VII SA/Wa 1627/07

WyrokWSA w Warszawie2007-12-04

Skład orzekający: Jolanta Zdanowicz, Mirosława Kowalska, Bożena Więch-Baranowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba niebędąca inwestorem, właścicielka sąsiedniej nieruchomości, ma legitymację do żądania wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie budynku, jeśli wniosek został złożony po wejściu w życie nowelizacji Prawa budowlanego z 2003 r. wprowadzającej art. 59 ust. 7?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że właściciel sąsiedniej nieruchomości, który nie jest inwestorem, nie posiada legitymacji do żądania wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, jeśli wniosek został złożony po wejściu w życie art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego, który stanowi, że stroną w takim postępowaniu jest wyłącznie inwestor. W związku z tym, organ prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania z powodu braku legitymacji podmiotowej wnioskodawcy.
Stan faktyczny
I. P., właścicielka sąsiedniej nieruchomości, złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie budynku mieszkalno-usługowego, wydanej dla J. M. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (GINB) utrzymał w mocy decyzję organu I instancji odmawiającą wszczęcia postępowania, uznając, że I. P. nie jest stroną w rozumieniu art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego, który stanowi, że stroną jest wyłącznie inwestor. Skarżąca podniosła zarzuty dotyczące błędnego oznaczenia organu wydającego pierwotną decyzję oraz kwestionowała zastosowanie przepisów po nowelizacji Prawa budowlanego z 2003 r. Wskazała również na negatywny wpływ użytkowania obiektu sąsiedniego na jej nieruchomość.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę I. P. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz, , Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska, Protokolant Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi I. P. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2007 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2007 r., znak [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (jednolity tekst ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Dz.U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania I. P. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2007 r., znak: [...], odmawiającej wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] lipca 1999 r., Nr [...], udzielającej J. M. pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalno - usługowego usytuowanego na działce nr ew. [...] przy ul. [...] w W. - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że zgodnie z przepisem art. 157 § 2 k.p.a. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. W świetle w/w przepisu, organ rozpatrujący wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej zobligowany jest w pierwszej kolejności zbadać, czy wniosek taki pochodzi od podmiotu legitymującego się przymiotem strony. Zgodnie z art. 59 ust. 7 w wersji obowiązującej od dnia 11 lipca 2003r., stroną w postępowaniu w sprawie pozwolenia na użytkowanie jest wyłącznie inwestor. Wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji został złożony w dniu 11 grudnia 2006r., wystąpiła z nim I. P., właścicielka sąsiedniej nieruchomości. Legitymacja strony podlega ocenie na datę składnia wniosku. Wniosek zatem pochodzi od podmiotu nie legitymującego się przymiotem strony i z tego powodu należy odmówić wszczęcia postępowania. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję wniosła I. P. dochodząc uchylenia zaskarżonej decyzji. Skarżąca wskazała, że decyzję z dnia [...] lipca 1999r., zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę budynku mieszkalno - usługowego na działce nr ew. [...] w W. wydał Prezydent Miasta, a nie jak błędnie wskazano na 3 stronie uzasadnienia decyzji z dnia [...] sierpnia 2007 r. Starosta [...]. Skarżąca stwierdziła, że jest stroną niniejszego postępowania w oparciu o przepis zawarty w art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r., zgodnie z którym do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy należy stosować przepisy dotychczasowe. Zdaniem skarżącej zastosowanie mają przepisy sprzed nowelizacji z dnia 11 lipca 2003 r. w/g których art. 59 Prawa budowlanego nie zawierał ustępu 7. Ponadto skarżąca podniosła, że z powodu naruszeń prawa związanych z użytkowaniem obiektu stanowiącego własność J. M. nie może swojego obiektu istniejącego na działce [...] ani wyremontować ani rozbudować czy przebudować chociaż liczy on 50 lat. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z poźn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Ponadto Sąd Administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego. Zdaniem Sądu skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżonej decyzji nie można postawić zarzutu naruszenia prawa. Zgodnie z art. 157 § 2 k.p.a. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. W niniejszej sprawie w dniu [...] grudnia 2006r., został złożony wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji. Organ był zobligowany do zbadania w pierwszej kolejności, czy wniosek w przedmiocie wszczęcia postępowania nieważnościowego pochodzi od podmiotu, który legitymuje się przymiotem strony tj., osoby, która ma legitymację procesową w rozumieniu art. 28 k.p.a. O tym czy jest się stroną danego postępowania administracyjnego, nie decyduje sama wola czy subiektywne przekonanie danego podmiotu, ale okoliczność czy istnieje przepis prawa materialnego pozwalający zakwalifikować interes danej osoby jako "interes prawny". Interes prawny wyraża się w możliwości zastosowania normy prawa administracyjnego, materialnego w konkretnej sytuacji konkretnego podmiotu prawa. Stwierdzenie istnienia interesu prawnego sprowadza się, zatem do ustalenia związku o charakterze materialno - prawnym między obowiązującą normą prawa administracyjnego, materialnego a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegająca na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację tego podmiotu w zakresie prawa materialnego. Zgodnie z ustawą z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 80, poz. 718 z 2003r.) w art. 59 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 106, poz. 1126 z późn. zm.) wprowadzono zmianę, dodano w tym przepisie ust. 7 w brzmieniu "stroną w postępowaniu w sprawie pozwolenia na użytkowanie jest wyłącznie inwestor". Powyższa regulacja weszła w życie z dniem 11 sierpnia 2003 r. Przepis art. 7 w/w ustawy o zmianie ustawy Prawo budowlane, stanowi że do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a nie zakończonych decyzją ostateczną stosuje się przepisy dotychczasowe z zastrzeżeniem ustępu 2 (regulującego postępowania dotyczące obiektów budowlanych lub ich części będących w budowie albo wybudowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ). Niniejsze postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji zostało wszczęte przez złożenie wniosku w tym przedmiocie w dniu [...] grudnia 2006 r., a zatem po dniu wejścia w życie opisanej wyżej regulacji prawnej. W tym miejscu należy zaznaczyć, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności jest nowym postępowaniem odrębnym od postępowania dotyczącego wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, która to decyzja ma być kontrolowana w postępowaniu nieważnościowym, a nie kontynuacją postępowania o pozwolenie na użytkowanie. Konsekwencją rozpoznania przez organ nowej sprawy w stosunku do załatwionej kwestionowaną decyzją jest właściwe dla tej nowej sprawy ustalenie kręgu stron postępowania a zatem podmiotów, które wykażą swój interes prawny wynikający z możliwości zastosowania wobec nich normy prawa administracyjnego, materialnego. W odniesieniu do postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie, wszczętego po dniu wejścia w życie ustawy z dnia 27marca 2003 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz zmianie niektórych ustaw normą prawa materialnego, z którego można wywodzić swój interes prawny do bycia stroną tego postępowania jest przepis art. 59 ust. 7 ustawy Prawo budowlane. W świetle powyższych rozważań prawidłowo orzeczono o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności wyżej opisanej decyzji. Na podstawie art. 157 § 3 k.p.a. orzeka się o niedopuszczalności z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych wszczęcia postępowania nieważnościowego. Decyzja wydana na podstawie tego przepisu jest wynikiem oceny zdolności do działania w sprawie osoby wnoszącej żądanie, legitymacji strony. Organy dokonały prawidłowej oceny w wyżej wskazanym zakresie, bowiem skarżąca nie ma przymiotu strony w rozumieniu art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego. Odnosząc się do zarzutów skargi należy stwierdzić, że skarżąca ma rację zarzucając, iż Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego na 3 stronie uzasadnienia swojej decyzji błędnie podał, że decyzję z dnia [...] lipca 1995 r. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę budynku mieszkalno - usługowego na działce nr ew. [...] w W. wydał Starosta [...], podczas gdy w rzeczywistości została wydana przez Prezydenta Miasta. Jednakże błąd ten nie miał żadnego wpływu na merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy. Sąd podnosi ponadto, że postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji zgodnie z przepisem art. 157 § 2 k.p.a. może być wszczęte z urzędu. Podmiot, który nie ma przymiotu strony może zwrócić się zatem do właściwego organu o rozważenie zasadności wszczęcia postępowania z urzędu. Ponadto zgodnie z przepisem art.182 k.p.a. Prokuratorowi służy prawo zwrócenia się do właściwego organu administracji publicznej o wszczęcie postępowania w celu usunięcia stanu niezgodnego z prawem. Mając na uwadze powyższą argumentację Sąd orzekł jak w sentencji w trybie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło