II FZ 588/07

Dnia 4 grudnia 2007 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Maria Świderska po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2007 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 6 sierpnia 2007 r. sygn. akt I SA/Wr 1395/04 w zakresie odrzucenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 24 czerwca 2004 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2001 rok oraz odsetek za zwłokę p o s t a n a w i a: oddalić zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w punkcie pierwszym sprostował oczywistą omyłkę w sygnaturze zaskarżonego aktu oraz w określeniu przedmiotu tego aktu. W drugim zaś punkcie tego postanowienia odrzucił wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu sygn. akt I SA/Wr 1395/04 o odrzuceniu skargi M. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 24 czerwca 2004 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2001 rok oraz odsetek za zwłokę. Motywując odrzucenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, Sąd ten wskazał, że w doktrynie oraz orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej przez pełnomocnika ustanowionego przez sąd w postępowaniu międzyinstancyjnym ustaje w dniu, w którym miał on rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej. Konieczność uwzględnienia warunku dokonania wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu czynności, dla której został on ustanowiony, a jednocześnie respektowanie ustalonego przepisem art. 177 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), terminu na sporządzenie skargi kasacyjnej, pozwala przyjąć, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej można uznać za wniesiony w terminie, o ile zostanie złożony do 30 dni od dnia, gdy pełnomocnik ustanowiony z urzędu otrzymał pełnomocnictwo strony. W rozpatrywanej sprawie, zdaniem Sądu pierwszej instancji, nie ulega wątpliwości, że pełnomocnik skarżącego wraz z pismem z dnia 10 sierpnia 2006 roku przekazał do Sądu pełnomocnictwo udzielone przez skarżącego, skargę kasacyjną wniósł dopiero w dniu 2 października 2006 roku, zaś wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia tej skargi dopiero w dniu 1 grudnia 2006 roku. W konkluzji Sąd ten wskazał, że niezależnie zatem od momentu otrzymania przez pełnomocnika postanowienia o odrzuceniu skargi, wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej nie został złożony w terminie 30 dni od momentu, gdy pełnomocnik miał rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej i na podstawie art. 88 powołanej wyżej ustawy wniosek ten odrzucił. W dniu 5 września 2007 roku M. S., reprezentowany przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu, w osobie radcy prawnego, wniósł zażalenie na powyższe postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, domagając się zmiany punktu II zaskarżonego postanowienia i przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu o odrzuceniu skargi w sprawie o sygn. akt I SA/Wr 1395/04. W uzasadnieniu zażalenia stwierdzono, że ustalone przez Sąd fakty, w tym zwłaszcza niezachowanie przez pełnomocnika skarżącego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, nie budzą wątpliwości. Trafnie także Sąd powołał przepisy i orzecznictwo dotyczące uznania za wniesiony w terminie wniosek o przywrócenie terminu, w sytuacji składania takiego wniosku przez pełnomocnika. Ponadto pełnomocnik skarżącego podniósł, że argumenty zawarte w pismach składanych bezpośrednio przez skarżącego, że w wyniku czynności podejmowanych przez swojego pełnomocnika został on pozbawiony prawa do merytorycznej oceny zaskarżonej decyzji, zasługują na uwzględnienie i przemawiają za przywróceniem terminu. Wszakże to nie z winy skarżącego nastąpiło takie, a nie inne sformułowanie skargi kasacyjnej z dnia 27 września 2006 roku. Wskazano przy tym, że skarżący, wezwany zarządzeniem Sądu z dnia 9 września 2005 r. do uiszczenia wpisu od skargi nie dotrzymał zakreślonego terminu. Nie posiadał środków na uiszczenie tej opłaty i słusznie został zwolniony przez Sąd z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych postanowieniem z dnia 21 kwietnia 2006 r. oraz zasadnie udzielono mu również prawa pomocy poprzez ustanowienie pełnomocnika z urzędu. W konkluzji stwierdzono, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej zasługuje na uwzględnienie, gdyż sytuacja skarżącego jest wyjątkowa. Liczył on bowiem na pomoc, której nie otrzymał, przez co został pozbawiony możliwości obrony swych racji przed Sądem Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem nie wykazano w nim, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa. Przede wszystkim wskazać jednak należy, iż zgodnie z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), czynność podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Stosownie do art. 86 i art. 87 tej ustawy, przywrócenie terminu następuje na wniosek strony, w którym należy uprawdopodobnić brak winy w jego uchybieniu. Podkreślić przy tym trzeba, że brak winy oznacza wykazanie okoliczności, które przy zachowaniu należytej staranności uniemożliwiły wnioskującemu terminowe dokonanie czynności i jednocześnie były nie do przewidzenia i nie do usunięcia. Wniosek taki należy złożyć w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia. Wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu należy dokonać czynności, której termin został uchybiony. Dodać należy także, iż przyczyna uchybienia terminu do dokonania czynności, jaką stanowi wniesienie skargi kasacyjnej przez pełnomocnika ustanowionego przez sąd w postępowaniu międzyinstancyjnym ustaje w dniu, w którym miał on rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej. Konieczność uwzględnienia warunku dokonania wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu czynności, dla której został on ustanowiony, a jednocześnie respektowanie ustalonego przepisem art. 177 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi terminu na sporządzenie skargi kasacyjnej, powoduje, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej uznaje się za wniesiony w terminie, o ile zostanie złożony do 30 dni od dnia, gdy pełnomocnik ustanowiony z urzędu otrzymał pełnomocnictwo strony. W rozpoznawanej sprawie bezspornym pozostaje, iż pełnomocnik skarżącego wraz z pismem z dnia 10 sierpnia 2006 roku przekazał do Sądu pełnomocnictwo udzielone przez skarżącego, a skargę kasacyjną dopiero w dniu 2 października 2006 roku. Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej z kolei dopiero w dniu 1 grudnia 2006 roku. Wobec powyższego, stwierdzić należało, że Sąd pierwszej instancji prawidłowo przyjął, iż złożony w dniu 1 grudnia 2006 r. wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 9 stycznia 2006 roku o odrzuceniu skargi wniesiony został po upływie 30 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (tj. uzyskania rzeczywistej możliwości wniesienia skargi kasacyjnej) i w oparciu o te ustalenia wniosek M. S. jako spóźniony na podstawie art. 88 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi odrzucił. Jednocześnie wskazać należy, iż argumenty podniesione w zażaleniu dotyczące braku winy skarżącego nie zasługują na uwzględnienie, gdyż skarżącego obciążają skutki działania pełnomocnika i argumenty w tym zakresie nie mogą zmienić oceny Naczelnego Sądu Administracyjnego co do zasadności zaskarżonego rozstrzygnięcia. Sąd ten ocenia bowiem orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego pod kątem zaistnienia bądź nie okoliczności, o których mowa w art. 184 i art. 185 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W niniejszej sprawie nie można Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu zarzucić błędu, bowiem Sąd ten zasadnie uznał, iż wniosek o przywrócenie terminu jako złożony po terminie jest niedopuszczalny i na zasadzie art. 88 p.p.s.a orzekł o jego odrzuceniu. Z przytoczonych wyżej względów Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.).