II SA/Kr 204/07

WyrokWSA w Krakowie2007-12-03

Skład orzekający: Aldona Gąsecka-Duda, Kazimierz Bandarzewski, Wojciech Jakimowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy budowa płyty do składowania obornika, która rozpoczęła się przed dokonaniem zgłoszenia lub przed upływem terminu na wniesienie sprzeciwu przez organ, stanowi samowolę budowlaną podlegającą nakazowi rozbiórki?
Ratio decidendi
Budowa płyty do składowania obornika, która rozpoczęła się przed skutecznym zgłoszeniem lub przed upływem terminu na wniesienie sprzeciwu przez organ administracji architektoniczno-budowlanej, stanowi samowolę budowlaną. W takiej sytuacji, gdy nie zachodzą przesłanki do legalizacji obiektu (np. brak miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o warunkach zabudowy), organ nadzoru budowlanego jest zobowiązany do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej rozbiórkę płyty do składowania obornika wybudowanej przez Z.B. Organ odwoławczy uchylił decyzję organu pierwszej instancji i orzekł o nałożeniu obowiązku rozbiórki. Skarżący Z.B. kwestionował ustalenia organów co do terminu rozpoczęcia budowy, twierdząc, że opierają się one na fałszywych wyjaśnieniach jego żony i z pominięciem zeznań świadków. Sąd administracyjny rozpoznał skargę, oceniając legalność decyzji organów nadzoru budowlanego.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę Z.B.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Aldona Gąsecka- Duda Sędziowie: AWSA Kazimierz Bandarzewski WSA Wojciech Jakimowicz (spr.) Protokolant: Beata Błach po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi Z.B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [....] w przedmiocie nakazu rozbiórki skargę oddala ...............Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia ..........2006 r., znak:................, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 104 k.p.a. oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 i w zw. z art. 83 ust 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (jedn. tekst: Dz.U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118) po rozpatrzeniu odwołania Z.B. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia ..............2006 r., ............w której nałożono "obowiązek dokonania rozbiórki płyty do składowania obornika zlokalizowanej w miejscowości C. na działce nr ew. gr........, wybudowanej przez Pana Z.B. " uchylił zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej wyrzeczenia i w to miejsce orzekł o nałożeniu na inwestora – Z.B. .....................obowiązku dokonania rozbiórki płyty do składowania obornika zlokalizowanej w miejscowości C. na działce nr ew. gr ........., a w pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że postępowanie administracyjne zakończone zaskarżoną decyzją dotyczy legalności istnienia płyty do składowania obornika, zlokalizowanej na działce nr ew. gr....... w miejscowości C. Jak wynika z akt sprawy organu I instancji, PINB w O. po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego w związku ze skargą J.B. , zawiadomieniem z dnia ...........2006 r., znak: ............uznał skargę w niniejszej sprawie za zasadną i wszczął postępowanie administracyjne. Przeprowadzone w dniu ............2005 r. oględziny na działce nr ew. gr........ w miejscowości C. wykazały, że "na działce j.w. zlokalizowana jest płyta obornikowa o wymiarach, jak na szkicu. Płyty wykonano wg P. Z.B. w lipcu 2005 r., a wg P. J.B. na przełomie maja i czerwca 2005 r., wysokość ścian 1.30, grubość 25 cm, ściany betonowe, zaizolowane masą bitumiczną. Wokół płyty ściany wykonane z 3 stron". W dalszym toku postępowania po zgromadzeniu i analizie materiału dowodowego, a w szczególności: - kserokopii akt spraw prowadzonych przez Starostwo Powiatowe w O. pod sygnaturami......................., dotyczących zgłoszenia przez Z.B. zamiaru budowy płyty do składowania obornika w C. , na działce nr ew. gr........, - wypisu z rejestru gruntów dla działki nr....... w C. wraz z kopią mapy ewidencyjnej A-........ - oraz pisma Wydziału Gospodarki Komunalnej i Przestrzennej Urzędu Miasta i Gminy W. z dnia ..........2006 r., znak: ............w sprawie zgodności budowy przedmiotowej płyty z aktualnie obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego Miasta i Gminy W. (k-12 akt organu I instancji), decyzją z dnia ...........2006 r. znak:............... PINB w O. nałożył obowiązek dokonania rozbiórki płyty do składowania obornika zlokalizowanej w miejscowości C. na działce nr ew. gr........, wybudowanej przez Z.B. Od powyższej decyzji odwołał się Z.B. , stwierdzając, że błędnie został stwierdzony termin rozpoczęcia robót przy budowie przedmiotowej płyty obornikowej, przedkładając oświadczenie 3 świadków. ...............Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. stwierdził, że przedmiotem postępowania jest legalność istnienia płyty do składowania obornika. W toku prowadzonego postępowania organ pierwszej instancji słusznie przyjął, że wykonanie przedmiotowej płyty podlega regulacjom Prawa budowlanego zawartym w art. 29 ust. 1 pkt b oraz art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, tj. nie wymaga pozwolenia na budowę, ale wymaga zgłoszenia do właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej. Wskazano, że zgromadzony materiał dowodowy wskazuje, że Z.B. dwukrotnie dokonywał zgłoszenia zamiaru wykonania płyty obornikowej na działce nr ..........położonej w C. W związku z pierwszym zgłoszeniem z dnia ...........2005 r. Wydział Architektury i Budownictwa Starostwa Powiatowego w O. decyzją z dnia ...........2005 r., znak: .............wniósł sprzeciw co do zamiaru wykonania w/w roboty budowlanej w związku z nie przedłożeniem wymaganych dokumentów. Drugiego zgłoszenia Z.B. dokonał w dniu ...........2005 r. określając termin rozpoczęcia robót na dzień ...........2005 r. Jak wynika z akt organu pierwszej instancji Starosta Powiatowy w O. nie wniósł sprzeciwu w związku z w/w zgłoszeniem. Wskazano, że zgodnie z art. 30 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane: "zgłoszenie, o którym mowa w ust. 1, należy dokonać przed terminem zamierzonego rozpoczęcia robót budowlanych. Do wykonania robót budowlanych można przystąpić, jeżeli w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia właściwy organ nie wniesie, w drodze decyzji, sprzeciwu i nie później niż po upływie 2 lat od okreśłonego w zgłoszeniu terminu ich rozpoczęcia". Istotnym zatem było ustalenie, czy znajdująca się na działce nr...... w C. płyta obornikowa została wykonana na podstawie przyjętego bez sprzeciwu zgłoszenia do Wydziału Architektury i Budownictwa Starostwa Powiatowego w O. , czy też jej budowa miała miejsce przed dokonaniem zgłoszenia z dnia ...........2005 r. Podczas przeprowadzonych w dniu ..........2005 r. oględzin na działce nr ew. gr. .........w miejscowości C. inwestor – Z.B. oświadczył, że płytę wykonano w lipcu, strona przeciwna, tj. J.B. oświadczyła, że płyta została wykonana na przełomie maja i czerwca. W związku z powyższym opierając się na powyższych oświadczeniach prawidłowe było przyjęcie, iż stanowiąca przedmiot niniejszego postępowania płyta obornikowa jest wykonana samowolnie, co obligowało organ nadzoru budowlanego do zastosowania przepisu art. 49b ustawy z dn. 7 lipca 1994 r. Prawo Budowlane. W ocenie organu odwoławczego PINB w O. prawidłowo przeprowadził postępowanie w niniejszym trybie. Prawidłowo wypełnił przesłanki, o których mowa w art. 49b ust. 2 weryfikując w pierwszej kolejności możliwość wdrożenia procedury legalizacyjnej przedmiotowej płyty obornikowej. Pismem z dnia ..........2006 r., znak: ............wystąpił do Wydziału Gospodarki Komunalnej i Przestrzennej Urzędu Miasta i Gminy W. celem uzyskania informacji, czy dla stanowiącej przedmiot niniejszego postępowania inwestycji funkcjonuje w obrocie prawnym decyzja WZiZT lub czy inwestycja ta jest zgodna z aktualnie obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Jak wynika z pisma WGKiP Urzędu Miasta i Gminy "od roku 2000-2005 nie została wydana decyzja WZiZT na budowę płyty do składowania obornika na dz. Nr..... w miejscowości C. dla P. Z.B. Przedmiotowa działka nie leży na terenie objętym zmianą do miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta i Gminy W., uchwaloną po dniu 1 stycznia 1995 r., zatem zapisy dotychczasowego planu dla tego terenu są nieaktualne z dniem 1 stycznia 2004 r." W związku z powyższym, ponieważ nie zostały spełnione przesłanki dające podstawę do rozpoczęcia postępowania legalizującego niniejszą budowę właściwym było zastosowanie przez PINB w O. trybu art. 49b ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo Budowlane. Wskazano, że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że inwestorem budowy przedmiotowej płyty obornikowej jest Z.B. Niemniej jednak w odwołaniu od skarżonej decyzji Z.B. oświadczył, że roboty budowlane przy płycie rozpoczął wykonywać po upływie 30 dni od daty zgłoszenia zamierzenia wykonywania tych robót to znaczy po dniu 7 listopada 2005 r. Przedłożone zostało również oświadczenie E.P. , D.S. oraz J.B. , którzy oświadczyli, że "pomagaliśmy przy budowie płyty obornikowej wykonywanej przez P. Z.B. .............w drugim tygodniu miesiąca listopada 2005 r.". Wobec zaistniałych wątpliwości organu odwoławczego dotyczących rzeczywistego terminu rozpoczęcia robót budowlanych przy przedmiotowej płycie obornikowej, WINB w K. wezwaniem z dnia ........ lipca 2006 r., znak: ............wezwał stronę przeciwną – J.B. (k-8 akt organu II instancji) do złożenia stosownych wyjaśnień. W dniu ....... sierpnia 2006 r. w siedzibie Inspektoratu osobiście stawiła się J.B. składając wyjaśnienia i przedkładając dowody potwierdzające jej stanowisko. MWINB w K. , po dokonaniu analizy zgromadzonego materiału dowodowego a w szczególności: oświadczenia złożonego przez E.P., D.S. oraz J.B. , zeznań J.B. spisanych do protokołu przyjęcia stron w dniu ..... sierpnia 2006 r. oraz załączonych do niego kserokopii pism złożonych przez J.B. (k- 11 - 14 akt organu II instancji) podtrzymał stanowisko PINB w O. , iż rozpoczęcie przez Z.B. budowy przedmiotowej płyty do składowania obornika nastąpiło przed przyjęciem bez sprzeciwu przez Wydział Architektury i Budownictwa Starostwa Powiatowego w O. zgłoszenia z dnia ........... października 2005 r. Organ odwoławczy podkreślił, że z notatki służbowej spisanej w dniu ........ lipca 2005 r. w Starostwie Powiatowym w O. wynika, że Leśniczy Starostwa J.R. stwierdził na działce nr ew. gr. ....... w C. cyt: "... nielegalny wyrąb drzew. Na oczyszczonej powierzchni leśnej podjęto inwestycję polegającą na wybudowaniu plyty gnojowej". Również w protokole przesłuchania Z.B. w Starostwie Powiatowym w O. w dniu ....... lipca 2005 r. wskazano, że: "w lipcu b.r. P. B. zdecydował o wyasfaltowaniu i ogrodzeniu miejsca do składowania obornika". ( k- 12 akt organu I instancji) . Powyższe notatki jednoznacznie wskazują w ocenie organu odwoławczego, że rozpoczęcie robót przy budowie płyty do składowania obornika na dz. Nr ....... w C. zostało stwierdzone już w dniu ........ lipca 2005 r., a wiec zgłoszenie z dnia ........... października 2005 r. należy uznać za nieskuteczne. Odnosząc się do oświadczenia 3 świadków, przedłożonego przez Z.B. , organ odwoławczy stwierdził, że w powyższym oświadczeniu świadkowie oświadczają jedynie, że "pomagaliśmy przy budowie płyty obornikowej wykonywanej przez Z.B. ................w drugim tygodniu miesiąca listopada 2005 r." Powyższym oświadczeniem świadkowie wskazują jedynie pomoc w realizacji budowy nie wskazując terminu jej rozpoczęcia. Wskazano wreszcie, że zgodnie z 30 ust. 5 Prawa budowlanego "do wykonywania robót budowlanych można przystąpić, jeżeli w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia właściwy organ nie wniesie sprzeciwu i nie później niż po upływie 2 lat od określonego w zgłoszeniu terminu ich rozpoczęcia". Ponieważ organ pierwszej instancji nieprecyzyjnie określił zobowiązanego do wykonania nałożonego zaskarżoną decyzją obowiązku, MWINB w K. zreformował w części dotyczącej wyrzeczenia zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. Skargę na decyzję .........Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia .......... września 2006 r., znak: ........złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Z.B. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. Skarżący podnosi, że zaskarżona decyzja została wydana wyłącznie w oparciu o fałszywe wyjaśnienia jego małżonki – J.B. , z którą skarżący jest od dłuższego czasu skłócony, a z pominięciem wyjaśnień skarżącego i wskazanych przez niego świadków W odpowiedzi na skargę organa odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz.1269), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Zasada, iż sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyartykułowana w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Z istoty kontroli wynika, że zasadność zaskarżonej decyzji podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Oznacza to, iż w przedmiotowej sprawie sąd bierze pod uwagę przede wszystkim obowiązujące w dacie podejmowania zaskarżonego rozstrzygnięcia regulacje ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. jedn.: Dz.U. z 2000 r., nr 106, poz. 1126 z późn. zm.) oraz przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Ze względu na powyższą zasadę oraz treść art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, konieczne jest podkreślenie, że przedmiotem kontroli Sądu w przedmiotowej sprawie była wyłącznie decyzja ............Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia ..................2006 r., znak: ...............utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia .........2006 r., znak: ............w przedmiocie nakazu rozbiórki płyty do składowania obornika zlokalizowanej w miejscowości C. na działce nr ew. gr........, wybudowanej przez Z.B. Skarga nie jest uzasadniona, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa, a tylko w takim zakresie Sąd w ramach swojej właściwości sprawuje kontrolę orzeczeń administracyjnych (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r., nr 153, poz. 1269)). Zgodnie z treścią art. 29 ust. 1 pkt 1b oraz art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane w jego brzmieniu według stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania zaskarżonej decyzji, budowa płyty do składowania obornika wymagała zgłoszenia właściwemu organowi. Jak przy tym stanowi art. 30 ust. 5 cyt. ustawy, zgłoszenia należy dokonać przed terminem zamierzonego rozpoczęcia robót budowlanych. Do wykonywania robót budowlanych można przystąpić, jeżeli w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia właściwy organ nie wniesie, w drodze decyzji, sprzeciwu i nie później niż po upływie 2 lat od określonego w zgłoszeniu terminu ich rozpoczęcia. Z kolei zgodnie z art. 49b ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Z akt sprawy wynika, że zgłoszenie budowy przedmiotowej inwestycji przez skarżącego nastąpiło w dniu ......... lipca 2005 r. oraz w dniu ........października 2005 r. W stosunku do zgłoszenia z dnia ........ lipca 2005 r. Starosta Powiatu O. wniósł sprzeciw decyzją z dnia ....... sierpnia 2005 r. doręczoną skarżącemu w dniu 1 września 2005 r. po uprzednim nałożeniu na skarżącego obowiązku usunięcia nieprawidłowości zgłoszenia postanowieniem z dnia ........ lipca 2005 r. doręczonym skarżącemu w dniu 3 sierpnia 2005 r. W tym stanie rzeczy nie ulega wątpliwości, że zrealizowanie przedmiotowej inwestycji przed dniem 5 listopada 2005 r. należy kwalifikować jako samowolę budowlaną, a z pewnością realizacja inwestycji przed dniem 26 lipca 2005 r. nastąpiła bez wymaganego zgłoszenia. Postępowanie wyjaśniające przeprowadzone przez organy administracyjne w kwestii ustalenia terminu zrealizowania przez skarżącego przedmiotowej inwestycji doprowadziło do zasadnego wniosku zaprezentowanego w zaskarżonej decyzji, iż miało to miejsce w lipcu 2005 r. Nie można postawić organom administracji zarzutu dowolności ustaleń w tym zakresie skoro sam skarżący oświadczył do protokołu oględzin z dnia ......... grudnia 2005 r., że przedmiotowa płyta do składowania obornika została wybudowana w lipcu 2005 r., z protokołu spisanego w Starostwie Powiatowym w O. w dniu ....... lipca 2005 r., wynika, iż już w tym dniu J.B. podawała, że na działce nr ...... w C. wycięte są drzewa i powierzchnia ok. 2 arów działki jest wylana asfaltem i z trzech stron ogrodzona murem o wysokości około 1,5m (k. 11), z notatki służbowej z dnia ...... lipca 2005 r. spisanej w Starostwie Powiatowym w O. przez B.K. wynika, że Leśniczy Starostwa zgłaszał zrealizowanie inwestycji na działce nr ...... w C. polegającej na budowie płyty gnojowej (k. 13), a oświadczenie E.P. , D.S. i J.B. z dnia .......2006 r., o tym, że pomagali oni przy budowie płyty obornikowej wykonywanej przez skarżącego w C. w drugim tygodniu miesiąca listopada 2005 r. (k. 3) nie przeczą wnioskowi, że realizacja inwestycji rozpoczęła się wcześniej niż w listopadzie 2005 r. W świetle zebranego materiału dowodowego późniejsze oświadczenia skarżącego, (w chwili gdy organ administracji zastosował już sankcje wiążące się ze stwierdzeniem samowoli budowlanej), iż zrealizował on przedmiotową inwestycję w listopadzie 2005 r. nie są przekonujące i organ administracji miał podstawy do odmówienia tym oświadczeniom wiarygodności, nie przekraczając w tym zakresie granic swobodnej oceny dowodów. W tym stanie rzeczy na organie nadzoru budowlanego spoczywał obowiązek - zgodnie z art. 49b ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawa budowlanego – nakazania w drodze decyzji rozbiórki przedmiotowego obiektu budowlanego, z zastrzeżeniem przewidzianym w art. 49b ust. 2 cyt. ustawy, tj. po stwierdzeniu, iż nie zachodzą podstawy do zalegalizowania przedmiotowej samowoli budowlanej. Podstawy takie w niniejszej sprawie nie występują. W myśl art. 49b ust. 2 cyt. ustawy przesłankami warunkującymi postępowanie w sprawie legalizacji budowy zrealizowanej w sytuacji, o jakiej stanowi art. 49b ust. 1 cyt. ustawy jest zgodność budowy z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo, w przypadku jego braku, ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz stwierdzenie, iż przedmiotowa budowa nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych. Z treści art. 49b ust. 2 Prawa budowlanego wynika zatem, że dla rozpoczęcia procesu legalizacji konieczne jest istnienie bądź miejscowego planu zagospodarowania terenu bądź w przypadku jego braku, ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Ze względu na niespełnienie w przedmiotowej sprawie powyższych przesłanek, co znajduje potwierdzenie w oświadczeniu z dnia .......... marca 2006 r. wydanym z upoważnienia Burmistrza Miasta i Gminy W., konieczne było orzeczenie przez organy administracji nakazu rozbiórki przedmiotowej inwestycji. W tym stanie rzeczy należało oddalić skargę Z.B. na decyzję .......Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia ...........2006 r., znak: .........mając na uwadze treść art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270), zgodnie z którym w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło