I SA/Wa 1525/07
WyrokWSA w Warszawie2007-12-03
Skład orzekający: Maria Tarnowska, Mirosław Gdesz, Przemysław Żmich
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił przyznania zasiłku pielęgnacyjnego za okres poprzedzający miesiąc złożenia wniosku, mimo istnienia prawomocnego orzeczenia sądu ustalającego znaczny stopień niepełnosprawności na stałe od wcześniejszej daty?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, stwierdzając, że organy administracji nie wyjaśniły wszystkich okoliczności faktycznych i prawnych sprawy, w szczególności nie zbadały, czy w sprawie nie zachodzi przypadek kontynuacji orzeczenia o niepełnosprawności, o którym mowa w art. 24 ust. 3a i 3b ustawy o świadczeniach rodzinnych. Niewyjaśnienie tych kwestii stanowi naruszenie zasad prawdy obiektywnej i zupełności postępowania dowodowego, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
W. K. złożył wniosek o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego od dnia 1 maja 2007 r. bezterminowo. Prezydent W. przyznał zasiłek od tej daty. W. K. wniósł odwołanie, domagając się przyznania świadczenia od 1 grudnia 2006 r. oraz zmiany terminu wypłaty. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Prezydenta, wskazując na treść art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych. W. K. zaskarżył decyzję SKO, podnosząc, że organy nie uwzględniły prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego ustalającego znaczny stopień niepełnosprawności na stałe od 6 grudnia 2006 r.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta W. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Tarnowska Sędziowie Asesor WSA Mirosław Gdesz Asesor WSA Przemysław Żmich (spr.) Protokolant Monika Chorzewska-Korczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi W. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta W. z dnia [...] maja 2007 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., po rozpatrzeniu odwołania W. K. , decyzją z dnia [...] lipca 2007 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] maja 2007 r., nr [...] o przyznaniu W. K. zasiłku pielęgnacyjnego w kwocie [...] zł miesięcznie na okres od dnia 1 maja 2007 r. bezterminowo.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.
Prezydent W. decyzją z dnia [...] maja 2007 r., nr [...] orzekł o przyznaniu W. K. zasiłku pielęgnacyjnego w kwocie [...] zł miesięcznie na okres od dnia 1 maja 2007 r. bezterminowo.
Od powyższej decyzji W. K. złożył odwołanie. W uzasadnieniu wniósł o zmianę terminu wypłaty świadczenia na 10 dzień każdego miesiąca podnosząc, że za usługi i lekarstwa musi płacić niezwłocznie, ponieważ nie ma możliwości "doniesienia" należności 30 dnia miesiąca. Uważa, że świadczenie powinno być przyznane również za okres od dnia 1 grudnia 2006 r. do dnia 30 kwietnia 2007 r., zgodnie z wyrokiem Sądu Okręgowego w W. z dnia [...] kwietnia 2007 r., sygn. akt [...]/06, w którym orzeczono o zaliczeniu wnioskodawcy do znacznego stopnia niepełnosprawności na trwałe, począwszy od dnia 6 grudnia 2006 r., zwłaszcza, że wyrok po otrzymaniu w dniu 15 maja 2007 r. został niezwłocznie złożony w Ośrodku Pomocy Społecznej [...] W.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] lipca 2007 r. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] maja 2007 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że odwołanie nie mogło być uwzględnione, ponieważ zgodnie z art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2004 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.) prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Natomiast W. K. złożył wniosek w dniu 15 maja 2007 r., zatem zasiłek pielęgnacyjny mógł być przyznany od tego miesiąca. Ustawa o świadczeniach rodzinnych nie przewiduje bowiem przywrócenia terminu do złożenia wniosku o przyznanie zasiłku. Nie ma też wpływu na rozstrzygnięcie przyczyna, dla której wniosek złożono w takim, a nie innym terminie. Odnosząc się do kwestii terminu wypłacania świadczenia organ zauważył, że z treści art. 26 ustawy o świadczeniach rodzinnych, wynika, że świadczenia rodzinne wypłaca się nie później, niż do ostatniego dnia miesiąca, za który przyznane zostało świadczenie rodzinne. W przypadku zaś złożenia wniosku w sprawie ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych po 10 dniu miesiąca, świadczenia rodzinne za dany miesiąc wypłaca się najpóźniej do ostatniego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym złożono wniosek.
Od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2007 r. W. K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W uzasadnieniu zarzucił organom wydanie decyzji niezgodnie z prawomocnym i wykonalnym wyrokiem Sądu Okręgowego w W. z dnia [...] kwietnia 2007 r., sygn. akt [...]/06, w którym orzeczono o zaliczeniu wnioskodawcy do znacznego stopnia niepełnosprawności na trwałe, począwszy od dnia 6 grudnia 2006 r., a nie od dnia 15 maja 2007 r. Podkreślił, że jest inwalidą od trzeciego roku życia. [...] grupę inwalidzką posiada od stycznia 1990 r., a od 1998 r. [...] grupę – [...] stopień niepełnosprawności przyznany na trwałe. Od dnia 6 grudnia 2006 r. Sąd ustalił [...] stopień niepełnosprawności orzeczony na trwałe.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo organ podał, że W. K. składał wniosek o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego po raz pierwszy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga jest uzasadniona.
Sąd podziela – co do zasady - stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. – że art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. obliguje organy do ustalenia świadczenia począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego.
W skardze W. K. zasygnalizował jednak, że jest inwalidą od trzeciego roku życia, a od stycznia 1990 r. legitymuje się [...] grupą inwalidzką, od 1998 r. [...] stopniem niepełnosprawności przyznanym na trwałe, natomiast od dnia 6 grudnia 2006 r. [...] stopniem niepełnosprawności orzeczonym przez Sąd na trwałe.
W ocenie Sądu, podane w skardze okoliczności mogą świadczyć o tym, że w niniejszej sprawie wystąpił przypadek kontynuacji orzeczenia o niepełnosprawności, o którym mowa w art. 24 ust. 3a i 3b ustawy o świadczeniach rodzinnych, wyłączający zastosowanie w sprawie art. 24 ust. 2 tej ustawy, będącego podstawą nieprzyznania zasiłku pielęgnacyjnego za okres od dnia 1 grudnia 2006 r. do dnia 30 kwietnia 2007 r.
Niewyjaśnienie przez organy obu instancji na etapie postępowania administracyjnego wystąpienia w sprawie przesłanek z art. 24 ust. 3a i 3b ustawy o świadczeniach rodzinnych, należy zatem zakwalifikować jako naruszenie przewidzianej w art. 7 KPA zasady prawdy obiektywnej oraz stanowiących jej uszczegółowienie przepisów art. 77 § 1 i 80 KPA, w stopniu który mógłby mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Na marginesie wypada dodać, że na organach spoczywa obowiązek udzielania świadczeniobiorcy informacji o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie prawa do świadczenia (art. 9 KPA). Obowiązek ten nabiera szczególnego znaczenia w sprawach osób korzystających z pomocy socjalnej, które często mają niską świadomość prawną i nie zdają sobie sprawy, że pewne znane im fakty i posiadane dokumenty mogą mieć znaczenie przy rozpatrywaniu wniosku o przyznanie określonego rodzaju świadczenia.
Jeżeli zaś chodzi o podnoszoną przez skarżącego kwestię zmiany terminu wypłaty świadczenia, to należy podzielić stanowisko Kolegium, że świadczenia rodzinne wypłaca się nie później, niż do ostatniego dnia miesiąca. Jednak – co warto podkreślić - przepis art. 26 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych (który ma zastosowanie w niniejszej sprawie) ustala jedynie końcowy termin wypłaty świadczenia za dany miesiąc, nakazując wypłatę świadczenia najpóźniej do ostatniego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym złożono wniosek. Wskazany wyżej przepis prawa nie stoi więc na przeszkodzie, aby w miesiącu następującym po miesiącu za który jest należne świadczenie, termin płatności ustalić na datę wcześniejszą. Kwestia ta leży jednak w gestii organu, który prowadząc gospodarkę finansową środkami publicznymi musi uwzględniać nie tylko interesy swych podopiecznych ale i unormowania zawarte w przepisach prawa finansowego i przepisach o statystyce publicznej.
Biorąc pod uwagę powyższe Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło