II SA/Sz 870/07
WyrokWSA w Szczecinie2007-12-05
Skład orzekający: Elżbieta Makowska, Andrzej Kołodziej, Arkadiusz Windak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja odmawiająca wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków, wydana z urzędu na podstawie § 47 ust. 3 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, jest prawidłowa, jeśli organ nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego i dowodowego, a jedynie zakwestionował jakość operatu geodezyjnego przyjętego wcześniej do państwowego zasobu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji geodezyjno-kartograficznej naruszyły prawo materialne poprzez niewłaściwą wykładnię i zastosowanie przepisów. W przypadku wszczęcia z urzędu postępowania aktualizacyjnego, gdy pojawiają się wątpliwości co do jakości dokumentacji przyjętej do zasobu, organ powinien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające i dowodowe, w tym dowód z pomiaru kontrolnego, a nie jedynie odmówić wprowadzenia zmian opierając się na wadliwości operatu. Ocena prawidłowości wykonanych robót geodezyjnych wykracza poza zakres aktualizacji ewidencji, a badanie zasadności włączenia dokumentacji do zasobu powinno następować w odrębnym trybie.Stan faktyczny
Geodeta przekazał dokumentację techniczną pracy geodezyjnej dotyczącą podziału działki. Po kontroli i usunięciu usterek, dokumentacja została przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego. Następnie geodeta wystąpił o sprostowanie błędu powierzchniowego. Organ I instancji odmówił wprowadzenia zmian, wskazując na szereg uchybień geodety. Organ II instancji utrzymał decyzję w mocy. Skarżące Polskie Koleje Państwowe S.A. zarzuciły organom naruszenie przepisów prawa. Sąd administracyjny uznał skargę za uzasadnioną.Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta S. Orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do uprawomocnienia się wyroku. Zasądził od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na rzecz Polskich Kolei Państwowych S.A. zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Makowska, Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Kołodziej,, Sędzia WSA Arkadiusz Windak (spr.), Protokolant Małgorzata Płocharska-Małys, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2007 r. sprawy ze skargi "Polskich Kolei Państwowych" Spółki Akcyjnej na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] Nr [...], 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do uprawomocnienia się wyroku, 3. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na rzecz "Polskich Kolei Państwowych" Spółki Akcyjnej kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
U z a s a d n i e n i e :
W dniu 28 lipca 2006 r. geodeta S.B. przekazał do Miejskiego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w S. dokumentację techniczną pracy geodezyjnej zgłoszonej pod KERG (...(, zawierającą I etap prac dotyczących podziału działki nr (...( w obrębie nr (...(, położonej w S. przy ul. (...(.
W Ośrodku dokonano w dniu 1 sierpnia 2006 r. kontroli w/w dokumentacji stwierdzając, iż nadaje się ona do przyjęcia do państwowego zasobu geodezyjnego pod warunkiem usunięcia określonych usterek.
Po dołączeniu do dokumentacji przez geodetę S.B. notatki służbowej z dnia 1 sierpnia 2006 r. wyjaśniającej przyczyny rozbieżności dotyczących powierzchni działki nr (...( obręb (...( w S., w dniu 10 października 2006 r. złożoną dokumentację techniczną KERG (...( przyjęto do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego.
Następnie, geodeta S.B. wystąpił do Biura Geodety Miasta S. z wnioskiem z dnia 16 października 2006 r. o sprostowanie błędu powierzchniowego działki nr (...( w obrębie nr (...(, który ujawnił się w trakcie prac związanych z jej podziałem, wnosząc o wydanie decyzji administracyjnej w tym przedmiocie.
Geodeta Miasta działając z upoważnienia Prezydenta Miasta S., po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, działając z urzędu, decyzją z dnia (...(, powołując się na art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficznej (jednolity tekst: Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 ze zm.) oraz §46 ust. 1 i §47 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454):
1. odmówił wprowadzenia zamian danych ewidencyjnych dotyczących zmiany powierzchni działki nr (...( położonej w S. w obrębie nr (...(, stanowiącej własność Skarbu Państwa w użytkowaniu wieczystym Polskich Kolei Państwowych S.A., dla której Sąd Rejonowy w S. prowadzi księgę wieczystą nr (...(, przedstawionych w wykazie zmian danych ewidencyjnych sporządzonym przez geodetę uprawnionego inż. S.B. w ramach prac geodezyjnych zarejestrowanych pod nr KERG (...(,
2. anulował zmiany współrzędnych punktów granicznych wprowadzone do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego na podstawie operatu KERG (...(.
Uzasadniając decyzję organ podał, iż po dokonaniu wglądu do operatu technicznego KERG (...( stwierdził, iż geodeta S.B.:
1) nie dokonał czynności polegających na wznowieniu lub odszukaniu znaków granicznych oraz ich pomiaru w dowiązaniu do osnowy III klasy, tj. nie został spełniony wymóg przepisów §10, §11, §12 i §15 Instrukcji technicznej G-4 "Pomiary sytuacyjne i wysokościowe" oraz nie dokonał przyjęcia granic w trybie §167 wytycznych techniczno - organizacyjnych Instrukcji G-5 "Ewidencja gruntów i budynków",
2) przyjął granice nieruchomości do podziału, bez zawiadomienia stron o tej czynności, wbrew przepisom §6 ust. 3 i 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziałów nieruchomości (Dz. U. Nr 268, poz. 2663),
3) wykonał dokumentację techniczną w celu wprowadzenia zmian do ewidencji gruntów i budynków oraz dokumentację do zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości w oparciu o wyniki dokonanej analizy, w której stwierdził rozbieżności pomiędzy danymi znajdującymi się w zasobie prowadzonym przez służby geodezyjne PKP oraz w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym, bez wykonania pomiarów kontrolnych w terenie, co jest niezgodne z przepisami §17 Instrukcji technicznej G-4 "Pomiary sytuacyjne i wysokościowe" oraz §4 pkt 5 Instrukcji technicznej 0-1 "Ogólne zasady wykonywania prac geodezyjnych".
4) nie sporządził pełnej dokumentacji do aktualizacji danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków, zgodnie z przepisami §85 ust. 2 w związku z §60 i §61 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków.
Polskie Koleje Państwowe S.A. Oddział Gospodarowania Nieruchomościami w S. złożyły od tej decyzji odwołanie wnosząc o przeanalizowanie argumentów Geodety Miasta zawartych w uzasadnieniu decyzji oraz geodety S.B. przedstawionych w załączonym do odwołania piśmie skierowanym do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 15 stycznia 2007 r. oraz o wydanie zaleceń, dla jednej ze stron sporu, co umożliwi zakończenie procesu podziału nieruchomości.
W wyniku rozpatrzenia sprawy na skutek wniesionego odwołania Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, decyzją z dnia (...(, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz §47 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wyjaśnił, że przedmiotem postępowania nie jest postępowanie odwoławcze w sprawie zatwierdzenia projektu podziału, które prowadzone jest z na podstawie przepisu art. 96 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami przez wójtów, burmistrzów, prezydentów miast, a postępowanie w sprawie zmian zapisów ewidencji gruntów i budynków w zakresie zmiany powierzchni działki ewidencyjnej.
Zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków, a więc aktualizacja operatu ewidencyjnego, dokonywana jest przez starostów w trybie przepisów art. 22 i 23 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz §45-49 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa. W rozpatrywanej sprawie rozpoczęto wprowadzanie zmian z urzędu na podstawie opracowania KERG (...(, przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Jednakże ze względu na techniczne trudności ujawnienia zmian wynikających z operatu KERG (...( wszczęto postępowanie administracyjne w trybie §47 ust. 3 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. W trakcie postępowania stwierdzono, iż zmiany współrzędnych punktów granicznych nieruchomości dzielonej oraz powierzchni będącej pochodną położenia punktów granicznych wynikające z przywołanego wyżej operatu nie mogą zostać ujawnione ze względu na ich wyznaczenie niezgodne z przepisami.
Mając na uwadze obowiązujące uwarunkowania prawne organ odwoławczy przyjął, że sporządzenie protokołu przyjęcia granic nieruchomości, o którym mowa w art. 97 ust. 1a pkt 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz w §7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziałów nieruchomości (Dz. U. Nr 268, poz. 2663) nie wyklucza, przy opracowywaniu projektu podziału nieruchomości, konieczności wykonania w niektórych przypadkach dodatkowych czynności na podstawie przepisów prawa geodezyjnego i kartograficznego. Zgodnie z §85 ust. 2 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, dokumentacja geodezyjna sporządzona w związku z podziałem nieruchomości i przekazywana do państwowego zasobu powinna spełniać wymagania tego rozporządzenia w zakresie formatu danych ewidencyjnych i standardów technicznych tych danych oraz zawierać wykaz zmian danych ewidencyjnych, przy czym nieruchomość dzielona winna posiadać dane ewidencyjne wymagane obowiązującymi przepisami.
Odnosząc się do ustaleń organu I instancji Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego stwierdził, że trafne jest stanowisko Prezydenta Miasta S. w sprawie dokładności wymaganej względem położenia punktów granicznych, bowiem pozwala ono na zachowanie jakości wykonywanych prac geodezyjnych zgodnych z obowiązującymi standardami.
Ustosunkowując się do kwestii związanej z wystąpieniem przesłanek do dokonania przez geodetę przyjęcia granic w trybie §6 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziałów nieruchomości, tj. kameralnego przyjęcia granic wyłącznie w oparciu o istniejącą dokumentację w księgach wieczystych i powiatowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym i jednoczesnego spełnienia warunków wskazywanych przez Głównego Geodetę Kraju, organ uznał, że jeden warunek został spełniony, bowiem dla przedmiotowej nieruchomości jest założona księga wieczysta, a więc stwierdzone jest jednoznacznie prawo podmiotu do nieruchomości - Polskich Kolei Państwowych S.A. jako jej użytkownika wieczystego.
Według oświadczenia geodety uprawnionego położenie na gruncie poszczególnych punktów granicznych zostało wcześniej ustalone w postępowaniu rozgraniczeniowym i odpowiednio udokumentowane. W protokole z przyjęcia granic geodeta S.B. stwierdził, iż "Przyjęcie granic wyżej oznaczonej nieruchomości nastąpiło według stanu ujawnionego w KW (...( (działka (...() i KW (...( (działka (...().", a następnie w kolumnie zatytułowanej "Wyszczególnienie dokumentów stanowiących podstawę przyjęcia granic według stanu prawnego lub uwidocznionego w katastrze nieruchomości" przywołał protokoły graniczne pochodzące z operatów znajdujących się w zasobie Miejskiego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w S. oraz Kolejowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w S. Jednocześnie z notatki służbowej z dnia 1 sierpnia 2006 r. wynika, iż przy założeniu księgi wieczystej dla działki nr (...( oparto się na materiałach istniejących w operacie ewidencji gruntów i budynków, a nie uwzględniono danych istniejących w zasobie kolejowym. Ponadto, z protokołu badania księgi wieczystej nr (...(, sporządzonego przez S.B., wynika, iż w zbiorze dokumentów dotyczących granic nieruchomości znajduje się wyrys z ewidencji gruntów z dnia 24 listopada 2003 r. Brak jest natomiast informacji, czy znajdują się inne dokumenty dotyczące przebiegu granic nieruchomości. Wobec tego, w ocenie organu, istnieją poważne wątpliwości co do jednoznaczności dokumentacji określającej stan prawny przebiegu granic dzielonej nieruchomości.
Organ odwoławczy uznał, że istniejące dane w zasobie geodezyjnym i kartograficznym (Miejski ODGiK w S. oraz Kolejowy OD GIK w S.) dotyczące granic przedmiotowej nieruchomości są rozbieżne, co zostało potwierdzone przez geodetę uprawnionego S.B. w wykonanej przez niego analizie, w przeprowadzonych obliczeniach zawartych w operacie technicznym KERG (...( oraz w sprawozdaniu technicznym. Dlatego też, w ocenie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w pracy geodezyjnej KERG (...( nie zostały ziszczone przesłanki umożliwiające wykonanie czynności przyjęcia granic w trybie przepisu §6 ust. 1 rozporządzenia z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziałów nieruchomości, nawet uznając rozszerzającą interpretację tego przepisu opracowaną przez Głównego Geodetę Kraju. Wobec powyższego w przedmiotowej sprawie należy zastosować przepisy §6 ust. 3 i 4 przywołanego rozporządzenia, a więc również zawiadomić o czynnościach przyjęcia granic właścicieli bądź użytkowników wieczystych nieruchomości dzielonej i nieruchomości sąsiednich.
Mając na uwadze podanie przez geodetę w sprawozdaniu technicznym, m.in., że "odchyłki liniowe między współrzędnymi nowo obliczonymi a współrzędnymi archiwalnymi zawartymi w bazie ewidencji gruntów zawierają się w granicach od 2 do 163 cm odchyłki, przy czym odchyłki na pkt 1/112, 2, 3, 4, 81, 89, 91 są wynikiem błędów grubych we współrzędnych archiwalnych", określenie prawidłowego przebiegu linii granicznych, o których mowa w §61 w związku z §62 i 85 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, winno nastąpić po dokonaniu pomiaru punktów granicznych. W toku wykonywania pracy geodezyjnej KERG (...( dotyczącej podziału nieruchomości, w celu zachowania standardów, powstała konieczność wykonania dodatkowych prac, w tym pomiaru punktów granicznych. Tryb przyjęty przez geodetę nie czyni zadość obowiązującym standardom wykonywania prac geodezyjnych. Kameralne opracowanie w przedmiotowej sprawie nie gwarantuje jakości wprowadzonych zmian w ewidencji gruntów i budynków w zakresie granic i powierzchni nieruchomości.
Organ uznał wyjaśnienie geodety S.B., że w operacie KERG (...( znajduje się wykaz współrzędnych punktów granicznych z wyszczególnionymi dla nich atrybutami. Jednakże wskazał, iż brak jest podania atrybutów dla wszystkich punktów granicznych działki dzielonej, w szczególności dla atrybutu ZRD (źródło danych o położeniu obiektu) oraz STB (stabilizacja). Ponadto, geodeta uprawniony wykazał, iż dla wszystkich punktów granicznych błąd położenia punktu granicznego względem osnowy jest nie większy niż 0,10 m (kod BPP=1), przy czym należy stwierdzić, iż wynik taki jest efektem dokonanych kameralnie przeliczeń i może być rozbieżny z faktycznym położeniem punktów granicznych (współrzędne punktów pomierzonych). Brak jest jednoznacznej informacji o położeniu punktów granicznych w terenie, co jest niezgodne z rozporządzeniem w sprawie ewidencji gruntów i budynków w zakresie wymaganych danych ewidencyjnych (w tym atrybutów) dotyczących numerycznego opisu granic.
Nadto przygotowana przez geodetę dokumentacja nie jest wystarczająca do wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków, w szczególności geodeta nie sporządził wykazu zmian danych ewidencyjnych budynku dla wszystkich budynków, co jest sprzeczne z rozporządzeniem w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Błędnie wykazano również użytek B dla gruntu pod budynkiem nr 24 (funkcja "p"), budynek nr 62 na wykazie zmian danych ewidencyjnych - mapie oznaczony jest funkcją "i", natomiast na arkuszu spisowym przypisano funkcję "p".
Braki w dokumentacji zawartej w operacie KERG (...( dotyczącej budynków nie mają bezpośredniego wpływu na zmianę powierzchni przedmiotowej działki, ale są dowodem na brak możliwości ujawnienia zmian danych ewidencyjnych na podstawie przedmiotowego operatu. Wyjaśniają również przyczynę zawieszenia wprowadzania zmian oraz podjęcie decyzji o wszczęciu postępowania wyjaśniającego w trybie przepisu §47 ust. 3 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Dopiero bowiem na etapie wprowadzania zmian stwierdzono, iż dokumentacja nie jest wystarczająca.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego stwierdził, iż błędem było przyjęcie operatu KERG (...( do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego oraz wprowadzenie zmian do części kartograficznej operatu ewidencji gruntów i budynków (mapy numerycznej) na jego podstawie. Powinien zatem zostać przywrócony stan sprzed wprowadzonej przedmiotowej zmiany.
Niezależnie od powyższego, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, odnosząc się do jakości wykonanych prac, zwrócił uwagę na szkic przebiegu granic nieruchomości podlegającej podziałowi, który jest nieczytelny. Podsumowując organ wskazał, że operat z prac geodezyjnych i kartograficznych, który ma stanowić podstawę aktualizacji danych w ewidencji gruntów i budynków winien być wykonany zgodnie z przepisami prawa, w tym z obowiązującymi standardami wykonywania prac geodezyjnych i kartograficznych, z uwzględnieniem przepisów ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, zasady zawartej w §62 i §85 ust. 2 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków oraz rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 marca 1999 r. w sprawie standardów technicznych dotyczących geodezji, kartografii oraz krajowego systemu informacji o terenie (Dz. U. Nr 30, poz. 297). Mimo, iż praca geodezyjna KERG (...( została przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego stanął na stanowisku, iż przedmiotowy operat winien zostać zwrócony wykonawcy prac za pośrednictwem Prezydenta Miasta S., który powinien zobligować geodetę S.B. do poprawienia i wykonania prac (z podaniem terminu) zgodnie ze standardami obowiązującymi w geodezji i kartografii, o czym mowa w art. 42 ust. 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne.
Polskie Koleje Państwowe S.A. zaskarżyły tą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. zarzucając jej rażące naruszenie przepisów prawa przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie:
- art. 61 § 1 i §2 kpa i §46 ust. 1 w związku z §10 i §11 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków przez przyjęcie, iż geodeta należy do kręgu osób na wniosek których dane zawarte w ewidencji podlegają aktualizacji, co doprowadziło do prowadzenia postępowania zakończonego bezprzedmiotowym rozstrzygnięciem zawartym w pkt 1 decyzji organu I instancji, utrzymanej w mocy przez organ II instancji - prowadzenie bowiem w tej sprawie postępowania z urzędu winno zakończyć się umorzeniem postępowania a nie orzeczeniem odmowy,
- art. §47 ust. 3 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków w związku z art. 22 ust. 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne przez bezpodstawne przerzucenie na osobę nie zgłaszającą zmian danych objętych ewidencją gruntów i budynków, obowiązku dostarczenia dokumentów,
- art. 6 kpa w związku z §11 i §12 rozporządzenia w sprawie zgłaszania prac geodezyjnych i kartograficznych, ewidencjonowania systemów i przechowywania kopii zabezpieczającej bazy danych, a także ogólnych warunków umów o udostępnianie tych baz (Dz. U. Nr 78, poz. 837), przez zastosowanie instytucji nieznanej prawu w postaci anulowania zmian współrzędnych punktów granicznych wprowadzonych na podstawie operatu technicznego KERG (...(, wcześniej przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego,
- §5 ust. 2 Instrukcji 0-1 "Ogólne zasady wykonywania prac geodezyjnych", §12 ust. 2 lit. "b" i "c", §15, §17 i §18 ust. 1 Instrukcji G-4 ,,Pomiary sytuacyjne i wysokościowe" skutkujące bezpodstawną negatywną oceną operatu technicznego KERG 3379/2005,
- art. 7 kpa, przez zaniechanie obowiązku dokładnego wyjaśnienia przez organ stanu faktycznego sprawy i całkowite pominięcie dokumentacji geodezyjnej przekazanej z kolejowego ośrodka dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej dotyczących działki nr (...( obręb (...( miasto S., w tym w szczególności dokumentacji rozgraniczeniowej, co z kolei doprowadziło do naruszenia słusznego interesu strony.
Odpowiadając na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu swojej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w S., zważył co następuje
Kontrola zaskarżonej decyzji, przeprowadzona pod kątem jej zgodności z prawem, stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), doprowadziła Sąd do konstatacji, iż skarga jest uzasadniona.
Przedmiotem skargi jest decyzja wydana w sprawie aktualizacji ewidencji gruntów i budynków w wyniku przyjęcia do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego wykonanych prac geodezyjnych.
W myśl art. 2 pkt 8 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (j.t. Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027), ewidencja gruntów i budynków to jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami i lokalami. Ewidencję gruntów i budynków oraz gleboznawczą klasyfikację gruntów prowadzą starostowie (art. 22 ust. 1 w/w ustawy).
Sposób prowadzenia ewidencji i wprowadzania do niej zmian został uregulowany w rozporządzeniu Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454).
