III SA/Wa 1454/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Dziełak, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Tarno, Asesor WSA Marta Waksmundzka-Karasińska (sprawozdawca), Protokolant Anna Kurdej, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi T. sp. z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu podatku akcyzowego 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. z dnia [...] października 2006 r., nr [...], 2) stwierdza, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane w całości, 3) zasądza od Dyrektora Izby Celnej w W. na rzecz T. sp. z o.o. w Warszawie kwotę 2.934 zł (słownie: dwa tysiące dziewięćset trzydzieści cztery złote) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2007r. Dyrektor Izby Celnej w W. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. z dnia [...] października 2006r. odmawiającą zwrotu Spółce T. Sp z o.o. z siedzibą w W. podatku akcyzowego w wysokości 17.767,00 zł (słownie: siedemnaście tysięcy siedemset sześćdziesiąt siedem tysięcy). Jak wynika z akt sprawy, T. Sp. z o. o. zwróciła się do Urzędu Celnego [...] w W. z wnioskiem z dnia [...] października 2005r. o zwrot podatku akcyzowego w wysokości 17.767,00 zł z tytułu eksportu wyrobów akcyzowych zharmonizowanych za miesiąc listopad 2004r. Do wniosku Podatnik dołączył następujące dokumenty: 1) zestawienie zawierające wyszczególnienie kwot podatku akcyzowego z tytułu eksportu wyrobów akcyzowych zharmonizowanych w listopadzie 2004 r., 2) kartę 3 zgłoszenia celnego SAD nr [...] z dnia [...] listopada 2004 r., 3) faktury wewnętrzne nr [...] z dnia [...] sierpnia 2004 r., [...] z dnia [...] października 2004 r., 3) kserokopię faktury nr [...] z dnia [...] listopada 2004 r. wystawionej przez T. Sp. z o. o. z tytułu eksportu ww. wyrobów, 4) fakturę VAT nr [...] z dnia [...] września 2004 r. dotyczącą sprzedaży wyrobów akcyzowych przez O. Sp. z o. o. firmie T., 5) kserokopię faktury VAT nr [...] z dnia [...] sierpnia 2004 r. dotyczącej sprzedaży wyrobów akcyzowych przez O. Sp. z o.o. firmie T. Sp. z o. o., 6) faktury VAT nr [...] z dnia [...] lipca 2004 r., [...] z dnia [...] sierpnia 2004r. oraz nr [...] z dnia [...] października .2004 r. dotyczące sprzedaży wyrobów akcyzowych przez L. S.A. firmie T. Sp. z o. o., 3) fakturę nr [...] z dnia [...] sierpnia 2004 r. sporządzoną przez N. S. A. dla T. Sp. z o. o., 4) fakturę nr [...] z dnia [...] października 2004 r. sporządzoną przez T. dla T. Sp. z o. o., 5) kserokopię korekty faktury nr [...] z dnia [...] sierpnia 2004 r. do faktury VAT nr [...] z dnia [...] lipca 2004 r., 11) wydruki komputerowe z dnia 24 września 2004 r., 5. listopada 2004 r., 13 sierpnia 2004 r., 17 września 2004 r. i 16 listopada 2004 r. dokumentujące dokonanie przelewów bankowych na rzecz O., 12) dokumenty PZ-OP z dnia 20 sierpnia 2004r., 23 sierpnia 2004 r., 19 października 2004 r. i 26.września 2004 r. 13) dokument przewozowy CMR nr [...] z dnia [...] listopada 2004r., 14) kserokopie poleceń przelewów podatku akcyzowego na rzecz Izby Celnej w W. z dnia 13 września 2004 r. na kwotę 27.274,00 zł z tytułu wpłaty podatku akcyzowego w ramach rozliczeń faktury z dnia [...] ([...]) oraz z dnia [...] listopada 2004 r. na kwotę 16.157,77 zł z tytułu wpłaty podatku akcyzowego w ramach rozliczeń faktury z dnia [...] października 2004 r. Pismem z dnia 8 listopada 2005 r. wezwano Spółkę do uzupełnienia brakujących dokumentów, m.in. dokumentów potwierdzających eksport wyrobów, jak również przedstawienie dowodów potwierdzających zapłatę akcyzy na terytorium kraju, wraz z pouczeniem, że ich niedostarczenie w terminie 