VI SA/Wa 550/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Wdowiak Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Sędzia WSA Grażyna Śliwińska (spr.) Protokolant Anna Błaszczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] w przedmiocie sprzeciwu wobec wpisu na listę radców prawnych oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] Minister Sprawiedliwości wskazując jako podstawę prawną art. 311 ust. 2 w zw. z art. 24 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 123, poz. 1059 z późn. zm.) sprzeciwił się wpisowi A. K. na listę radców prawnych Izby Radców Prawnych w K. dokonanemu uchwałą Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w K. z dnia [...] grudnia 2006 r. Poczynił następujące ustalenia faktyczne: W dniu 1 grudnia 2006 r. pani A. K. wystąpiła do Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych (OIRP) w K. z wnioskiem o dokonanie wpisu na listę radców prawnych. Uchwałą Rady OIRP w K. z dnia [...] grudnia 2006 r. została wpisana na listę radców tej Izby. Minister sprawiedliwości ustalił, że kandydatka w okresie od dnia 20 listopada 2002 r. pełniła obowiązki asesora sądowego w Sądzie Rejonowym w B. W dniu 28 lutego 2005 r. Minister Sprawiedliwości rozwiązał istniejący stosunek służbowy, wobec tego, że wyrokiem Sądu Apelacyjnego - Sądu Dyscyplinarnego w S. z dnia [...] marca 2005 r. wydanym w sprawie o sygn. akt [...] A. K. została uznaną za winną, tego że: I. w dniu 13 stycznia 2003 r. w Ś., jako asesor sądowy w Sądzie Rejonowym w B., mając powierzone obowiązki sędziego, dopuściła się rażącego i oczywistego naruszenia art. 82 § 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia (Dz. U. Nr 106, poz. 1148 z późn. zm.) i art. 418 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (Dz. U. Nr 89, poz. 555 z późn. zm.) w ten sposób, iż rozpoznając sprawę [...] po zamknięciu posiedzenia sądu nie podpisała sporządzonego projektu wyroku, a następnie go ogłosiła; II. w dniu 26 maja 2004 r. w B., jako asesor sądowy w Sądzie Rejonowym w B., mając powierzone obowiązki sędziego, dopuściła się rażącego i oczywistego naruszenia art. 82 § 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia (Dz. U. Nr 106, poz. 1148 z późn. zm.) i art. 418 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (Dz. U. Nr 89, poz.555 z późn. zm.), w ten sposób, iż rozpoznając sprawę [...] po zamknięciu posiedzenia sądu nie podpisała sporządzonego wyroku nakazowego, a następnie go ogłosiła; III. w dniu 13 września 2004 r. w Ś., jako asesor sądowy w Sądzie Rejonowym w B., mając powierzone obowiązki sędziego, dopuściła się rażącego i oczywistego naruszenia art. 82 § 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia (Dz. U. Nr 106 poz. 1148 z późn. zm.) i art. 418 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (Dz. U. Nr 89 poz. 555 z późn. zm.) oraz art. 324 i 326 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 z późn. zm.) w ten sposób, iż rozpoznając sprawy [...],[...],[...] i [...] po zamknięciu posiedzeń sądu (rozpraw) ogłosiła niesporządzone i niepodpisane orzeczenia, które następnie sporządziła i podpisała po 22 września 2004 r.; tj. popełnienia przewinień służbowych z art. 107 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. Nr 98 poz. 1070 z późn. zm.) i za to na podstawie art. 107 § 1 i art. 109 § 1 pkt 1 cytowanej ustawy wymierzono jej karę upomnienia. Wyrok ten uprawomocnił się w dniu 13 czerwca 2005 r. Uzasadniając sprzeciw wobec wpisu na listę radców prawnych Minister Sprawiedliwości stwierdził, że przepis art. 24 ust. 1 pkt 5 ustawy o radcach prawnych wskazuje, iż na listę radców prawnych może być wpisany ten, kto jest nieskazitelnego charakteru i swym dotychczasowym zachowaniem daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego. Powołał się na stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone, m.in. w orzeczeniach: z dnia 23 maja 1997 r., sygn. akt II SA 1148/96, z dnia 10 lutego 1998 r., sygn. akt II SA 1445/97 i z dnia 30 listopada 2004 r., sygn. akt 6 II SA 4535/03, że nieskazitelność charakteru to szlachetność, prawość, uczciwość, czyli cechy wartościujące kandydata wyłącznie w sferze etyczno-moralnej. Oznacza to, także pełną wiarygodność kandydata, odpowiedzialność i brak jakichkolwiek okoliczności negatywnych, podważających te cechy. Naczelny Sąd Administracyjny orzeczeniem z dnia 14 października 1991 r. w sprawie II SA 559/91 wskazał, że powyższe elementy są punktem wyjścia do prognozowania zachowań takiej osoby jako radcy prawnego przy wykonywaniu obsługi prawnej w zakresie objętym art. 2 ustawy o radcach prawnych. Stwierdzenie istnienia przesłanek opisanych w art. 24 ust. 1 pkt 5 ustawy o radcach prawnych (nieskazitelność charakteru i rękojmia należytego wykonywania zawodu radcy prawnego) wymaga zastosowania pozaustawowych standardów ocennych, zarówno o charakterze moralnym, jak i zawodowym. Osoba posiadająca takie przymioty, to taka, której dotychczasowe zachowanie świadczy, o tym że wypełni wysokie wymagania etyczne stawiane radcy prawnemu oraz taka, która posiada cechy, od których uzależniona jest "prawidłowość świadczenia pomocy prawnej". W ocenie organu sprzeciwiającego się analiza cech wartościujących kandydatkę, pod kątem rękojmi prawidłowości wykonywania zawodu radcy prawnego, nie dała podstaw do uznania istnienia pozytywnej prognozy, co do należytego świadczenia przez nią pomocy prawnej. Wskazuje na to przebieg dotychczasowej służby pani A. K., podczas pełnienia powierzonych czynności asesora sądowego i wykazane cechy charakterologiczne takie jak, brak rzetelności, sumienności, odpowiedzialności i skrupulatności. Stwierdzone w orzeczeniu dyscyplinarnym naganne i rażące wykonywanie czynności o charakterze orzeczniczym, determinują stwierdzenie, iż nie posiada ona dostatecznych umiejętności aby wykonywać zadania profesjonalnego pełnomocnika w ramach istniejącego systemu prawnego. Podnosił, że wykazany pani A. K. brak odpowiedzialności za sprawowany urząd oraz brak wiarygodności przy wykonywaniu powierzonych czynności świadczą, iż kandydatka nie posiada przymiotu rękojmi niezbędnego do wykonywania zawodu radcy prawnego, jako zawodu zaufania publicznego sprawowanego zarówno w interesie wymiaru sprawiedliwości jak i przyszłych klientów osoby wpisanej na listę radców prawnych. W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A. K. zarzuciła zaskarżonej decyzji: 1) naruszenie przepisów art. 24 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych poprzez uznanie, że nie spełnia wymogu nieskazitelnego charakteru przewidzianego we wskazanym artykule i swym dotychczasowym zachowaniem nie daje rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego 2) rażące naruszenie prawa art. 107 § 1 k.p.a. poprzez niewskazanie w uzasadnieniu decyzji faktów, które organ uznał za udowodnione i dowodów, na których się oparł przy wydaniu decyzji. Wniosła o jej uchylenie jako błędnej i nieuzasadnionej. Ocenę Ministra Sprawiedliwości uznała za krzywdzącą. Zarzuciła, że nie wiadomo na jakiej podstawie została oparta, jakie cechy jej charakteru podlegały badaniu i w jaki sposób. Wskazała, że użycie radykalnych stwierdzeń nie zostało należycie uzasadnione, dlatego decyzja ma charakter arbitralny. Analizie został poddany jedynie wycinek pracy zawodowej mający miejsce kilka lat temu, a organ całkowicie pominął przebieg dotychczasowej pracy. Nie zgodziła się z jego stanowiskiem, że nie daje pozytywnej prognozy co do należytego świadczenia pomocy prawnej, które jest także arbitralne i nieuzasadnione merytorycznie. Nie uwzględnienia faktu dotychczasowego zatrudnienia i bardzo pozytywnej opinii aktualnego pracodawcy - Komornika Sądowego Rewiru [...] przy Sądzie Rejonowym w K. Wskazywała, na to, że organ samorządu radców prawnych przed podjęciem uchwały o wpisaniu jej na listę radców prawnych miał wiedzę o przebiegu jej pracy, w tym również o fakcie postępowania dyscyplinarnego, rozpoznawanych w nim zarzutach oraz o zapadłym w jego wyniku orzeczeniu - karze upomnienia. Poinformowała o tym dziekana OIRP poprzez stosowne pisemne oświadczenie, z którym zapoznali się członkowie Rady. Okręgowa Izba Radców Prawnych podejmując uchwałę o wpisaniu jej na listę radców prawnych uznała, że okoliczność powyższa nie stoi na przeszkodzie wpisowi, skoro uznano, że spełnia warunki tak natury formalnej jak i moralnej pozwalające świadczyć pomoc prawną w ramach korporacji radców prawnych. Skoro radcowie uznali, że może należeć do ich grona, to całkowicie niezrozumiała jest decyzja Ministra Sprawiedliwości, który kwestionujące stanowisko korporacji. Zarzuciła oczywiście błędną i całkowicie dowolną interpretację pojęcia "nieskazitelnego charakteru" i powołanie orzeczeń, które nie odnoszą się do stanu faktycznego niniejszej sprawy. Słownikowe pojęcie rękojmi oznacza uczciwość, prawość, szlachetność, brak skaz moralnych. Zdaniem skarżącej, Minister Sprawiedliwości całkowicie dowolnie zinterpretował powyższy zwrot, powołując się jedynie na fakt wydania orzeczenia przez Sąd Dyscyplinarny z dnia [...] marca 2005 r. W postępowaniu dyscyplinarnym rozpoznawano zarzuty związane z pracą, ale nie badano nieskazitelności charakteru. W ocenie skarżącej czym innym jest wykonywanie obowiązków jako pracownika, a czym innym nieskazitelność charakteru. Fakt popełnienia przewinień w zakresie powierzonych obowiązków nie może być utożsamiany z negatywnymi cechami charakteru. W uzasadnieniu Sądu Dyscyplinarnego zostało podkreślone, że jako asesor sądowy była bardzo dobrze oceniana przez przełożonych. Nieskazitelny charakter nie był nigdy kwestionowany podczas jej pracy w sądzie, zaś samo postępowanie dyscyplinarne dotyczyło innej materii. Skoro rozpoznawano sprawę w zakresie obowiązków służbowych, orzeczenie to nie może oddziaływać na ocenę istnienia nieskazitelnego charakteru, zwłaszcza w innym zawodzie. Podniosła, że oceny jej nieskazitelnego charakteru dokonali już bezpośredni przełożeni: organy samorządu radcowskiego oraz pracodawca. Ocena jej osoby dokonana przez Ministra Sprawiedliwości oparta została na wątpliwych argumentach. Skarżąca powoływała się na dwuletni okres pracy w kancelarii Komornika Sądowego Rewiru [...] przy Sądzie Rejonowym w K., w którym pracodawca nie miał żadnych zastrzeżeń, czy uwag do jej charakteru lub podejścia do obowiązków pracowniczych. Jego opinia winna przeważyć w badaniu nieskazitelności charakteru. Uznała także za krzywdzący fakt, że z czytelnego i jasnego pojęcia nieskazitelnego charakteru, zrobiono w niniejszej sprawie pojęcie uznaniowe, do którego na użytek tejże sprawy zaliczono jednostkowe zdarzenia, mające związek z zupełnie inną pracą, mające miejsce w 2003 i 2004 r. Tym bardziej, że organ samorządu radców prawnych dokonując wpisu przyjął istnienie prognozy należytego wykonywania zawodu radcy prawnego. Byłoby niesprawiedliwe uznanie, że incydentalne zdarzenie przekreśla jej możliwość pracy w jakimkolwiek zawodzie prawniczym. W odpowiedzi na Skargę Minister Sprawiedliwości wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wskazał, że nieskazitelność charakteru kandydata oznacza jego pełną wiarygodność, odpowiedzialność i brak jakichkolwiek okoliczności negatywnych, podważających cechy pożądane. Opisane w sprzeciwie czyny, jakich dopuściła się skarżącą podczas pełnienia obowiązków asesora sądowego dyskwalifikują kandydatkę w sferze etyczno-moralnej, bowiem podważają jej odpowiedzialność, wiarygodność i uczciwość oraz nieskazitelność charakteru. Stwierdzone uchybienia nie miały charakteru jednostkowego i dotyczyły okresu od 13 stycznia 2003 r. do 13 września 2004 r. Zachowania polegające na kilkukrotnym odczytaniu niesporządzonych bądź niepodpisanych orzeczeń należy ocenić jako nieetyczne, a przede wszystkim nieodpowiedzialne i nieuczciwe. Organ dodatkowo podniósł, że Rada OIRP w K. własne ustalenia w zakresie przesłanki z art. 24 ust. 1 pkt 5 ustawy o radcach prawnych oparła jedynie na oświadczeniu skarżącej. Nie przeprowadziła w tym zakresie postępowania, a w konsekwencji nie zbadała dokładnie okoliczności przesądzających, w ocenie Ministra Sprawiedliwości, że kandydatka nie posiada nieskazitelnego charakteru i nie daje rękojmi należytego wykonywania zawodu radcy prawnego. Podnoszone zaś w skardze naruszenie zasad postępowania administracyjnego nie zostało wykazane w uzasadnieniu, co czyni wskazane zarzuty gołosłownymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje; Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne sprawują więc kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem materialnym i procesowym, przy czym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych Dz. U. Nr 53, poz. 1270 z późn. zm. - dalej p.p.s.a.). Badając zaskarżony sprzeciw pod tym kątem Sąd uznał, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw. Podstawę materialnoprawną kwestionowanej decyzji stanowi wskazany w niej przepis art. 24 ust. 1 pkt 5 ustawy o radcach prawnych, zgodnie z którym na listę radców prawnych może być wpisany ten, kto jest nieskazitelnego charakteru i swym dotychczasowym zachowaniem daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu. W ustawie o adwokaturze odpowiednim przepisem o takim samym wymogu jest art. 65 pkt 1. Art. 25 ust.1 p.2 u.r.p. zwalnia od wymogu odbycia aplikacji radcowskiej osoby, które zdały egzamin sędziowski, prokuratorski, adwokacki lub notarialny. Art. 25 ust. 2b u.r.p. stanowi jednak, że osoby te muszą spełniać wymagania z art. 24 ust.1 p.1, 3-5 u.r.p. Oznacza to, że osoba, która zdała jeden z egzaminów wymienionych w art. 25 ust.1 p.2 u.r.p. może być wpisana na listę radców prawnych bez odbycia aplikacji radcowskiej i zdania egzaminu radcowskiego, jeżeli swoim dotychczasowym zachowaniem "daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego". Przesłanka "dawania rękojmi" należytego wykonywania zawodu radcy prawnego występowała w u.r.p. przed zmianą dokonaną cytowaną wyżej ustawą z dnia 30 czerwca 2005 r. i była najczęściej interpretowana jako zespół cech etyczno-moralnych kandydata pozwalających przypuszczać, że będzie wykonywał należycie zawód radcy prawnego. W wyroku z dnia 23 lutego 1999 r. (sygn. II SA 1888/98) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że przesłanka wymieniona w art. 65 pkt 1 prawa o adwokaturze ma charakter uznaniowy. Takiego zatem charakteru nie można także odmówić przesłance określonej w art. 24 ust. 1 pkt 5 ustawy o radcach prawnych. Sądowa kontrola decyzji uznaniowych cechuje się natomiast ograniczonym zakresem, sprowadzając się do ustalenia, czy decyzja podjęta została przez uprawniony do tego organ w przepisany sposób, czy przepisy prawa materialnego pozwalały na podjęcie takiej decyzji i czy badane rozstrzygnięcie nie nosi cech dowolności. Uznanie administracyjne stanowi bowiem uprawnienie administracji do kształtowania w danej sprawie i w danym stanie faktycznym skutków prawnych w ramach swobody administracyjnej ograniczonej przez przepisy prawa materialnego i obowiązujące reguły proceduralne. Tak więc organ administracji ma obowiązek zebrania materiału dowodowego i dokonania jego oceny pod kątem spełniania warunków określonych przepisem przy jednoczesnym wyważeniu słusznego interesu strony postępowania i interesu publicznego. W konsekwencji, istota sprawy niniejszej dotyczy kontroli przez Sąd prawidłowości przeprowadzonej przez Ministra Sprawiedliwości oceny osoby A. K. jako kandydatki do wykonywania zawodu radcy prawnego w oparciu o kryteria wymienione w art. 24 ust.1 pkt 1- 6 ustawy o radcach prawnych, które muszą być spełnione łącznie. Innymi słowy, niespełnienie jednego z nich stanowi przeszkodę dokonania wpisu. Nie ulega wątpliwości, że tylko przesłanka określona w art. 24 ust.1 pkt 5 dopuszcza ocenę kandydata. Jej zakres obejmuje dwa aspekty: badania posiadania nieskazitelnego charakteru oraz badania dotychczasowego zachowania kandydata, które nie odbiera mu przymiotu rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu, o którego wykonywanie się ubiega. Sąd nie podzielił poglądu skarżącej co do tego, że ocena Ministra jest dowolna, że organ ten nie dokonał oceny jej osoby pod kątem zachowania wymienionych powyżej wymogów z art. 25 ust. 1 pkt 5 ustawy o radcach prawnych, a kryteria o których stanowi zaskarżona decyzja dotyczą innej materii, niż wykonywanie pracy zawodowej, ocenianej bardzo dobrze przez przełożonych. Należy podkreślić, że podstawą do oceny dokonanej przez uprawniony do sprzeciwu organ było zachowanie, postępowanie kandydatki przy wykonywaniu powierzonych jej - jako asesorowi - czynności sędziego sądu rejonowego ustalone prawomocnym wyrokiem sądu dyscyplinarnego i niekwestionowane przez skarżącą. Zakwestionowana została natomiast niekorzystna dla kandydatki ocena tego rodzaju zachowania (działania, postępowania) przy wykonywaniu powierzonych jej obowiązków zawodowych i stosowaniu prawa w ramach, jakie obowiązują każdego sędziego, jak i kandydata na sędziego. Innymi słowy, skarżąca inaczej ocenia swoje zawodowe postępowanie objęte wyrokiem sadu dyscyplinarnego, przede wszystkim jako niemające żadnego związku z utratą wiarygodności zawodowej, tym bardziej przy wykonywaniu zawodu radcy prawnego. Na potwierdzenie jej poglądu wskazuje nienagannie wykonywaną aktualnie pracę w kancelarii komorniczej, zarzucając pominięcie tego faktu przez organ sprzeciwiający. W ocenie Sądu, ma rację skarżąca, że organ nie odniósł się do złożonej opinii o zatrudnieniu w Kancelarii Komornika Sądowego Rewiru [...] przy Sądzie Rejonowym, gdzie jest zatrudniona od 1 marca 2005 r. i faktycznego wykonywania obowiązków zawodowych do września 2006 r. (urlop macierzyński) przed złożeniem wniosku o wpis (1 grudnia 2006 r.). Okoliczność ta jednakże, zdaniem Sądu i w świetle argumentów uzasadnienia sprzeciwu, nie ma istotnego wpływu na rozstrzygnięcie. Należy zwrócić uwagę, że nie tylko okres faktycznego wykonywania pracy w kancelarii komorniczej jest znacznie krótszy (17 miesięcy) niż dorobek zawodowy asesora wykonującego obowiązki sędziego (28 miesięcy), ale i charakter pracy jest nieporównywalny. Tym bardziej, że złożona opinia nie określa nawet jakie czynności zawodowe były powierzone skarżącej w kancelarii komorniczej. Wskazać zatem należy, że ocena dokonana przez Ministra Sprawiedliwości ograniczona została do porównywalnych, z uwagi na wymogi formalne i rękojmiowe, profesji: sędziego i radcy prawnego, przy czym uchybienia zawodowe stanowiące podstawę wyroku sądu dyscyplinarnego miały miejsce w czasie asesury, czyli okresu przysposabiania się dopiero do nominacji sędziowskiej. Pojęcie "rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu adwokata/radcy prawnego" zdefiniowane zostało w orzecznictwie Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego jako zespół cech osobistych charakteru i zachowań składających się na wizerunek osoby zaufania publicznego, na której nie ciążą żadne zarzuty podważające jej wiarygodność. Tym samym nie mógł być obojętny dla oceny rękojmi należytego wykonywania innego, porównywalnego zawodu prawniczego radcy prawnego, fakt niedawnego zatrudnienia w sądownictwie powszechnym na stanowisku asesora i ocena dokonana zgodnie z wykładnią językową słów użytych przez ustawodawcę: "dotychczasowego zachowania", które "daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego". Nietrafne są argumenty skargi skupiające się na polemice z nieskazitelnością charakteru, uwagach jego negatywnej oceny, a z pominięciem drugiego elementu: rękojmiowego, uzależnionego od "dotychczasowego zachowania". Z drugiej strony autorka skargi subiektywnie oddziela od siebie kwestię orzeczenia dyscyplinarnego, potwierdzającego określone przewinienia zawodowe, jako nie mającego żadnego wpływu na ocenę nieskazitelności jej charakteru, a tym bardziej predyspozycji rękojmiowych do wykonywania innego zawodu. Na rozdzielenie tych dwóch elementów cennych wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 5 kwietnia 2001 r. (sygn. II SA 725/00) podnosząc, iż na rękojmię w rozumieniu art. 65 prawa o adwokaturze (analogicznym wymogu jak w ustawie o radcach prawnych) składają się dwa elementy: cechy charakteru i dotychczasowe zachowanie osoby pragnącej zostać adwokatem. Wyrażenie ustawowe "dotychczasowe zachowanie" oznacza postępowanie osoby ubiegającej się o wpis na listę adwokacką do czasu wpisania na tę listę, które odpowiadając ocenom moralnym i etycznym, gwarantuje właściwe wykonywanie zawodu adwokata. Innymi słowy, nie można zarzucić Ministrowi Sprawiedliwości błędnego zastosowania prawa materialnego poprzez przyjęcie, że kandydat na radcę prawnego ubiegając się o wpis powinien gwarantować posiadanie cechy nieskazitelności charakteru, a o takiej gwarancji może być mowy w przypadku orzeczenia sądu dyscyplinarnego przesądzającego o naruszeniu prawa w wykonywaniu obowiązków służbowych. Tym samym, skoro w konsekwencji dotychczasowego zachowania skarżącej w trakcie pełnienia urzędu na stanowisku asesora sądu rejonowego, została ona ukarana orzeczeniem sądu dyscyplinarnego, to obowiązkiem organu była ocena tego stanu rzeczy w kontekście wymogów ujętych w art. 24 ust. 1 pkt 5 ustawy o radcach prawnych. Sąd nie może podzielić zarzutu dowolności w dokonanej przez uprawniony organ interpretacji tego zachowania, które nie było jednorazowym incydentem i które wskazało na brak u kandydatki cech w postaci zawodowej uczciwości i rzetelności, poczucia odpowiedzialności i uznania, iż skarżąca nie spełnia tym samym wymogu nieskazitelnego charakteru oraz nie daje rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego. Powyższe nie przesądza, wbrew zarzutowi skarżącej, że taka ocena uniemożliwi jej w przyszłości ubieganie się o wpis na listę radców prawnych. Ustawowy zapis "dotychczasowe zachowanie" stanowi o tym, że badaniu przez uprawnione organy podlega dłuższy okres czasu, mający stanowić o posiadaniu przesłanki rękojmiowej. W wyroku z dnia 18 czerwca 2001 r. (sygn. II SA 1610/00) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał bowiem, iż zgodnie z art. 65 pkt 1 prawa o adwokaturze w toku postępowania o wpis na listę adwokatów ocenie winno podlegać postępowanie i zachowanie osoby ubiegającej się o wpis zarówno w sferze zawodowej, jak i prywatnej w dłuższym okresie czasu, przy czym o posiadaniu przymiotów ujętych w cyt. przepisie mogą świadczyć między innymi opinie i okresy dotychczasowego zatrudnienia. W niniejszej sprawie, ocena postępowania zawodowego kandydatki, osoby z niewielkim stażu pracy na samodzielnych stanowiskach przy bezpośrednim stosowaniu prawa, została ograniczona do najdłuższego i najbardziej istotnego okresu pod względem możliwości porównania odpowiedzialności zawodowej. Jak wyżej na marginesie zostało wskazane, ze złożonej opinii obecnego przełożonego, której Sąd nie ocenia, nie wynika ani charakter powierzonych obowiązków ani ciężar ich odpowiedzialności. Należy dodać ubocznie, że Minister Sprawiedliwości korzystał z przyznanego mu uprawnienia w oparciu o powołane akta osobowe kandydatki (gdzie znajduje się wniosek Prezesa Sądu Okręgowego w K. o wypowiedzenie stosunku służbowego i zwolnienie ze stanowiska asesora i informacje o ocenie pracy dokonanej przez wizytatora do spraw karnych, negatywnej opinii Prezesa Sądu Rejonowego w B.) oraz prawomocny wyrok postępowania dyscyplinarnego kandydatki ubiegającej się o wpis, czyli materiał dowodowy zgromadzony w stopniu pozwalającym mu na dokonanie oceny spełniania przez skarżącą kryterium rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego. Jeśli nawet organy samorządu radcowskiego dysponowały takim samym materiałem dowodowym i dokonały innej oceny kandydatki do zawodu, to powyższa okoliczność nie stanowi, że argumenty Ministra Sprawiedliwości jako organu uprawnionego do złożenia sprzeciwu, są pozbawione podstaw i że można zarzucić im naruszenie prawa w stopniu uzasadniającym usunięcie sprzeciwu z obrotu prawnego. Z powyższych względów skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.