Zgodnie z §35 i §45 ust. 2 tego rozporządzenia, źródłami danych ewidencyjnych niezbędnych do założenia oraz do aktualizacji ewidencji są:
1) materiały i informacje zgromadzone w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym,
2) wyniki pomiarów fotogrametrycznych,
3) wyniki terenowych pomiarów geodezyjnych,
4) dane zawarte w innych ewidencjach i rejestrach, prowadzonych na podstawie odrębnych przepisów przez: sądy, organy administracji publicznej oraz państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne,
5) dane zawarte w dokumentach udostępnionych przez zainteresowane osoby, organy i jednostki organizacyjne,
6) dane zawarte w dokumentacji architektoniczno-budowlanej gromadzonej i przechowywanej przez organy administracji publicznej,
7) wyniki oględzin.
Wedle §1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie określenia rodzajów materiałów stanowiących państwowy zasób geodezyjny i kartograficzny, sposobu i trybu ich gromadzenia i wyłączania z zasobu oraz udostępniania zasobu (Dz. U. Nr 49, poz. 493), przez materiały stanowiące zasób geodezyjny i kartograficzny należy rozumieć zbiory map oraz materiały i dokumenty w postaci operatów, rejestrów, wykazów, katalogów, map, wydawnictw, zdjęć lotniczych i satelitarnych, baz danych oraz banków danych.
Szczegółowe zasady i tryb przekazywania materiałów i informacji powstałych w wyniku prac geodezyjnych i kartograficznych oraz i zgłaszania do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego regulują przepisy rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 16 lipca 2001 r. w sprawie zgłaszania prac geodezyjnych i kartograficznych, ewidencjonowania systemów i przechowywania kopii zabezpieczających bazy danych, a także ogólnych warunków umów o udostępnianie tych baz (Dz. U. Nr 78, poz. 837). Zasadą jest, że po zakończeniu pracy geodezyjnej wykonawca tej pracy ma obowiązek przekazania dokumentacji do zasobu w formie i zakresie przewidzianych w standardach technicznych dotyczących geodezji, kartografii oraz krajowego systemu informacji o terenie (§7 ust. 1 w/w rozporządzenia). Zgodnie z §9 ust. 1 powołanego rozporządzenia, taka dokumentacja, po przekazaniu jej do zasobu, w szczególności podlega kontroli w zakresie:
1) przestrzegania zasad wykonywania prac,
2) osiągnięcia wymaganych dokładności,
3) zgodności opracowania ze standardami technicznymi dotyczącymi geodezji, kartografii oraz krajowego systemu informacji o terenie,
4) zgodności opracowania z ustaleniami, o których mowa w § 5 ust. 5,
5) spójności topologicznej informacji dostarczanej przez wykonawcę z informacjami uzyskanymi z ośrodka w trakcie realizacji pracy,
6) kompletności przekazywanych materiałów,
Kontrola winna być wykonana niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 6 dni roboczych od dnia złożenia dokumentacji do kontroli (§9 ust. 4 rozporządzenia). Pozytywny wynik kontroli odnotowuje się na wniosku o przyjęcie dokumentacji do zasobu, co stanowi podstawę włączenia dokumentacji do zasobu (§10 ust. 1 i 2). W przypadku stwierdzenia w wyniku kontroli wad, usterek lub nieprawidłowości i ich nieusunięcia, organ prowadzący zasób zwraca wykonawcy dokumentację wraz z protokołem, uzasadniając na piśmie prawne i techniczne przyczyny odmowy włączenia jej do zasobu. W takim przypadku wykonawcy przysługuje prawo do złożenia, do właściwego organu nadzoru geodezyjnego i kartograficznego, wniosku o zbadanie zasadności odmowy włączenia dokumentacji do zasobu (§11 i §12 rozporządzenia).
Przyjęcie do zasobu opracowań geodezyjnych i kartograficznych ma ten skutek, że obliguje organ prowadzący ewidencję do aktualizacji ewidencji z urzędu (§46 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków).
Przytoczenie powyższych regulacji związanych z trybem i konsekwencjami przyjęcia zgłoszonej dokumentacji do zasobu stało się wskazane ze względu na okoliczności poprzedzające wydanie zaskarżonego rozstrzygnięcia, powołaną w nim podstawę prawną i jego uzasadnienie.
Zaskarżoną decyzją Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w S. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji orzekające o odmowie wprowadzenia zmian danych ewidencyjnych dotyczących zmian powierzchni działki, przedstawionych w wykazie zmian danych ewidencyjnych sporządzonych przez geodetę w ramach prac geodezyjnych oraz anulujące zmiany wprowadzone do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Kwestionowana decyzja została wydana z urzędu, na mocy §47 ust. 3 w zw. z §46 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Uzasadnieniem decyzji odmawiającej zaktualizowania ewidencji na podstawie przyjętego do zasobu operatu technicznego KERG (...(, było stwierdzenie niedochowania standardów technicznych i uchybienie przez geodetę przepisom prawa przy wykonywaniu prac geodezyjnych.
Wprowadzenie zmian danych ewidencyjnych, zgodnie z przepisami rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, może nastąpić w dwojakim trybie. Albo w trybie czynności materialno-technicznej, w postaci wprowadzenia do bazy danych zmiany na podstawie udokumentowanego zgłoszenia zmiany (art. 22 ust. 2 i 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne) o którym organ tylko zawiadamia (§49 ust. 1 w/w rozporządzenia), albo w drodze decyzji, w oparciu o §47 ust. 3 powołanego rozporządzenia. Tą drugą formę rozstrzygnięcia, zgodnie z przepisem §47 ust. 3 rozporządzenia, stosuje organ wtedy, gdy aktualizacja operatu ewidencyjnego wymaga wyjaśnień zainteresowanych lub uzyskania dodatkowych dowodów. Wówczas starosta przeprowadza w sprawie tej aktualizacji postępowanie administracyjne, które kończy się decyzją wprowadzającą zmiany lub odmawiającą wprowadzenia żądanej zmiany (na mocy §47 ust. 3 rozporządzenia w zw. z art. 22 ust. 3 ustawy).
Należy zwrócić uwagę, że czynności aktualizacyjne mogą być wywołane wnioskiem lub działaniem organu z urzędu (§46 ust. 1 rozporządzenia). Jeżeli zatem organ z urzędu wszczął postępowanie w przedmiocie ewentualnego wprowadzenia zmian to w przypadku stwierdzenia braku podstaw do wprowadzenia zmian takie postępowanie winien umorzyć decyzją, a nie odmówić żądaniu, którego nie zgłoszono.
Z poczynionych ustaleń wynika, że zapadłe w sprawie decyzje, które zostały wydane w postępowaniu aktualizacyjnym prowadzonym z urzędu, a orzekające, m.in., o "odmowie wprowadzenia zmian w ewidencji" są wadliwe.
Kolejnym zarzutem, które należy sformułować w stosunku do zaskarżonej decyzji, jest sam sposób przeprowadzenia postępowania, w kontekście podjętych przez organy działań w sprawie.
Przesłanką uzasadniającą przeprowadzenie postępowania administracyjnego w sprawie aktualizacji, w trybie §47 ust. 3 rozporządzenia, jest konieczność uzyskania przez organ "wyjaśnień zainteresowanych lub uzyskania dodatkowych dowodów". A zatem, po wszczęciu postępowania z urzędu i zawiadomieniu stron postępowania (art. 61 § 4 kpa) organ winien podjąć określone czynności, takie jak np. przesłuchanie stron postępowania, dokonanie ustaleń uzupełniających na podstawie zgromadzonych w ewidencji materiałów, czy też przeprowadzenie dowodu z pomiaru kontrolnego.
Analiza akt sprawy doprowadziła Sąd do stwierdzenia, że organy administracji geodezyjno-kartograficznej nie podjęły żadnych kroków do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy, a tym samym nie wykazały zasadności zastosowania przezeń §47 ust. 3 rozporządzenia. Z treści uzasadnienia decyzji wynika, iż podstawą odmowy dokonania zmian w ewidencji w oparciu o przyjęty do zasobu operat techniczny KERG (...(, nie była tyle jego nieprzydatność ze względu na brak nowych informacji z niego wypływających, lecz sporządzenie operatu w sposób nieodpowiadający obowiązującym przepisom. Przyznać należy, że z §46 ust. 2 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków nie wynika, aby każdy przekazany staroście akt notarialny, orzeczenie sądowe, czy opracowanie geodezyjne włączone do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego stanowiły podstawę zmian w operacie ewidencyjnym i że aktualizacja operatu ewidencyjnego musi być w każdym przypadku poprzedzona analizą dokumentów lub opracowań pod względem ich przydatności do celów aktualizacji. Ocena przydatności włączonych do zasobu opracowań geodezyjnych winna być jednak przeprowadzona przede wszystkim pod kątem ewentualnych zmian jakie winny być uwzględnione w ewidencji. Ten etap badania przyjętych do zasobu opracowań geodezyjnych nie powinien, co do zasady, otwierać drogi do ponownej weryfikacji dokumentacji pod kątem wymogów stawianych jej przez §9 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 16 lipca 2001 r. w sprawie zgłaszania prac geodezyjnych i kartograficznych (...). Kontrola prac i egzekwowanie obowiązków wynikających z w/w przepisu winno być bowiem realizowane przez osoby, które sprawdzają złożone opracowania geodezyjne przed ich przyjęciem do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego.
W rozpoznawanej sprawie wystąpiła sytuacja niewątpliwie szczególna. Organ prowadzący ewidencję, najpierw przyjął do zasobu geodezyjnego i kartograficznego zgłoszoną przez geodetę pracę uznając, iż odpowiada ona stawianym jej wymogom techniczno - prawnym, a następnie, przystępując do sporządzenia z urzędu aktualizacji ewidencji w oparciu o tą dokumentację, odmówił wprowadzenia zmian do ewidencji ze względu na nieprawidłowości, które wystąpiły przy wykonywaniu przez geodetę operatu. Prawodawca nie wskazał w takim przypadku procedury "wycofania" z zasobu takiego nieprawidłowego, zdaniem organu, operatu. Nie zachodzi tu bowiem żaden z przypadków "utracenia przez materiały przydatności użytkowej", o których mowa w §7 powołanego wcześniej rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie określenia rodzajów materiałów stanowiących państwowy zasób geodezyjny (...). Nie oznacza to, że w prowadzonym z urzędu postępowaniu w trybie §47 ust. 3 rozporządzenia o ewidencji gruntów i budynków, w sytuacji rodzących się wątpliwości co do aktualności danych znajdujących się w ewidencji, powziętych na podstawie przyjętych do zasobu materiałów, których prawidłowość organ na tym etapie zakwestionował, organ administracji geodezyjno-kartograficznej jest pozbawiony instrumentów do wyjaśnienia sprawy i ewentualnego zweryfikowania stanu ewidencji. Temu służą uprawnienia organu do prowadzenia z urzędu postępowania wyjaśniającego i dowodowego z przeprowadzeniem dowodu z pomiaru kontrolnego włącznie, bowiem przepisy nie ograniczają uprawnień i obowiązków organu w zakresie środków dowodowym za pomocą których organ ma doprowadzić do ustalenia stanu faktycznego sprawy. Takich działań organy w sprawie nie przeprowadziły. Tym samym nie zostały podjęte przez organ czynności wyjaśniające, o których mowa w §47 ust. 3 w/w rozporządzenia, które uzasadniałyby powołanie się na ten przepis w niniejszej sprawie.
Ocena prawidłowości wykonanych przez geodetę robót geodezyjnych wykracza poza zakres przedmiotowy do którego winna ograniczać się zaskarżona decyzja, tj. do kwestii zasadności wprowadzenia zmian do ewidencji, czyli jej aktualizacji. Badanie zasadności włączenia dokumentacji do zasobu powinno następować w trybie §11 i §12 rozporządzenia z dnia 16 lipca 2001 r. w sprawie zgłaszania prac geodezyjnych i kartograficznych (...) i podlegać uprzedniej kontroli właściwego organu nadzoru geodezyjnego i kartograficznego po złożeniu stosownego wniosku wykonawcy.
Reasumując, Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. uznał, że wydając zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję I instancyjną organy naruszyły przepisy prawa materialnego poprzez ich niewłaściwą wykładnię i zastosowanie, co skutkować musiało uchyleniem decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Rozstrzygnięcie zawarte w pkt II wyroku oparto na art. 152, zaś o kosztach postępowania Sąd orzekł stosownie do postanowień art. 200 w/w ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło