I SA/Go 825/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Niedzielski Sędziowie Sędzia WSA Stefan Kowalczyk (spr.) Asesor WSA Anna Juszczyk - Wiśniewska Protokolant Referent Marta Surmacz-Buszkiewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 listopada 2007 r. sprawy ze skargi "V" na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie wymiaru należności celnych oraz podatku od towarów i usług. oddala skargę. I SA / Go 825 / 07 U Z A S A D N I E N I E Skarżąca VA z siedzibą wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...].06.2007 roku nr. [...], którą to decyzją uchylono decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...].02.1007 roku nr [...] w części dotyczącej odsetek od kwoty należności celnych nieuiszczonych w terminie, ustalając wysokość tych odsetek za okres od dnia 3.11.2000 roku do dnia 18.10.2001 roku w kwocie 231.793 złote, a za pozostały okres odstępując od ich naliczenia i poboru, oraz w części dotyczącej wymiaru zobowiązania w podatku od towarów usług oraz odsetek od kwot nieuiszczonych w terminie od tego zobowiązania, stwierdzając przedawnienie zobowiązania, w pozostałym zakresie pozostawiono decyzję w mocy. Z akt sprawy wynika, że : Wnioskiem z dnia 2.11.2006 roku wnioskodawca, a obecna skarżąca, wniosła o zmianę decyzji ostatecznych z dnia [...].07.2003 roku nr [...] i nr [...] i "uchylenie decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...].03.2003 roku, oraz umorzenie postępowań jako bezprzedmiotowych". W uzasadnieniu strona wskazała, iż powyższymi decyzjami Naczelnik Urzędu Celnego stwierdził powstanie długu celnego w stosunku do 500 sztuk sukni ślubnych i 630 stuk termometrów przemysłowych objętych uprzednio procedurą tranzytu notami T2 z 1.11.2000 roku. Powyższy dług celny został stwierdzony w związku z usunięciem towaru spod dozoru celnego, na skutek kradzieży i nie zakończeniem w związku z tym procedury tranzytu. Powyższe decyzje zostały utrzymane w mocy decyzjami Dyrektora Izby Celnej z dnia [...].07.2003 roku. Skradzione towary zostały odnalezione na terenie Polski w 2001 roku i zostały one zajęte jako dowody w sprawie karnej przeciwko sprawcom kradzieży. Towary te zostały przekazane w dniu 4.05.2004 roku Dyrektorowi Izby Celnej , a następnie zostały przekazane skarżącej. Powyższe towary stanowiły dowód w sprawie karnej prowadzonej przez belgijskie organy ścigania, toteż skarżąca odebrała je za zgodą Prokuratury Koronnej i w dniu [...].06.2006 roku zostały one wywiezione powrotnie do Belgii zgodnie z zaleceniem tamtejszej prokuratury. W ocenie wnioskodawcy zaistniały przesłanki do zmiany decyzji ostatecznych, co do powyższych towarów, bowiem towary te nie zostały przez nikogo przyjęte w związku z tym, iż stanowiły przedmiot przestępstwa ubezpieczeniowego dokonanego przez osoby trzecie, natomiast wnioskodawca po ustaniu przeszkód prawnych i faktycznych podjął kroki celem nadania towarowi przeznaczenia celnego. Postanowieniem z dnia [...].02.2007 roku Dyrektor Izby Celnej wznowił postępowanie administracyjne w / w sprawach, powołując jako podstawę art. 240 § 1 pkt. 5 ordynacji podatkowej, uznając, iż nie jest możliwa zmiana decyzji w trybie art. 253a § 1 ordynacji podatkowej ze względu na art. 253 b ordynacji podatkowej. Decyzją z dnia [...].02.2007 roku Dyrektor Izby Celnej uchylił decyzję nr [...] i decyzję nr [...] z dnia [...].07.2003 roku w części dotyczącej utrzymania w mocy decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...].03.2003 roku w zakresie ilości i wartości towaru podstawy wymiaru kwoty cła oraz podatku i odsetek od kwoty należności nieuiszczonych w terminie i określił: - co do sukien ślubnych należność z tytułu ceł i odsetek na kwotę 1.004.526,40 złotych zamiast 1.789.029,70 złotych, podatku VAT i odsetek na kwotę 548.458,40 złotych zamiast kwoty 1.049.564,10 złotych, - co do termometrów należność z tytułu ceł i odsetek na kwotę 7.935,40 złotych zamiast 108.683,60 złotych, podatku VAT i odsetek na kwotę 21.143,90 złotych zamiast kwoty 289.581,40 złotych. W pozostałej części decyzje zostały utrzymane w mocy. W uzasadnieniu organ celny wskazał, że wniosek strony został oceniony jako wniosek o wznowienie postępowania w trybie art. 240 § 1 pkt. 5 ordynacji podatkowej, bowiem wyszły na jaw istotne okoliczności faktyczne istniejące w dacie wydania decyzji przez organy celne, a organom tym nieznane. Z akt wynika zdaniem organu, iż towar w postaci 584 sztuk termometrów oraz 223 sztuk sukni ślubnych został odnaleziony i zgodnie z postanowieniem z dnia [...].12.2004 roku prokurator wydał agencji celnej VA, a następnie towary te zostały wywiezione z polskiego obszaru celnego, co stanowi podstawę do wznowienia postępowania zgodnie z art. 240 § 1 pkt. 5 ordynacji podatkowej. Wartość towarów, należne z tego tytułu cło, podatek od towarów i usług oraz należne odsetki ustalono na podstawie zasady proporcjonalności, pomniejszając wskazane w decyzjach ostatecznych kwoty o wartość celną towarów, które zostały wywiezione do Belgii. Od powyższej decyzji strona wniosła odwołanie z dnia [...].03.2007 roku wnosząc o zmianę w / w decyzji i uchylenie obu decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...].07.2003 roku w całości i umorzenie tych postępowań. W uzasadnieniu strona powoływała się na ograniczony wpływ na zakończenie procedury celnej, jak również na zakończenie procedury tranzytu, bowiem towar został skradziony. Zdaniem strony nie może ona ponosić odpowiedzialności za zaginięcie towarów, za których przechowywanie i magazynowanie odpowiadały organy administracji państwowej. Niedobory nie powstały na skutek okoliczności, za które ponosi odpowiedzialność strona. Po rozpoznaniu odwołania Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia [...].06.2007 roku uchylił zaskarżone orzeczenie w części dotyczącej odsetek od kwot należności celnych nieziszczonych w terminie u ustalił wysokość tych odsetek za okres od dnia 3.11.2000 roku do dnia 18.10.2001 roku w kwocie 231.793,0 złotych w tym kwoty 229.954,0 złotych, co do sukien ślubnych i kwoty 1.839,0 dotyczącej termometrów, a za pozostały okres na podstawie art. 54 ust. 1 pkt. 7 ordynacji podatkowej odstąpił od ich naliczenia i poboru, natomiast, co do zobowiązania w podatku od towarów i usług oraz odsetek od kwot nieuiszczonych w terminie od tego zobowiązania uchylił powyższą decyzje i stwierdził przedawnienie zobowiązania. W uzasadnieniu organ wskazał, iż zasadnie organ I instancji uznał za głównych zobowiązanych przewoźnika i skarżącą. Mimo iż utrata towaru nie nastąpiła z winy strony to jednak kradzież nie skutkuje zwolnieniem od obowiązku uiszczenia cła gdyż zgodnie z art. 214 § 2 kodeksu celnego dokonanie kradzieży nie może być traktowane jako całkowite zniszczenia lub ostateczna utrata rzeczy, a tyko w takich wypadkach dług celny nie powstaje. Dług celny w przewozie nie powstaje, gdy to wypadek losowy lub działanie siły wyższej prowadzi do całkowitego zniszczenia lub ostatecznej utraty towaru. Odpowiedzialność skarżącej ma uzasadnienie w art. 211 § 3 pkt. 4 kodeksu celnego, mając charakter obiektywny, bowiem jest to odpowiedzialność na zasadzie ryzyka. Dług celny powstaje na skutek nie zakończenia tranzytu i zostaje określony przez organ celny w momencie uzyskania niezbędnych danych do jego obliczenia. Dług celny powstały na podstawie art. 211 § 1 kodeksu celnego obliczono zgodnie z art. 13 § 1 kodeksu celnego. W przypadku powstania długu celnego na podstawie art. 211 kodeksu celnego pobiera się odsetki zgodnie z art. 242 kodeksu celnego. Odsetki za zwłokę skarżąca winna uiścić za okres od dnia 3.11.2000 roku do dnia 18.10.2001 roku, a więc dzień przed dniem, w którym organ celny wszczął postępowanie wyjaśniające. Z akt sprawy wynika, iż postępowanie celne zostało przez organ I instancji wszczęte po upływie 11 miesięcy od dokonania odprawy celnej i było prowadzone w sposób przewlekły. Natomiast z godnie, z art. 54 § 1 pkt. 7 ordynacji podatkowej odsetek za zwłokę nie nalicza się za okres od dnia wszczęcia postępowania podatkowego do dnia doręczenia decyzji organu I instancji, jeżeli decyzja nie została doręczona w terminie 3 miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Skutki takiego postępowania nie powinny obciążać strony toteż kwotę odsetek strona winna uiścić od dnia 3.11.200 roku do dnia 18.10.2001 roku. Nadto zobowiązanie z tytułu podatku od towarów i usług oraz odsetek od kwot nieuciszonych w terminie uległo przedawnieniu zgodnie z art.70 § 1 ordynacji podatkowej Organ wskazał również, że świadectwo przewozowe EUR 1 znajdujące się w aktach sprawy nie może być wzięte pod uwagę przy wyborze stawki celnej, bowiem dostarczono go po upływie wymaganego przepisami terminu. Zgodnie, bowiem z załącznikiem nr 49 do rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie deklaracji skróconych i zgłoszeń celnych z dnia [...].09.2001 roku dokument ten może być dostarczony w ciągu 3 lat od dnia przyjęcia zgłoszenia celnego Od powyższej decyzji skargę złożyła strona VA zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie pkt. 8 załącznika nr 49 do rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie deklaracji skróconych i zgłoszeń celnych z dnia 7.09.2001 roku poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, oraz naruszenie art. 120 i art. 121 § 1 ordynacji podatkowej poprzez złamanie zasady działania zgodnie z prawem i nie prowadzenie postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. W związku z powyższym skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej utrzymania w mocy decyzji organu I instancji i zasądzenie kosztów procesu. W uzasadnieniu skarżąca wskazała, iż : - towar był zgłoszony tylko do procedury tranzytu, która nigdy nie została zakończona w urzędzie przeznaczenia z uwagi na kradzież towaru, - świadectwo przewozowe EUR 1 nie znajduje zastosowania jako dokument towarzyszący procedurze tranzytu, bowiem ma znaczenia dla określenia kwoty długu celnego w przypadku dopuszczenia towaru do obrotu, - termin przewidziany dla dostarczenia świadectwa pochodzenia towaru ma zastosowanie w przypadku określenia wysokości długu celnego powstałego w wyniku przyjęcia zgłoszenia celnego, a nie, jaka w tej sprawie, gdy określenie długu celnego następuje w drodze decyzji, - w związku z tym, iż nie było przyjęcia zgłoszenia celnego pkt. 8 załącznika nr 49 nie będzie miał zastosowania do niniejszej sprawy, a organ winien uznać świadectwo EUR 1 i zastosować 0% stawkę celną. W odpowiedzi na skargę organ celny wskazał, iż jest możliwość retrospektywnego zastosowania stawek celnych w sytuacjach określonych w przepisach prawa. Przyjmując tok rozumowania skarżącego należałoby uznać, iż zarzuty, co do świadectwa EUR 1 są nie uzasadnione, bowiem w przypadku określenia długu celnego w drodze decyzji należy przyjąć, iż nie występuje instytucja zgłaszającego, a o ile ona nie występuje to w świetle pkt. 8 załącznika nr. 49 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 7.09.2001 roku w sprawie deklaracji skróconych i zgłoszeń celnych deklaracja nie EUR 1 nie może być przedmiotem dowodu niezależnie od zachowania okresu 3 lat, bowiem nie zakończono procedury tranzytu i nie nastąpiło przyjęcie zgłoszenia celnego. Organ celny wskazał, iż zarzuty dotyczące naruszenia art. 120 i 121 ordynacji podatkowej nie są uzasadnione, bowiem działania organu pozostawały w zgodzie z zasadą obowiązującą w sferze publiczno prawnej, iż dozwolone jest tylko to, co wyraźnie prawo przewiduje. Zdaniem organu strona nie jest pozbawiona możliwości uprawnień związanych z przedstawieniem świadectwa EUR 1 jeśli zachowa termin 3 lat. Moment natomiast powstania długu celnego został określony przez ustawodawcę w art. 211 § 2 kodeksu celnego. Nie jest do przyjęcia, przyjęcie poglądu, iż w przypadku zgłoszenia celnego celem dopuszczenia do obrotu strona ma okres 3 lat dla przedłożenia dokumentu potwierdzającego pochodzenie towaru, a w przypadku tranzytu okres ten byłby okresem dowolnym, a więc okresem również ponad 3 letnim. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga okazała się nie uzasadniona. W skardze skarżąca podniosła zarzut naruszenia pkt.8 załącznika nr 49 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 7.09.2001 roku w sprawie deklaracji skróconych i zgłoszeń celnych / Dz U 117 poz. 1250 z późn. zm. / i w konsekwencji naruszenia art. 120 i 121 ordynacji podatkowej. Zgodnie z art. 240 § 1 pkt. 5 ordynacji podatkowej w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się z urzędu lub na wniosek strony postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. Jak wynika z wniosku skarżących, wniosek ten zmierzał do zmiany decyzji ostatecznych. Organ celny natomiast wznowił postępowanie uznając, iż zastosowanie ma przepis art. 240 § 1 pkt. 5 ordynacji podatkowej. W tym stanie rzeczy uznać należy iż wznowienie postępowania nastąpiło z urzędu. Zdaniem Sąd brak było podstaw do uznania iż podstawą zmiany postanowienia w niniejszej sprawie jest art. 253a § 1 ordynacji podatkowej i w związku z powyższym uznania iż zmiana decyzji nie jest możliwa wobec ograniczeń wskazanych w art. 253 b ordynacji podatkowej. Zgodnie bowiem z art. 2651 § 1 kodeksu celnego decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być na jej wniosek lub za jej zgodą uchylona lub zmieniona przez organ celny, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes publiczny lub ważny interes strony. Podkreślić należy że art. 2651 § 1 kodeksu celnego, jest przepisem szczególnym dotyczącym uchylenia czy zmiany decyzji i w związku z tym wyłącza w zakresie w nim unormowanym stosowanie przepisów ordynacji podatkowej a więc art. 253a / wyrok NSA w Warszawie z dnia 18.02.2005 roku GSK 146 / 04 LEX nr 168008 /. Okolicznością faktyczną stanowiącą o zasadności wznowienia postępowania było znalezienia części towaru, który został skradziony / usunięty z pod dozoru celnego / i wywiezienia tegoż towaru do Belgii na żądanie tamtejszych organów ścigania, która to okoliczność nie była znana organom celnym a istniała w momencie wydania decyzji. Postępowanie wszczęte na skutek wznowienia postępowania może służyć jedynie zbadaniu i ocenie, czy w danej sprawie występują ustawowe przesłanki do wznowienia, zgodnie z art. 240 ordynacji podatkowej. Przedmiotem takiego postępowania nie może być powtórne merytoryczne rozpoznanie sprawy we wszystkich jej aspektach, gdyż w ten sposób naruszono by zasadę stałości decyzji /wyrok NSA z 10 lipca 2003 r., III SA 2809/01, Biuletyn Skarbowy 2003, nr 6, poz. 27 / Podstawą wznowienia postępowania w niniejszej sprawie był fakt znalezienia towaru, usuniętego z pod dozoru celnego, co wynika z postanowienia o wznowieniu postępowania, jak również wniosku skarżącej. Zarówno we wniosku skarżącej jak i w postanowieniu Sądu brak jest przesłanek do osądu, iż taką przesłanką było, czy też miało być określenie długu celnego przy uwzględnieniu uzyskanego świadectwa pochodzenia EUR 1. Jak wynika również z materiału zgromadzonego w sprawie kwestia świadectwa pochodzenia była przedmiotem rozbieżnych stanowisk między skarżącą a organem celnym w toku postępowania przed organami celnymi, tak więc już z tego względu nie mogła być brana pod uwagę jako przesłanka wznowienia postępowania określona w art. 240 § 1 pkt 5 ordynacji podatkowej. Wskazać również należy, że postępowanie wszczęte na skutek wznowienia postępowania dotyczy towaru znalezionego, natomiast świadectwo pochodzenia EUR 1 mogłoby ewentualnie dotyczyć jedynie towaru, który nie został odnaleziony, bowiem tylko w stosunku do niego można byłoby uwzględnić świadectwo pochodzenia EUR 1 w określeniu wysokości długu celnego. Z tych też względów skarga nie mogła być uznana za uzasadnioną. W świetle powyższego bezprzedmiotowym jest rozważanie czy i przez jaki okres podatnik może przedłożyć świadectwo pochodzenia EUR 1 w przypadku, gdy towar został objęty procedurą tranzytu, a także czy organ celny naruszył pkt. 8 załącznika nr 49 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 7.09.2001 roku w sprawie deklaracji skróconych i zgłoszeń celnych / Dz U 117 poz. 1250 z późn. zm. / wobec skarżącej, bowiem Jednocześnie należy zauważyć, iż wniosek skarżącej, który stanowił asumpt do wznowienia przez organ celny postępowania z urzędu, formułował wniosek o zmianę decyzji ostatecznych wydanych przez organy celne. Zgodnie z art. 2651 § 1 kodeksu celnego decyzja ostateczna, na mocy, której strona nabyła prawo, może być na jej wniosek lub za jej zgodą uchylona lub zmieniona przez organ celny, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes publiczny lub ważny interes strony. Kodeks celny nie zawiera natomiast przepisów szczególnych, które sprzeciwiałyby się uchyleniu lub zmianie decyzji w trybie art. 2651 kodeksu celnego. Przedmiotem oceny w takim postępowaniu jest występowanie wyłącznie przesłanek określonych w art. 2651 § 1 kodeksu celnego, nie bada się natomiast słuszności decyzji ostatecznej. Podkreślić należy że uchylenie lub zmiana decyzji ostatecznej w trybie art. 2651 kodeksu celnego może nastąpić w każdym czasie i nie jest ograniczona ramami czasowymi jak np. wznowienie postępowania, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony / wyrok WSA w Warszawie z dnia 23.04.2004 roku - V SA 2869/03, LEX nr 263628 Wobec tego iż wniosek skarżącej zmierzał do zmiany decyzji ostatecznych wniosek ten winien zostać przez organy celne rozpoznany Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 151 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił. Asesor WSA A.Juszczyk – Wiśniewska Sędzia WSA J.Niedzielski Sędzia WSA S.Kowalczyk