7 dni od dnia otrzymania niniejszego pisma spowoduje wydanie decyzji odmawiającej zwrotu podatku akcyzowego. Z uwagi na nieuzupełnienie wymaganych dokumentów, Naczelnik Urzędu Celnego [...] w W. powołaną na wstępie decyzją odmówił zwrotu podatku akcyzowego. W uzasadnieniu decyzji powołał przepisy rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 14 kwietnia 2004 r. w sprawie zwrotu akcyzy od wyrobów akcyzowych zharmonizowanych ( Dz. U. Nr 74, poz. 674), zwanego dalej "rozporządzeniem", w którym zostały określone m. in. szczegółowe warunki i tryb zwrotu akcyzy, terminy zwrotu akcyzy, minimalna kwota zwrotu akcyzy, wzór wniosku o zwrot akcyzy, wykaz dokumentów dołączanych do wniosku o zwrot akcyzy w odniesieniu do dostaw wewnątrzwspólnotowych i eksportu wyrobów akcyzowych zharmonizowanych. Ponadto wskazał, iż zgodnie z § 6 ust. 1 ww. rozporządzenia w przypadku eksportu wyrobów akcyzowych zharmonizowanych zwrot akcyzy zapłaconej za terenie kraju następuje na pisemny wniosek podatnika, składany do właściwego naczelnika urzędu celnego, w ciągu roku od dnia dokonania eksportu. Stosownie do ust. 2 tego paragrafu do wniosku należy załączyć dokumenty potwierdzające zapłatę akcyzy na terytorium kraju za wyroby akcyzowe zharmonizowane, dokument SAD potwierdzony przez graniczny urząd celny oraz faktury i inne dokumenty potwierdzające dokonanie eksportu. Organ powołał także przepisy § 5 ww. rozporządzenia w sprawie zwrotu akcyzy z tytułu eksportu wyrobów akcyzowych zharmonizowanych, zgodnie z którym zwrot akcyzy przysługuje po przedłożeniu dokumentów, stwierdzających ich faktyczny wywóz poza obszar celny Wspólnoty Europejskiej. Pismem z dnia [...] listopada 2006r. Podatnik odwołał się od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W., wnosząc i o jej uchylenie w całości. Podatnik zarzucił przedmiotowej decyzji naruszenie prawa procesowego tj. art.169 § 1 i § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm , powoływanej dalej "ord. pod"), poprzez niewłaściwe rozstrzygnięcie sprawy i wydanie decyzji w sytuacji, gdy w myśl tego przepisu organ podatkowy powinien pozostawić wniosek bez rozpatrzenia, wydając w tym zakresie stosowne postanowienie. Dyrektor Izby Skarbowej za bezzasadny uznał zarzut naruszenia art. 169 § 1 i § 4 ord. pod. Wskazał, iż art. 169 § 1 ord. pod. nakłada na organ podatkowy obowiązek podjęcia czynności w celu usunięcia braków formalnych. Wezwanie do usunięcia braków podania jest czynnością materialno-techniczną. Brakiem formalnym będzie zarówno brak elementu treści pisma np. podpisu, uzasadnienia, precyzyjnego określenia żądania, daty pełnomocnictwa. Organ zaznaczył, iż w przedmiotowej sprawie art. 169 § 1 i § 4 Ordynacji podatkowej nie został powołany przez Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. W sprawie będącej przedmiotem postępowania odwoławczego podstawą wezwania Spółki o uzupełnienie wniosku był art. 155 § 1 ord. pod , zgodnie z którym organ podatkowy może wezwać stronę lub inne osoby do złożenia wyjaśnień, zeznań lub dokonania określonej czynności osobiście, przez pełnomocnika lub na piśmie, jeżeli jest to niezbędne dla wyjaśnienia stanu faktycznego lub rozstrzygnięcia sprawy. Skoro Strona wezwana na w trybie art. 155 §1 ord. pod. art. 60 ust. 2 i ust.4 ustawy o podatku akcyzowym oraz § 5 - § 7 rozporządzenia do uzupełnienia wniosku o przedłożenie min. brakującego dokumentu SAD potwierdzonego przez graniczny urząd celny oraz dowodów potwierdzających zapłatę akcyzy na terytorium kraju, do dnia wydania decyzji przez z organ podatkowy I instancji nie dostarczyła wymaganych dokumentów, zasadne było wydanie rozstrzygnięcia odmowie zwrotu podatku akcyzowego. W skardze na powyższą decyzję Spółka wniosła o jej uchylenie, jak również poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. w całości. Zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 155§1 ord. pod., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, a tym samym naruszenie prawa materialnego tj. art. 60 ust. 2 ustawy o podatku akcyzowym, poprzez pozbawienie możliwości zastosowania powyższego przepisu w stosunku do Skarżącego. Podniosła, iż przepis art. 155 §1 ord. pod. odnosi się do stosunkowo nielicznych sytuacji, w których rozstrzygnięcie sprawy musi odbyć się przy osobistym udziale osoby czy też przez pełnomocnika. W niniejszej sprawie osobisty udział osoby nie był w ocenie Skarżącej wskazany. Uzupełnienie przedmiotowego wniosku, mogło nastąpić poprzez przesłanie stosownych dokumentów drogą listowną. W ocenie Strony możliwość korzystania z instytucji wezwania na podstawie art. 155 § 1 ord. pod. istnieje w tych sytuacjach, gdy w inny sposób nie uda się w postępowaniu dokonać wyjaśnienia stanu faktycznego i gdy pozostaną niewyjaśnione elementy niezbędne do podjęcia prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Wezwanie o uzupełnienie wniosku we wstępnym etapie postępowania powinno być zatem oparte na podstawie art. 169 § 1 ord. pod. Przepis ten zawiera bowiem regulację, która obliguje organ podatkowy do pozostawienia podania bez rozpoznania, jeżeli nie czyni ono zadość wymaganiom prawa, w przypadku, gdy wskazanych braków nie usunięto w wyznaczonym terminie. Niewykonanie żądania do usunięcia braków, opartego na art. 169 § 1 orrd. pod. stanowi jedynie podstawę do rozstrzygnięcia w formie postanowienia i pozostawienia podania bez rozpoznania. W niniejszej sprawie merytoryczne rozstrzygnięcie przez organy w formie decyzji, nastąpiło z naruszeniem prawa, a w rezultacie wykluczyło możliwość ponownego wnioskowania przez T. Sp. z.o.o. o zwrot podatku akcyzowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. W niniejszej sprawie u podstaw sporu legło uprawnienie organów do odmowy zwrotu T. Sp. z o.o. podatku akcyzowego w wys. 17.767 zł., w związku z niedostarczeniem przez Spółkę w wyznaczonym terminie dokumentów wymaganych przepisami prawa, o których dostarczenie Spółka wezwana została w trybie art. 155 § 1 ord. pod. Skarżąca zarzuca, iż w niniejszej sprawie doszło do naruszenia przepisu art. 155 §1 ord. pod., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie. Korzystanie z tej instytucji zastrzeżone jest dla sytuacji, gdy w inny sposób nie uda się w postępowaniu wyjaśnić stanu faktycznego sprawy. Zdaniem Strony wezwanie do uzupełnienia wniosku na wstępnym etapie postępowania powinno być oparte na podstawie art. 169 §1 ord. pod. W ocenie Sądu rację w tym sporze przyznać należy Spółce. Z akt sprawy wynika, iż T. sp. z o.o. wystąpiła do Urzędu Celnego [...] w W. z wnioskiem z dnia [...] października 2001r. o zwrot podatku akcyzowego z tytułu eksportu wyrobów akcyzowych zharmonizowanych za miesiąc listopad 2004r. Jako bezpośrednią podstawę wniosku Spółka wskazała przepis art. 60 ust. 2 ustawy z dnia 23 stycznia 2004r.o podatku akcyzowym ( Dz. U. Nr 29, poz. 257 ze zm.), zgodnie z którym zwrot akcyzy przysługuje również w przypadku eksportu wyrobów akcyzowych zharmonizowanych, od których akcyza została zapłacona na terytorium kraju. Do wniosku Spółka nie załączyła dokumentów potwierdzających eksport wyrobów akcyzowych, jak również dokumentu potwierdzającego zapłatę akcyzy na terytorium kraju. Zgodnie z art. 169 § 1 w zw. z art. 168 §1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 Ordynacja podatkowa ( Dz. U. z 2005r. Nr 8 poz.60 ze zm., dalej powoływanej " ord. pod."), jeżeli podanie rozumiane jako żądanie, wyjaśnienie, odwołanie, zażalenie, wniosek nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa, a więc np. nie zawiera treści żądania lub nie czyni zadość innym wymogom ustalonym w przepisach prawa, organ podatkowy wzywa (obligatoryjnie) wnoszącego podanie do usunięcia braków w terminie 7 dni, z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia. W przedmiotowej sprawie katalog warunków formalnych, którym powinien odpowiadać wniosek o zwrot podatku akcyzowego z tytułu eksportu wyrobów akcyzowych zharmonizowanych ustanowiony został w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 14 kwietnia 2004r. w sprawie zwrotu akcyzy od wyrobów akcyzowych zharmonizowanych ( Dz. U Nr 74, poz. 674) zwanego dalej rozporządzeniem, które zostało wydane na podstawie delegacji zawartej w art. 60 ust. 5 ustawy o podatku akcyzowym. W myśl § 6 ust.1 rozporządzenia, w przypadku eksportu wyrobów akcyzowych zharmonizowanych zwrot akcyzy zapłaconej na terytorium kraju następuje na pisemny wniosek podatnika, składany do właściwego naczelnika urzędu celnego, w ciągu roku od dnia dokonania eksportu. Zgodnie z ust. 2 powołanego przepisu do wniosku, o którym mowa w ust. 1 dołącza się w szczególności : 1) dokumenty potwierdzające zapłatę akcyzy na terytorium kraju , 2) dokument SAD potwierdzony przez graniczny urząd celny, 3) faktury i inne dokumenty potwierdzające dokonanie eksportu. Mając na uwadze powołane wyże przepisy prawa, w rozpoznawanej sprawie na etapie wszczęcia postępowania podatkowego rzeczą organu było ustalenie, czy do wniosku dołączone zostały dokumenty wymienione w § 6 ust. 2 rozporządzenia. Brak któregokolwiek z tych dokumentów uniemożliwiał nadanie wnioskowi dalszego biegu i uzasadniał wystosowanie do Spółki wezwania w trybie art. 169 §1 ord. pod., o uzupełnienie braków formalnych wniosku. Tym samym rację należy przyznać Skarżącej, iż niezałączenie przez nią do wniosku dokumentów potwierdzających eksport wyrobów, jak również dokumentu potwierdzającego zapłatę akcyzy na terytorium kraju, obligowało organ do zastosowania trybu określonego w art. 169 §1 ord. pod., a nie w art. 155 §1 ord. pod, jak uczynił to organ. Ten ostatni przepis (w odróżnieniu od art. 169 § 1 ord. pod.) nie normuje bowiem kwestii związanych z uzupełnianiem braków formalnych wniosku na wstępnym etapie postępowania. Określony w art. 155 §1 ord. pod. tryb wzywania do złożenia wyjaśnień, zeznań lub dokonania określonej czynności zastrzeżony jest dla kolejnego (po wstępnym) etapu postępowania, w którym dochodzi do merytorycznego rozpoznania sprawy. Stwierdzić zatem należy, iż zarówno zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania, t.j. art. 155 §1 oraz 169 §1 ord. pod. Naruszenie to bez wątpienia miało istotny wpływ na wynik sprawy. Skutkiem niewłaściwego zastosowania przepisu art. 155 §1 ord. pod. wniosek Skarżącej został rozstrzygnięty merytorycznie, poprzez odmowę zwrotu podatku. Z kolei konsekwencją nieuzupełnienia braków formalnych w trybie i terminie wynikającym z art. 169 §1 ord. pod. mogło być jedynie pozostawienie wniosku Strony bez rozpatrzenia. Odnosząc się natomiast do powołanego w skardze zarzutu naruszenia prawa materialnego, to jest art. 60 ust. 2 ustawy o podatku akcyzowym, wobec niewyczerpania trybu uzupełniania braków formalnych, Sąd za przedwczesne uznał jego rozpoznawanie. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 152 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.