z dniem [...]r. skarżący nie przebywają pod adresem [...], a brak tego pobytu jest równoznaczny ustaniu pobytu w rozumieniu art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Taki stan faktyczny zobowiązał organy do orzeczenia o wymeldowaniu skarżących z dotychczas zajmowanego lokalu na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. Toczące się postępowania (np. dotyczące spełnienia przez lokal socjalny warunków niezbędnych dla osób niepełnosprawnych) czy dotyczące czynności komornika pozostaje bez wpływu na podstawowe ustalenia dla niniejszej sprawy, to jest spełnienia przesłanek o których mowa w powoływanym już wielokrotnie wyżej art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych i nie czynią zaskarżonej decyzji niezgodną z prawem. Mając na uwadze powyższą argumentację na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z zm.) orzeczono oddalenie skargi. SJ/

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło