III SA/Wr 189/07

WyrokWSA we Wrocławiu2007-06-19

Skład orzekający: Bogumiła Kalinowska, Józef Kremis, Marcin Miemiec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy określająca zasady i tryb umarzania wierzytelności, w tym wymóg uzyskania opinii komisji budżetu rady miasta dla umorzenia powyżej określonej kwoty, narusza prawo?
Ratio decidendi
Sąd stwierdził nieważność paragrafu 7 uchwały, uznając, że uzależnienie decyzji o umorzeniu wierzytelności od pozytywnej opinii komisji budżetu stanowi niedopuszczalne wkroczenie w kompetencje organu wykonawczego i brak ustawowego upoważnienia. Jednocześnie sąd oddalił skargę w części dotyczącej § 5 uchwały, uznając, że wymóg pisemnego i udokumentowanego wniosku dłużnika oraz ustalenie 50% oprocentowania odsetek ustawowych mieści się w granicach upoważnienia ustawowego.
Stan faktyczny
Wojewoda zaskarżył uchwałę Rady Miasta L. dotyczącą zasad i trybu umarzania wierzytelności. Zarzucił naruszenie prawa przez § 5 uchwały (wymóg pisemnego udokumentowanego wniosku, oprocentowanie 50% odsetek ustawowych) oraz § 7 (wymóg uzyskania pozytywnej opinii Komisji do spraw Budżetu dla umorzenia powyżej 2500 zł). Gmina wniosła o oddalenie skargi, argumentując, że uchwała mieści się w granicach upoważnienia ustawowego.
Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność paragrafu 7 zaskarżonej uchwały, a w pozostałej części skargę oddalił. Określił, że zaskarżona uchwała w części oznaczonej w punkcie I wyroku nie może być wykonana.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia NSA Józef Kremis Sędzia WSA Marcin Miemiec Protokolant Jolanta Ryndak po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 5 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi Wojewody D. na uchwałę Rady Miasta L. z dnia 27 czerwca 2006 r. nr [...] w przedmiocie zasad i trybu umorzenia wierzytelności I. stwierdza nieważność paragrafu 7 zaskarżonej uchwały; II. dalej idącą skargę oddala; III. określa, że zaskarżona uchwała w części oznaczonej w punkcie I wyroku nie może być wykonana. Wojewoda D. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu uchwałę Rady Miasta L. nr [...] z dnia 27 czerwca 2006 r. w sprawie zasad i trybu umarzania wierzytelności Gminy Miejskiej L. przez jednostki organizacyjne Gminy Miejskiej L. wnosząc o stwierdzenie nieważności uchwały w części dotyczącej § 5 we fragmencie "pisemny udokumentowany" oraz tiret drugie, a także § 7. Organ nadzoru stwierdził, że treść § 5, stanowiąca, że kierownicy jednostek organizacyjnych podejmują decyzje na pisemny udokumentowany wniosek dłużnika lub z urzędu, we fragmencie "pisemny udokumentowany" w istotny sposób narusza art. 61 § 1 kpa i art.63 k.p.a. w związku z § 118 i 143 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20.06.2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej", a także art. 7 Konstytucji RP oraz art. 43 ustawy o finansach publicznych. Zgodnie z treścią art. 61 k.p.a. postępowanie administracyjne wszczyna się z urzędu lub na żądanie strony. Organ administracji publicznej, zdaniem skarżącego, nie ma możliwości wyboru między tymi dwoma rozwiązaniami. Jeśli przepisy szczególne wyraźnie określają przypadki wszczęcia postępowania na wniosek bądź też z urzędu, jest on związany tymi postanowieniami. W sytuacji gdy przepisy szczególne nie regulują sposobu wszczęcia postępowania, ustalenie w tym zakresie następuje w wyniku wykładni przepisów materialnoprawnych. Skarżący przyjmuje, że inicjatywa wszczęcia postępowania należy do organu administracji, gdy celem postępowania głównego jest ustalenie sytuacji prawnej jednostki w zakresie ciążących na niej obowiązków, ograniczenia lub cofnięcia uprawnień. Natomiast inicjatywa należy do strony, gdy chodzi o ustalenie sytuacji prawnej jednostki w zakresie jej interesu prawnego. Kodeks postępowania administracyjnego nie nakłada na stronę obowiązku wskazania zasadności wniosku, gdyż okoliczność ta musi być z urzędu, w sposób wyczerpujący, wyjaśniona przez organ administracyjny w toku wszczętego postępowania. Dodatkowo wprowadzenie przez Radę Miasta wymogu składania pisemnych udokumentowanych wniosków stanowi niedopuszczalną modyfikację art. 63 § 1 k.p.a. Norma kompetencyjna zawarta w art. 43 ustawy o finansach publicznych nie daje podstaw do wprowadzania, odmiennych od ustawowych (określonych w k.p.a.), regulacji dotyczących zasad postępowania w przedmiotowym zakresie. Kolejnym zarzutem skarżącego jest istotne naruszenie prawa przez § 5 tiret drugie przedmiotowej uchwały wprowadzającym zasadę, iż każdorazowo w przypadku rozłożenia płatności na raty lub odroczenia jej spłaty na raty pobiera się 50% odsetek ustawowych w stosunku rocznym. Zapis w powyższym brzmieniu stanowi zdaniem organu nadzoru podstawę do obniżenia o 50% odsetek ustawowych przez właściwy do zastosowania ulgi organ, a tym samym w konkretnie określonych sytuacjach, w odniesieniu do wierzytelności administracyjnoprawnych, będzie stanowił niedopuszczalną modyfikację przepisów ustawy. Dla przykładu Wojewoda wskazał przepis art. 40 d ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jednolity: Dz. U. z 2004 r., nr 204, póz. 2089 ze zmianami), w myśl którego, w przypadku nieterminowego uiszczenia opłat określonych w art. 13 ust. 1 pkt 2 i art. 40 ust. 3, opłat wynikających z umów zawieranych zgodnie z art. 22 ust. 2 i art. 39 ust. 7 oraz kar pieniężnych określonych w art. 29a ust. 1 i 2 i art. 40 ust. 12 pobiera się odsetki ustawowe. Rada Miasta, jak dalej wywodził, w ramach przyznanych jej ustawowo kompetencji, ma możliwość określenia zasad i trybu umarzania, odraczania spłat lub rozkładania na raty należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów ustawy - Ordynacja podatkowa, a także wskazania podmiotów do tego uprawnionych. W ramach przedmiotowego upoważnienia nie mieści się jednak ustalanie zasad obniżania odsetek ustawowych. W części wywodów skargi dotyczących zarzutu istotnego naruszenia prawa przez § 7 podniesiono, iż jego mocą Rada postanowiła: "Umorzenie wierzytelności przekraczającej 2500 zł wymaga uzyskania pozytywnej opinii Komisji do spraw Budżetu Rady Miasta L. Po uzyskaniu pozytywnej opinii kierownik danej jednostki podejmuje decyzję w sprawie umorzenia samodzielnie". Tym samym w ocenie Wojewody Rada Miasta wprowadziła instytucją współdziałania (w formie uzyskania opinii) w zakresie umarzania wierzytelności Gminy Miejskiej L. Według organu nadzoru, mając na uwadze treść normy kompetencyjnej oraz formę umarzania wierzytelności, niedopuszczalnym jest wprowadzenie instytucji współdziałania, przewidzianej w art. 106 k.p.a. w zakresie umarzania należności o charakterze administracyjnym. Umarzanie tychże należności ma formę decyzji administracyjnej. Uzależnienie wydania decyzji administracyjnej od stanowiska (opinii, uzgodnienia) innego organu może być oparte jedynie na wyraźnym przepisie prawa rangi ustawowej. Paragraf 7 przedmiotowej uchwały przyznaje tym samym Komisji do spraw Budżetu Rady Miasta L. status organu (podmiotu) współdziałającego, mającego wpływ na ostateczną treść decyzji w sprawie umorzenia wierzytelności Miasta. W odpowiedzi na skargę, Gmina Miejska L. wniosła o oddalenie skargi utrzymując, że zaskarżona uchwała w żaden sposób nie narusza wskazanych przez skarżącego przepisów prawa. Przepis art. 43 ustawy o finansach publicznych wyraźnie upoważnia radę gminy do określania zasad umarzania, odraczania i rozkładania na raty należności gminy oraz do ustalania trybu udzielania ulg, a także określania organu lub osób do tego upoważnionych. W pojęciach tych mieści się określenie procedury jaką należy przeprowadzić, by podjąć rozstrzygnięcie w sprawie udzielania ulg. W przekonaniu Gminy skoro ustawa o finansach publicznych upoważniła radę gminy do wskazania organu, który może podjąć decyzję w tej sprawie, to tym bardziej jest ona upoważniona do określenia, czy i jakiego organu opinię zasięgnąć w tej sprawie. Tak więc rada gminy nakazując w pewnych sytuacjach zasięgnąć opinii komisji rady przed podjęciem decyzji w sprawie udzielenia ulgi działała w granicach upoważnienia ustawowego i tym samym nie naruszyła art. 7 Konstytucji. W ocenie Gminy wymóg złożenia pisemnego udokumentowanego wniosku w sprawie umorzenia, rozłożenia na raty lub odroczenia terminu płatności mieści się w określonym w art. 43 ustawy o finansach publicznych zakresie ustawowego upoważnienia dla rady gminy. Ustawodawca upoważnił radę gminy do określania procedury przy postępowaniach dotyczących udzielania ulg w spłacie wierzytelności gminy i w zakresie tym nie będzie miał zastosowania kodeks postępowania administracyjnego. Jest to tym bardziej zasadne, że procedury objęte regulacją zaskarżonej uchwały mają zastosowanie głównie do roszczeń cywilnoprawnych gminy. W konkluzji swojej odpowiedzi strona przeciwna podkreśliła, że cały wywód i motywacja skargi Wojewody oparte są na założeniu, iż do wierzytelności objętych postanowieniami zaskarżonej uchwały mają zastosowanie przepisy k.p.a. Tymczasem zasady umarzania wierzytelności objętych przedmiotową uchwałą dotyczą w 99 % przypadków należności cywilnoprawnych, wynikających z umów najmu i dzierżawy. Do tego typu wierzytelności mają zastosowanie przepisy procedury cywilnej a nie administracyjnej. Ponadto podkreślono, że skarżący pominął całkowicie kwestię, iż gmina posiada osobowość prawną i występuje w obrocie cywilnoprawnym jak każdy podmiot prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola to obejmuje zarówno organy samorządu terytorialnego, jak również organy administracji rządowej. Kryterium sprawowania tej kontroli, stanowi zgodność z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego (art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm., zwanej dalej w skrócie p.p.s.a.). Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), umożliwia sądowi administracyjnemu stwierdzenie nieważności uchwały lub aktu jednostki samorządu terytorialnego, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a. (art. 147 § 1 p.p.s.a.) w całości lub w części. Skarga Wojewody D. odnośnie zaskarżenia § 5 uchwały nie jest zasadna albowiem w zakwestionowanej części unormowania wskazanego paragrafu 5 uchwały Rady Miejskiej w L. nie naruszają prawa w stopniu prowadzącym do ich nieważności. Generalnie ujmując, materia stanowiąca zasadniczo przedmiot skargi pozostaje w związku z przewidzianymi w ustawie o finansach publicznych, szczególnymi instytucjami, których celem jest stworzenie możliwości zastosowania ulg względem podmiotów zobowiązanych do świadczenia należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r.- Ordynacja podatkowa, przypadających bądź państwowym jednostkom sektora finansów publicznych, bądź jednostkom samorządu terytorialnego lub ich jednostkom organizacyjnym (art.43 ust. 1 ustawy o finansach publicznych). W sytuacjach objętych zakresem art. 42 i art. 43 u.f.p., kompetencję co do zastosowania względem dłużników ulg w postaci umorzenia należności, jak też ewentualnej zmiany sposobu spełnienia świadczenia poprzez rozłożenie go na raty lub odroczenie terminu płatności, ustawodawca przypisał zasadniczo wierzycielom, a więc dysponentom owych należności. Rozwiązanie takie wydaje się zrozumiałe i uzasadnione, jeśli posłużyć się argumentem, że to przede wszystkim podmiot uprawniony powinien decydować o losach prawnych przysługującej mu wierzytelności i przypadających z tego tytułu należności pieniężnych. W przypadku odnoszącym się do należności wyłącznie samorządowych, a zatem takich, które przypadają wyłącznie jednostkom samorządu terytorialnego oraz ich jednostkom organizacyjnym, określenie szczegółowych zasad i trybu udzielania ulg w formie umarzania tych należności, ewentualnego rozkładania ich na raty lub odraczania terminu płatności ustawodawca powierzył organom stanowiącym odpowiednich jednostek samorządu terytorialnego (art. 43 ust. 1 oraz 2 u.f.p.). Odnosząc przywołane regulacje ustawowe do rozpoznawanej sprawy, należy stwierdzić, że Rada Miejska w L. miała dostateczne podstawy prawne, by – stosując art. 43 ust. 1 u.f.p. – podjąć uchwałę określającą szczegółowe zasady i tryb umarzania, odraczania i rozkładania na raty należności pieniężnych nieobjętych Ordynacją podatkową a przypadających Gminie Miejskiej w L. oraz jej jednostkom organizacyjnym. Rozstrzygnięcie sporu zaistniałego między podstawową jednostką samorządu terytorialnego i organem nadzoru sprowadza się jednak w niniejszej sprawie do odpowiedzi na pytanie, czy w zakresie zakwestionowanym przez organ nadzoru uchwała podjęta na podstawie art. 43 ust. 2 u.f.p. wykracza poza oznaczone w tym przepisie granice upoważnienia ustawowego organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego. W pierwszym z nielegalnych zdaniem organu nadzoru unormowań, tj. w § 5 uchwały, Rada Miejska w L. postanowiła, że w przedmiocie szczegółowo określonego w § 4 tegoż aktu samodzielnego podejmowania decyzji o umorzeniu wierzytelności, rozłożeniu jej na raty lub odroczeniu terminu zapłaty: "Kierownicy jednostek organizacyjnych podejmują decyzje wymienione w § 4 na pisemny, udokumentowany wniosek dłużnika lub z urzędu..." Przede wszystkim należy zauważyć, że przytoczona treść § 5 uchwały nie daje podstaw do wnioskowania o wykreowaniu przez organ stanowiący jakiegoś innego, konkurencyjnego względem k.p.a., trybu postępowania. Organ ten – działając na podstawie upoważnienia ustawowego ujętego w art. 43 u.f.p. – wskazał jedynie na powinność sporządzenia pisemnego i udokumentowanego żądania przez dłużnika występującego o udzielenie ulgi w spłacie wierzytelności. Należy zauważyć, iż takie rozwiązanie nie tylko mieści się w granicach określenia "szczegółowych zasad i trybu udzielania ulg", dotycząc w szczególności trybu postępowania w tym zakresie. Wprowadzenie szczególnego wymogu pisemności wniosku nie jest w żadnym razie zabiegiem łamiącym zasady prawne skoro generalnie obowiązuje, także na gruncie Kodeksu postępowania administracyjnego i Ordynacji podatkowej zasada pisemności postępowania (art. 14 k.p.a. i art. 126 O.p.). Odnosząc się wprost do zarzutu naruszenia art. 61 §1 k.p.a. i art. 63 k.p.a. należy w pierwszym rzędzie stwierdzić, iż przepis art. 61 k.p.a. przewiduje dwa sposoby wszczęcia postępowania administracyjnego; na żądanie strony lub z urzędu. Dla niniejszej sprawy istotne znaczenie ma ten pierwszy z wymienionych sposobów. Jakkolwiek z brzmienia tego przepisu oraz z art. 63 k.p.a. nie wynika konieczność spełnienia jakiś szczególnych wymogów formalnych odnośnie wniosku o wszczęcie postępowania administracyjnego, poza ogólnymi wymogami odnoszącymi się do pism procesowych, wszakże z powyższych norm procesowych nie można wywodzić istnienia zakazu wprowadzenia dodatkowych wymogów dotyczących charakteru wniosku o wszczęcie postępowania administracyjnego przez przepisy szczególne. W kodeksie postępowania administracyjnego obowiązuje zasada ograniczonego formalizmu, wynikająca między innymi z art. 12 k.p.a., gdzie stanowi się o najprostszych środkach zapewniających załatwienie sprawy oraz także z artykułów 63, 65, 128 i 140, pośrednio również z art. 206 k.p.a. Jednak przepisy szczególne mogą te wymagania zaostrzyć, co wynika wprost z brzmienia § 2 art. 63 k.p.a: "Podanie powinno zawierać co najmniej wskazanie osoby, od której pochodzi, jej adres i żądanie oraz czynić zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach szczególnych." Wymóg złożenia na piśmie i udokumentowania zarazem wniosku jest niejednokrotnie wprowadzany mocą szczegółowych rozwiązań w szeregu różnych procedur administracyjnych i innych, by przykładowo wskazać choćby liczne sformalizowane wnioski – wymagające zachowania określonego prawem wzoru oraz załączenia do nich określonych dokumentów – w postępowaniach podatkowych, celnych, dotyczących rejestracji pojazdu, opartych na prawie budowlanym, farmaceutycznym etc. Każdorazowo unormowania w tym zakresie mają swą stosowną podstawę w ustawach szczególnych, regulujących daną dziedzinę prawa administracyjnego, w rozpatrywanym zaś przypadku – taką podstawę bezsprzecznie stanowi wskazany art. 43 u.f.p. W świetle tego przepisu (ust. 1) w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem dłużnika lub interesem publicznym należności pieniężne, do których nie stosuje się przepisów ustawy - Ordynacja podatkowa, przypadające jednostce samorządu terytorialnego lub jej jednostkom organizacyjnym mogą być umarzane, a ich spłata odraczana lub rozkładana na raty, na zasadach określonych przez organ stanowiący. Według ust. 2 organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego określi szczegółowe zasady i tryb udzielania ulg, o których mowa w ust. 1, oraz wskaże organ lub osobę do tego uprawnioną. W przekonaniu Sądu, właśnie przepisy uchwały organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego mogą, jako przepisy szczególne, określać dodatkowe wymogi wniosków o wszczęcie postępowania administracyjnego. Stąd też przepis paragrafu 5 zaskarżonej uchwały, nakładający na dłużnika obowiązek złożenia wniosku o udzielenie ulgi spełniającego dodatkowo wymóg w postaci zachowania formy pisemnej oraz jego "udokumentowania", nie narusza przepisów art. 61 §1 k.p.a. oraz art. 63 k.p.a. ani także art. 43 u.f.p., przeciwnie, znajduje swą stosowną podstawę ustawową, jak wskazano. Nie można przy tym nie zauważyć, iż upoważnienie ustawowe do szczegółowego unormowania zasad i trybu wiąże się z faktem, iż w kwestiach finansów publicznych, na szczeblu centralnym czy też samorządowym, obowiązuje ustalony reżim gospodarowania środkami finansowymi, wykluczający dowolność, wobec tego ich dysponent musi badać zasadność przesłanek faktycznych oraz prawnych dla udzielenia dłużnikom ulgi w spłacie - bez względu na charakter prawny swych wierzytelności. Złożenie wniosku na piśmie, należycie uzasadnionego i udokumentowanego, usprawnia poza tym ekonomię postępowania i umożliwia dokonanie wiarygodnej oceny co do istnienia, ujętego w hipotezie normy art. 43 ust.1 u.f.p. "ważnego interesu dłużnika lub interesu publicznego" – jako przesłanek niezbędnych dla uznania zasadności wniosku. Brak ustalonych wymogów formalnych mógłby utrudniać przeprowadzenie właściwego postępowania w sprawie. Z kolei niezrozumiały jest zarzut uchybienia w zaskarżonym § 5 uchwały regulacji zawartej w § 118 Zasad techniki prawodawczej, zgodnie z którą w rozporządzeniu nie powtarza się przepisów ustawy upoważniającej oraz przepisów innych aktów normatywnych oraz w przepisie § 143 stanowiącym, iż do aktów prawa miejscowego stosuje się odpowiednio zasady wyrażone w dziale VI, z wyjątkiem § 141, w dziale V, z wyjątkiem § 132, w dziale II oraz w dziale I rozdziały 2-7, a do przepisów porządkowych - również w dziale I rozdział 9, chyba że odrębne przepisy stanowią inaczej. Zarzut ten nie został w ogóle poparty jakąkolwiek argumentacją. W ocenie Sądu nie znajduje on żadnego odniesienia do stanu sprawy. Sąd nie podziela także argumentacji skargi w zakresie zarzutu naruszenia prawa przez tiret drugie § 5 uchwały. Stosownie do końcowej treści § 5 w przypadku rozłożenia na raty lub odroczenia płatności z dłużnikiem zawierane jest porozumienie określające: - ilość rat i terminy ich zapłaty - oprocentowanie nie spłaconej części wierzytelności w wysokości 50% odsetek ustawowych w stosunku rocznym - odsetki płatne są wraz z płatnością kolejnej raty należności głównej. Wbrew przekonaniu Wojewody, wyrażenia sformułowanego jako "oprocentowanie nie spłaconej części wierzytelności w wysokości 50% odsetek ustawowych w stosunku rocznym" nie można poczytywać w żadnym wypadku za formę obniżenia odsetek ustawowych. Teza ta jest nieuprawniona. Rada Miasta L. nie wprowadziła zapisów upoważniających do obniżania należnych odsetek za zwłokę, a wprost przeciwnie - przyjęła tu rozwiązanie funkcjonujące na gruncie ustawy Ordynacja podatkowa w artykule 57, zwane tamże opłatą prolongacyjną, a mianowicie chodzi o tak zwane oprocentowanie kredytu podatkowego jakim jest przesunięcie w czasie terminu wymagalności wierzytelności przypadającej od dłużnika. Oczywistym jest, że wniosek dłużnika o odroczenie terminu płatności lub rozłożenie na raty może dotyczyć wierzytelności (należności), której termin do zapłaty jeszcze nie upłynął, jak i już istniejącej z tego tytułu zaległości wraz z odsetkami za zwłokę. Wierzyciel, dokonując na wniosek dłużnika przedłużenia terminu spłaty należności, czy jednorazowo, czy też w ratach, niejako kredytuje w ten sposób dłużnika a oprocentowanie nie spłaconej części wierzytelności stanowi swoiste wynagrodzenie takiego "kredytu". Zastosowanie instytucji analogicznej, jak w Ordynacji podatkowej, nie może być uznane za obrazę prawa skoro jest rozwiązaniem korzystnym dla gminy i odpowiada zakresowi przedmiotowemu "zasad", o jakich mowa w umocowaniu ustawowym wyrażonym na gruncie art. 43 ust. 1 u.f.p. Abstrahując od powyższego, mylnego rozumienia przez organ nadzoru wskazanego postanowienia uchwały, należy podnieść, iż wywody skargi w tej mierze zdają się nie uwzględniać faktu, iż gmina ma przecież możność rezygnacji ze swych wierzytelności poprzez umorzenie należności pieniężnych, które może dotyczyć nie tylko wierzytelności głównej, lecz i odsetek za zwłokę - w części lub w całości. Z przedstawionych względów skarga w omówionej części podlegała oddaleniu, o czym orzeczono w pkt II wyroku. Skarga jest natomiast zasadna w przedmiocie dotyczącym postanowienia § 7 uchwały. Według § 7 - umorzenie wierzytelności przekraczającej 2500 zł wymaga uzyskania pozytywnej opinii Komisji do spraw Budżetu Rady Miasta L. Po uzyskaniu pozytywnej opinii kierownik danej jednostki podejmuje decyzję w sprawie umorzenia samodzielnie. Zakwestionowany przepis § 7 zawiera przede wszystkim wzajemnie wykluczającą się treść normatywną bowiem z jednej strony przyjęto, że władny do podjęcia decyzji w sprawie umorzenia wierzytelności przekraczającej 2500 zł kierownik danej jednostki podejmuje taką decyzję samodzielnie, z drugiej zaś strony – stoi tej samodzielności kierownika na przeszkodzie zdanie pierwsze omawianego paragrafu, gdyż z jego brzmienia wynika, że niezbędnym warunkiem "samodzielnej" decyzji jest uprzednie uzyskanie wyłącznie pozytywnej opinii Komisji do spraw Budżetu Rady Miasta L. Z treści zatem owej normy prawnej wynika, że umorzenie wierzytelności w podanej kwocie jest uzależnione de facto od wiążącej opinii innego organu, jak słusznie podniósł Wojewoda D. Bez pozytywnej opinii Komisji Budżetowej kierownik uprawnionej jednostki organizacyjnej Gminy Miejskiej L. nie mógłby udzielić umorzenia wierzytelności ponad wymienioną kwotę. Niewątpliwie przyjmując takie rozwiązanie Rada Miejska przyznała pozostającej w jej ramach Komisji Budżetowej kompetencje nie wynikające z ustawy o samorządzie gminnym, albowiem stanowi to nie mające upoważnienia ustawowego wkroczenie w sferę uprawnień innego podmiotu. Ustawa o samorządzie gminnym w szeregu norm, między innymi w art. 15, art.18, art. 18a, art. 21, art. 26, art. 30, art. 31, art. 33, art. 39 wprowadza rozdział kompetencji między poszczególnymi organami gminy, rozgraniczając organy stanowiące od wykonawczych. Ustawodawca przyznał danym organom wyłączność w załatwianiu poszczególnych kategorii spraw, dokonując podziału i określenia zadań jakie pozostają w sferze ich kompetencji. Pozostająca w strukturze wewnętrznej rady gminy (miasta) komisja budżetowa ani rada gminy (miasta) - jako organ stanowiący - nie ma przyznanych ustawowo kompetencji decyzyjnych w sprawach indywidualnych, a do takich należą rozstrzygnięcia z omawianego zakresu udzielenia ulg w spłacie należności pieniężnych konkretnemu podmiotowi (por. art. 39 u.s.g.). Regulacja § 7 uchybia tym samym również treści art. 43 ust. 2 u.f.p., który wyraźnie nakłada na organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego wskazanie organu lub osoby uprawnionej do udzielania ulg. Nie może więc nim być organ stanowiący. Wobec takiego naruszenia prawa materialnego należało orzec, jak w punkcie I sentencji wyroku. Orzeczenie zawarte w punkcie III znajduje umocowanie w art. 152 tej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło