II SA/Op 452/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Jeżewska Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Bogusz Sędzia WSA Ewa Janowska – spr. Protokolant Sekretarz sądowy Mariola Górska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 listopada 2007 r. sprawy ze skargi Z. S. na decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w O. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby funkcjonariusza Policji oddala skargę. Decyzją z dnia [...] (Rozkaz personalny Nr [...]) Komendant Powiatowy Policji w S. zwolnił ze służby – policjanta w służbie stałej asp.szt. Z. S., orzekając jednocześnie o przysługującej odprawie w wysokości 50 % odprawy dla policjanta w służbie stałej, tj. w wysokości trzymiesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnymi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym. Na podstawie art. 108 K.p.a. nadano decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. Orzeczenie wydane zostało na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 45 ust. 3 oraz art. 114 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji (tekst jednolity Dz. U. z 2002r., Nr 7, poz. 58 ze zm.). W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że stosownie do art. 45 ust. 3 ustawy o Policji Komendant Powiatowy uprawniony jest do zwolnienia policjanta ze służby w przypadku wymierzenia mu kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby. Dalej wyjaśnił, że orzeczeniem z dnia 11 sierpnia 2006r., Komendanta Powiatowego Policji w S., asp. szt. Z. S. została wymierzona kara dyscyplinarna wydalenia ze służby. Policjant ten w postępowaniu dyscyplinarnym został obwiniony i uznany winnym o to, że w dniu 27/28 kwietnia 2006r. w godzinach między 20.00 a 6.50, wykonując zadania dyżurnego Komendy Powiatowej Policji w S., nie dopełnił obowiązku służbowego polegającego na dokumentowaniu przebiegu służby, spożywając alkohol w czasie pełnienia służby, czym naruszył art. 132 ust. 3 pkt 3 i 6 ustawy o Policji oraz §§ 9 i 11 Zarządzenia nr 1173 Komendanta Głównego Policji z dnia 10 listopada 2004r. w sprawie organizacji służby dyżurnej w jednostkach organizacyjnych Policji. Jednocześnie w decyzji tej wskazano, że związku z art. 114 ust. 3 ustawy o Policji, policjant zwalniany dyscyplinarnie ze służby otrzymuje 50 % odprawy oraz ekwiwalent pieniężny za urlopy wypoczynkowe lub dodatkowe niewykorzystane w latach poprzedzających rok zwolnienia ze służby. Asp. szt. Z. S. wykorzystał w całości urlop wypoczynkowy i dodatkowy za lata poprzednie, w związku, z czym nie przysługiwał mu ekwiwalent pieniężny za lata poprzedzające rok zwolnienia ze służby. Organ podniósł, że na podstawie art. 135o ust. 4 ustawy o Policji, przełożony dyscyplinarny, po uprawomocnieniu się Orzeczenia niezwłocznie wykonuje karę wydalenia ze służby przez wydanie rozkazu personalnego o zwolnieniu ze służby w policji. Na podstawie art. 134f ustawy o Policji kara wydalenia ze służby oznacza zwolnienie ze służby. Komendant Powiatowy Policji, nadał decyzji pierwszoinstancyjnej rygor natychmiastowej wykonalności ze względu na inny interes społeczny polegający na tym, że w szeregach policji nie może służyć osoba, której wymierzono karę wydalenia ze służby. W odwołaniu od wskazanej wyżej decyzji asp. szt Z. S. zarzucił brak należytego uzasadnienia nadaniu decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, nadto zwrócił uwagę, iż nie umożliwiono stronie udziału w toczącym się postępowaniu administracyjnym oraz nie zapoznano go ze zgromadzonym materiałami. Podniósł zarzut nieuwzględnienia jego wniosków wyrażonych w piśmie z dnia 1 października 2006r. Komendant Wojewódzki Policji w O. Rozkazem Personalnym z dnia [...], Nr [...], wydanym w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy podał, że Z. S. pismem z dnia 7 września 2006r. został poinformowany o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie zwolnienia go ze służby w Policji, a pismo to strona odebrała z urzędu pocztowego w dniu 25 września 2006r. Jednocześnie pouczono go o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia co do zebranych dowodów i materiałów. Wskazano, że w dniu 4 października 2006r. do Komendanta Powiatowego Policji wpłynęła wypowiedź Z. S., w której skarży się na wydane orzeczenie dyscyplinarne, nie podnosząc zarzutów dotyczących postępowania administracyjnego, kwestionując natomiast przebieg postępowania dowodowego w postępowaniu dyscyplinarnym. Organ odwoławczy wyjaśnił, że orzeczenie dyscyplinarne, zgodnie z art. 135o ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji, staje się prawomocne w dniu wydania orzeczenia przez organ odwoławczy. W dniu 6 września 2006r. Komendant Wojewódzki Policji Orzeczeniem nr [...] utrzymał w mocy orzeczenie dyscyplinarne wydane przez Komendanta Powiatowego Policji w S. i z tym dniem orzeczenie o wydaleniu ze służby stało się prawomocne. Zgodnie z art. 135o ust. 4 ustawy o Policji, przełożony właściwy w sprawach osobowych, po uprawomocnieniu się orzeczenia niezwłocznie wykonuje karę wydalenia ze służby. Treść tego przepisu wskazuje, że wykonanie przez przełożonego kary dyscyplinarnej jest obligatoryjne i powinno być wykonane niezwłocznie. Jednocześnie organ odwoławczy przyznał, że w decyzji Komendanta Powiatowego Policji nie zostało wyczerpująco uzasadnione nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Jednakże w ocenie Komendanta Wojewódzkiego Policji, odwołanie się do ważnego interesu służby i powołanie się na art. 134f i 135o ust. 4 przedmiotowej ustawy stanowi jedną z przesłanek do nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, dodając, że nadanie tego rygoru podyktowane było również interesem społecznym wyrażającym się w szczególnym statusie i zadaniach Policji, mających bezpośredni wpływ na bezpieczeństwo i porządek publiczny, realizowany wyłącznie przez osoby spełniające warunki określone przepisami ustawy o Policji. Organ odwoławczy wskazał, że do szczególnych stanowisk należy stanowisko dyżurnego komendy powiatowej policji. Pod nieobecność kierownika jednostki, dyżurny odpowiedzialny jest za bezpieczeństwo i porządek publiczny na podległym terenie. Co oznacza, że policjant wobec którego orzeczono karę wydalenia ze służby nie powinien wykonywać nadal obowiązków służbowych na stanowisku kierowania, a więc na stanowisku, które wiąże się z odpowiedzialnością za ochronę życia ludzi, bezpieczeństwa i porządku publicznego oraz mienia. Argumentowano, że w interesie społecznym oraz w interesie służby leży również jak najszybsze zwolnienie ze służby policjanta, wobec którego orzeczono karę wydalenia ze służby, bowiem policjant, który nie jest w stanie należycie wykonywać swoich obowiązków nie powinien dłużej znajdować się w szeregach Policji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Z. S. wniósł o uchylenie rozkazów personalnych [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w O. z dnia [...] oraz poprzedzającego rozkazu personalnego Komendanta Powiatowego Policji w S. z dnia [...], w całości jako naruszających prawo. W uzasadnieniu skargi podnosząc argumenty wskazujące na tendencyjnie przeprowadzane postępowanie wyjaśniające, zarówno przez organ I jak i II instancji, polegające na negowaniu i odrzucaniu wniosków dowodowych skarżącego. Wywodził, że organy nie były nastawione na wszechstronne wyjaśnienie stanu faktycznego i okoliczności sprawy, a jedynie dążyły za wszelką cenę do zakończenia postępowania dyscyplinarnego na niekorzyść skarżącego, wydalenie go ze służby i pozbawienie wszelkich wypracowanych przywilejów. W ocenie skarżącego, wydano zaskarżone rozkazy naruszając zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu, co stanowi wadę kwalifikowana o charakterze procesowym (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.) i jest to podstawa co najmniej wznowienia postępowania. W kontekście tego zarzutu skarżący podniósł, że w dniu 25 września 2006r. odebrał z placówki pocztowej pouczenie, iż może w ciągu siedmiu dni realizować swoje prawa osobiście bądź na piśmie, co też uczynił, wysyłając pismo w przysługującym mu terminie. Jednakże organ go zlekceważył i nie czekał na realizację przysługującego skarżącemu prawa wydał w dniu 3 października decyzję z klauzulą natychmiastowej wykonalności. Tym samym organy naruszyły zasadę wyrażoną w art. 10 K.p.a., ponieważ organ I instancji nie zaczekał na stanowisko skarżącego przed tak ważną dla niego decyzją, jak wydalenie ze służby, natomiast organ odwoławczy świadomie naruszył zasadę prawdy obiektywnej i praworządności uznając, że "wszystko jest w porządku", podczas gdy ma czuwać, aby działanie organu I instancji było zgodne z prawem. Zarzucił także decyzji organu pierwszej instancji brak uzasadnienia rozstrzygnięcia odnoszącego się do nadanego rygoru, nie zgadzając się, że taką wadę decyzji można konwalidować w postępowaniu odwoławczym. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację. Przedstawiając przebieg dotychczasowego postępowania administracyjnego, podniósł, że zarzuty skargi nie dotyczą sprawy zwolnienia skarżącego ze służby, ale odrębnego postępowania dyscyplinarnego. Nie zgodził się ze stanowiskiem skarżącego o naruszeniu przez organy zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, dodatkowo wyjaśniając, iż w dniu 1 października 2006r. wpłynęło do Komendanta Powiatowego Policji w S. pismo, w którym skarżący ustosunkowuje się do materiałów i dowodów zebranych w toku postępowania dyscyplinarnego, [...] i orzeczenia nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w O. z dnia 6 września 2006r., w sprawie wymierzenia kary dyscyplinarnej. Organ odwoławczy zwrócił uwagę na okoliczność, iż chcąc dokładnie wyjaśnić intencje skarżącego organ I instancji zwrócił się o wyjaśnienie, czy pismo skarżącego z 1 października z 2006r. należy traktować jako skargę na ostateczne orzeczenie dyscyplinarne, a wobec braku odpowiedzi na swoje wezwania oraz wobec jednoznacznego wskazania w treści tego pisma, że wypowiada się on, co do materiałów i orzeczeń z postępowania dyscyplinarnego, zarzuty naruszenia art. 10 K.p.a. są niezasadne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu postanowieniem z dnia 15 marca 2007r. zawiesił postępowanie w sprawie ze skargi Z. S. na decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby, uznając, że zaistniała przesłanka z art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Koniecznym bowiem było zawieszenie postępowania z uwagi na prejudycjalność innego postępowania sądowoadministracyjnego, dotyczącego kontroli legalności decyzji w sprawie wymierzenia kary dyscyplinarnej wydalenia funkcjonariusza ze służby. Wyrokiem z dnia 27 marca 2007r. w sprawie sygn. akt II S.A./Op 676/06, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił skargę Z. S. na orzeczenie dyscyplinarne [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w O. z dnia 6 września 2006r., nr [...], wyrok ten stał się prawomocny w dniu 31 maja 2007r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli jego zgodność z przepisami prawa materialnego i prawidłowość przyjętej przez organ procedury, która doprowadziła do wydania aktu. Odnotować również przyjdzie, iż stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, iż w granicach danej sprawy, Sąd dokonuje oceny zgodności zaskarżonego aktu z przepisami prawa, bez względu na zarzuty podniesione w skardze. Przeprowadzona w niniejszej sprawie przez Sąd, według powołanych powyżej kryteriów, kontrola legalności wykazała, iż zarówno zaskarżona decyzja, jak i utrzymana nią w mocy decyzja pierwszoinstancyjna, wydane zostały zgodnie z przepisami prawa. W pierwszej kolejności zauważyć przyjdzie, iż przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego była decyzja – Rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w O. – z dnia [...], nr [...], wydany po rozpatrzeniu odwołania Z. S. od decyzji – Rozkazu Personalnego Komendanta Powiatowego Policji w S.– z dnia [...], o zwolnieniu policjanta ze służby i utrzymująca w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 41 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji (tekst jedn. z 2002r. Nr 7 poz. 58 ze zm.) Zgodnie z tym przepisem policjanta zwalnia się ze służby w przypadku wymierzenia kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby. Z powyższego przepisu wynika obowiązek właściwego organu do wydania decyzji w przedmiocie zwolnienia ze służby. Innymi słowy, zaistniałe przesłanki w postaci ukarania funkcjonariusza ze służby zobowiązują organ do wydania decyzji określonej w art. 41 ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji. W tym miejscu należy przypomnieć, że wobec skarżącego w dniu 6 września 2006r. prawomocnie orzeczono karę dyscyplinarnego wydalenia ze służby, jednocześnie zauważyć warto, że rozpatrując skargę Z. S. na powyższe orzeczenie dyscyplinarne Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do jego wzruszenia i prawomocnym wyrokiem z dnia 27 marca 2007r. oddalił skargę wniesioną na to orzeczenie. Powtórzyć przyjdzie, że stosownie, do art. 41 ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji policjanta zwalnia się ze służby w przypadku wymierzenia kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby w Policji. Tzw. decyzje kadrowe są jedynie obligatoryjnymi aktami wykonania kary dyscyplinarnej i jak trafnie zauważył pełnomocnik organu II instancji w odpowiedzi na skargę, nie można w tym postępowaniu zajmować się oceną wymierzonej kary. Postępowanie dyscyplinarne jest badane przez sąd administracyjny w zakresie sprowadzonym jedynie do właściwości organów, rodzaju zastosowanej kary i wykonalności orzeczenia i było przedmiotem odrębnego postępowania sądowoadministracyjnego (w sprawie o sygn. akt II SA/ Op 676/06). W rozpoznawanej sprawie zwolnienie skarżącego ze służby nastąpiło po zakończeniu postępowania dyscyplinarnego spełniającego wymienione 3 elementy i w świetle art. 135o ust. 4 ustawy o Policji, dalej idąca ingerencja w sprawę dyscyplinarną jest niedopuszczalna. Dodatkowo należy podnieść, że decyzji o zwolnieniu ze służby w Policji funkcjonariusza ukaranego dyscyplinarną karą wydalenia ze służby może być nadany na podstawie art. 108 K.p.a. rygor natychmiastowej wykonalności. Oznacza to, że zarzut skargi dotyczący nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji o zwolnieniu ze służby nie zasługuje na uwzględnienie. Wprawdzie Sąd uznaje za trafne wywody organu odwoławczego o lakonicznym uzasadnieniu w decyzji pierwszoinstancyjnej nadania tego rygoru, jednakże zauważone uchybienie proceduralne nie mogło prowadzić do uchylenia w trybie art. 138 § 2 K.p.a., przez organ odwoławczy zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Zauważyć warto, że odwołanie przenosi na organ odwoławczy kompetencje do rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy rozstrzygniętej decyzją organu I instancji. Konsekwentnie do takiej konstrukcji prawnej odwołania, kodeks postępowania administracyjnego nie określa rodzajów naruszeń przepisów prawa, które dają podstawę do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji. Podstawy uchylenia decyzji organu pierwszej instancji nie może stanowić wadliwość nieistotna decyzji, do usunięcia której przewidziany jest tryb rektyfikacji decyzji, obejmujący sprostowanie, uzupełnienie, wykładnię decyzji, oraz szczegółowe jej uzasadnienie przy ustalonym przez organ I instancji stanie faktycznym. Niezależnie od powyższych wywodów dodać należy, że wybór trybu zwolnienia skarżącego ze służby należał do właściwego organu, który ze względu na zaistnienie podstawy określonej w art. 41 ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji, był władny zdecydować o podstawie zwolnienia. Mógł zastosować ten tryb zwolnienia a tym samym nie uwzględnić wniosku skarżącego o zwolnienie ze służby. W tym kontekście Sąd nie podzielił argumentów skargi o naruszeniu przez organy przepisów kodeksu administracyjnego, organ I instancji wydał rozkaz personalny o zwolnieniu ze służby, rozkaz ten został doręczony skarżącemu, organ II instancji po skutecznym wniesieniu odwołania sprawę rozpoznał niezwłocznie, do czego zobowiązany był przepisem art. 135o ust. 4 ustawy o Policji wskazującym, że ma to nastąpić niezwłocznie, nadto zważyć należy, że skarżący w trakcie postępowaniu odwoławczego brał czynny udział w postępowaniu i zapoznawał się z aktami sprawy, stąd zarzut naruszenia przepisów o postępowaniu jest, zdaniem Sądu, nieuzasadniony. Dodać należy, iż zgodnie z art. 114 ust. 3 ustawy o Policji, policjantowi przysługuje odprawa pieniężna w związku ze zwolnieniem ze służby, prawidłowo zatem Komendant Powiatowy Policji w S. zamieścił w decyzji o zwolnieniu ze służby, orzeczenie o przyznaniu skarżącemu 50% odprawy dla policjanta w służbie stałej, w wysokości trzymiesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami należnymi na ostatnio zajmowanym stanowisku. W tym stanie rzeczy, wobec zgodności zaskarżonej decyzji z prawem, na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało skargę oddalić.