II SA/Gl 203/07
WyrokWSA w Gliwicach2007-11-28
Skład orzekający: Ewa Krawczyk, Iwona Bogucka, Rafał Wolnik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze jest właściwe do stwierdzenia nieważności uchwały rady gminy?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie jest właściwe do stwierdzenia nieważności uchwały rady gminy, ponieważ kompetencje w tym zakresie przysługują wojewodzie. Kolegium jest organem wyższego stopnia w indywidualnych sprawach administracyjnych, a nie organem nadzoru nad uchwałami jednostek samorządu terytorialnego. W związku z tym, przekazanie wniosku o stwierdzenie nieważności uchwały wojewodzie było zgodne z prawem.Stan faktyczny
Skarżący złożyli wniosek do Samorządowego Kolegium Odwoławczego o stwierdzenie nieważności uchwały Rady Miejskiej w Z., która uznała za bezzasadną ich skargę na bezczynność Prezydenta Miasta Z. w sprawie wyjaśnienia przydziału lokalu zamiennego. Kolegium, uznając się za niewłaściwe, przekazało wniosek wojewodzie. Po utrzymaniu w mocy postanowienia o przekazaniu przez Kolegium, skarżący wnieśli skargę do WSA, zarzucając naruszenie prawa przez organ odwoławczy.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka, Sędzia WSA Rafał Wolnik, Protokolant Elwira Massel, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 listopada 2007 r. sprawy ze skargi E. P. i R. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przekazania według właściwości wniosku o stwierdzenie nieważności uchwały Rady Miejskiej w Z. dotyczącej uznania za bezzasadną skargi na bezczynność Prezydenta Miasta Z. w przedmiocie wyjaśnienia sprawy przydziału lokalu zamiennego oddala skargę
Rada Miejska w Z. uchwałą nr [...] z dnia [...] roku po rozpatrzeniu skargi E. P. i R. M. na bezczynność Prezydenta Miasta Z. uznała tę skargę za bezzasadną. Uchwała została podjęta w trybie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym ( Dz. U. z 2001 r., nr 142 poz. 1591 z zm.) oraz art. 229 pkt 3 kpa.
E. P. i R. M. pismem z dnia [...] roku ( wpływ do organu [...] r.) zwrócili się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. wnosząc o unieważnienie wyżej opisanej uchwały.
Podali, że uchwała została podjęta w następstwie ich "zażalenia" na bezczynność Prezydenta Miasta Z. dotyczącą "umieszczenia ich w budynku przy ul. [...]".
Zdaniem autorów pisma kwestionowana uchwała jest decyzją administracyjną, a ponieważ nie zawiera pouczenia o przysługujących środkach odwoławczych, uniemożliwia jej bezpośrednie zaskarżenie do sądu administracyjnego.
Na żądanie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, zawarte w piśmie z dnia [...] roku, skarżący podali, że domagają się stwierdzenia nieważności uchwały Rady Miejskiej w Z. z dnia [...] roku, bowiem w ich ocenie stanowi ona decyzję administracyjną, z której wynika iż nie mogą żądać "wszczęcia postępowania sprawdzającego zgodność z prawem decyzji [...] i [...]".
Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] roku na podstawie art. 65 § 1 kpa przekazało "odwołanie" – wniosek skarżących z dnia [...] roku do rozpatrzenia według właściwości Wojewodzie [...].
Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie Kolegium wskazało na treść art. 1 ust. 1 i art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 roku o samorządowych kolegiach odwoławczych określających kompetencję Kolegium; wśród których nie mieści się kontrola uchwał organów jednostek samorządowych. Kontrolę taką sprawuje między innymi wojewoda, który uprawniony jest do stwierdzenia nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy w przypadku ich sprzeczności z prawem ( art. 86, 90, 91 ust. 1 ustawy z 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym ).
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący podtrzymali żądanie stwierdzenia nieważności uchwały z uwagi na posiadanie przez nią cech decyzji administracyjnej.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] roku, nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy własne postanowienie z dnia [...] roku. W podstawie prawnej tego postanowienia wskazano art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 127 § 3 w związku z art. 65 § 1 kpa.
W uzasadnieniu Kolegium ponownie wyjaśniło, że nie posiada kompetencji do badania zgodności z prawem uchwał rady gminy, które przysługują – w stosunku do spornej uchwały – Wojewodzie [...].
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, E. P. i R. M. zarzucili organowi odwoławczemu naruszenie prawa, podkreślili konieczność rozpoznania odwołania od uchwały Rady Miasta z [...] roku . W ich ocenie "uprawomocnienie uchwały" uczyni bezskutecznym zarzuty pod adresem Prezydenta Miasta Z. dotyczące umieszczenia skarżących w budynku przy ul. [...].
Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje :
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.
Prowadzenie orzecznictwa administracyjnego przez organy administracji publicznej uzależnione jest od zdolności prawnej organów. Przez to pojęcie rozumie się zespół przesłanek decydujących o zdolności do podejmowania czynności w postępowaniu administracyjnym. Właściwość do rozpoznania sprawy to właśnie zdolność prawna organu do rozpoznawania i rozstrzygania określonego rodzaju spraw w postępowaniu administracyjnym.
Organy administracji publicznej są zobowiązane z urzędu przestrzegać swojej właściwości rzeczowej i miejscowej ( art. 19 kpa ), a w przypadku stwierdzenia swojej niewłaściwości niezwłocznie przekazać wniesione podanie organowi właściwemu.
W niniejszej sprawie przekazanie wniosku ( odwołania z dnia [...] roku ) Wojewodzie [...] stanowiło następstwo ustalenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze braku kompetencji do kontroli zgodności z prawem uchwał organów jednostek samorządowych.
Pogląd ten skład orzekający podziela. Samorządowe Kolegia Odwoławcze są organami wyższego stopnia, w rozumieniu Kpa i Ordynacji podatkowej, w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej należących do właściwości jednostek samorządu terytorialnego; w szczególności do ich kompetencji należy rozpatrywanie odwołań od decyzji, zażaleń na postanowienia, żądań wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności. W kompetencjach Kolegium Odwoławczego nie mieści się badanie zgodności z prawem uchwał ( zarządzeń ) organów gminy. Organami nadzoru nad działalnością gmin – zgodnie z art. 86 ustawy o samorządzie gminnym z 8 marca 1990 roku są Prezes Rady Ministrów i wojewoda, a w zakresie spraw finansowych regionalna izba obrachunkowa. Uchwały lub zarządzenia organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne, a o ich nieważności orzeka organ nadzoru ( Wojewoda ), który też może taką uchwałę lub zarządzenie zaskarżyć do sądu administracyjnego ( art. 91 ust. 1 i 93 art. 1 ustawy o samorządzie gminnym ).
Skoro zatem podanie ( wniosek z [...] r.) zawierało żądanie stwierdzenia nieważności uchwały Rady Miejskiej w Z. to jego przekazanie na podstawie art. 65 § 1 kpa Wojewodzie [...] odpowiada prawu.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 z zm.), skarga podlegała oddaleniu.
su.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło