IV SA/Wa 1966/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędziowie Sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, asesor WSA Tomasz Wykowski (spr.), Protokolant Hanna Parypa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 listopada 2007 r. sprawy ze skargi W. S. na decyzję Prezesa Agencji Rynku Rolnego z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie opłata za przekroczenie ilości referencyjnej dostaw - oddala skargę - IV SA/Wa 1966/07 UZASADNIENIE Zaskarżoną decyzją z dnia (...) sierpnia 2007 r. nr (...) Prezes Agencji Rynku Rolnego, zwany dalej "Prezesem Agencji", utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Terenowego Agencji w R. z dnia (...) maja 2007 r. nr (...), zwanego dalej "Dyrektorem Oddziału", ustalającą - w odniesieniu do W. S., zwanego dalej "skarżącym" - wysokość należnej opłaty z tytułu przekroczenia przysługującej skarżącemu indywidualnej ilości referencyjnej dostaw. Zaskarżona decyzja Prezesa Agencji zapadła w następującym stanie faktycznym. W dniu (...) września 2005 r. Dyrektor Oddziału potwierdził dokonanie w rejestrze producentów przejścia na skarżącego (po J. S.) prawa do ilości referencyjnej dostaw w wysokości (...) kg. Decyzją z dnia (...) marca 2006 r. nr (...) Dyrektor Oddziału zatwierdził umowę z dnia (...) lutego 2006 r., na podstawie której skarżący nabył od T. M. prawo do indywidualnej ilości referencyjnej dostaw w wysokości (...)kg. W decyzji stwierdzono, iż od dnia jej wydania skarżącemu przysługuje ilość referencyjna dostaw w wysokości (...) kg o referencyjnej zawartości tłuszczu (...) g/kg. Decyzją z dnia (...) czerwca 2006 r. nr (...) Prezes Agencji stwierdził nieważność decyzji Dyrektora Oddziału z dnia (...) marca 2006 r. w sprawie zatwierdzenia umowy zbycia prawa do ilości referencyjnej dostaw z dnia (...) lutego 2006 r. Decyzją z dnia (...) sierpnia 2006 r. nr (...) Dyrektor Oddziału ustalił w odniesieniu do skarżącego opłatę w wysokości (...) zł w związku z przekroczeniem przysługującej indywidualnej ilości referencyjnej dostaw o (...) kg. Decyzją z dnia (...)listopada 2006 r. nr (...) Dyrektor Oddziału zmienił z urzędu decyzję z dnia (...) sierpnia 2006 r. Dyrektora Oddziału w ten sposób, iż ustalił należność w wysokości (...) zł w związku z przekroczeniem przysługującej indywidualnej ilości referencyjnej dostawo (...) kg. Decyzją z tego samego dnia, tj. z dnia (...) listopada 2006 r., wydaną pod tym samym numerem, tj. (....) Dyrektor Oddziału, działając również w trybie zmiany z urzędu własnej decyzji z dnia (....) sierpnia 2006 r., ustalił należną opłatę w wysokości (...) zł w związku z przekroczeniem przysługującej indywidualnej ilości referencyjnej dostaw o (....) kg. Decyzją z dnia (...) kwietnia 2007 r. nr (...) Prezes Agencji stwierdził nieważność decyzji Dyrektora Oddziału z dnia (...) sierpnia 2006 r. nr (...). Decyzją z dnia (...)kwietnia 2007 r. nr (...) Prezes Agencji, po rozpatrzeniu odwołania skarżącego od decyzji Dyrektora Oddziału z dnia (...) listopada 2006 r., ustalającej wysokość należnej opłaty na kwotę (...) zł oraz od decyzji z dnia (...) listopada 2006 r, ustalającej wysokość należnej opłaty na kwotę (...) zł uchylił decyzje organu I instancji i umorzył postępowanie przed tym organem. Decyzją z dnia (...) maja 2007 r. Dyrektor Oddziału ustalił należną opłatę w wysokości (...) zł w związku z przekroczeniem przysługującej indywidualnej ilości referencyjnej dostaw o (...) kg. Zaskarżoną obecnie decyzją z dnia (...) sierpnia 2007 r. nr (...) Prezes Agencji, rozpatrzywszy odwołanie skarżącego od decyzji Dyrektora Oddziału z dnia (...) maja 2007 r., utrzymał tę decyzję w mocy. Uzasadniając rozstrzygnięcie, Prezes wskazał, iż zgodnie z art.33 ust.1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych (Dz.U. z 2005 r. nr 244, poz.2081 z późn.zm.) w przypadku przekroczenia krajowej ilości referencyjnej przeznaczonej dla dostawców hurtowych albo dla dostawców bezpośrednich producent, który w roku kwotowym wprowadził do obrotu mleko lub przetwory mleczne w ilości przekraczającej indywidualną ilość referencyjną przysługującą na dany dzień roku, według stanu na ostatni dzień roku kwotowego, jest obowiązany do uiszczenia opłaty. Z materiału dowodowego sprawy wynika, iż w dniu (...) września 2005 r. Dyrektor Oddziału dokonał wpisu w rejestrze producentów o przejściu prawa do ilości referencyjnej dostaw na nabywcę gospodarstwa rolnego z brata skarżącego na skarżącego. W związku z powyższym na dzień (...) marca 2006 r. skarżący posiadał ilość referencyjną dostaw w wysokości (...) kg. W okresie od dnia (...) kwietnia 2005 r. do dnia (...) marca 2006 r. skarżący sprzedał do podmiotu skupującego mleko w ilości (...) kg, natomiast jego poprzednik prawny sprzedał do pomiotu skupującego mleko w ilości (...) kg. W związku z powyższym w roku kwotowym 2005/2006 przysługująca stronie ilość referencyjna dostaw została przekroczona o (...) kg. Skargę na decyzję Prezesa Agencji wniósł skarżący, podnosząc, co następuje. W dniu zamknięcia roku kwotowego 2005/2006 skarżący posiadał ilość referencyjną w wysokości nie (...) kg, a wysokości (...) kg. W dniu tym pozostawała bowiem w obrocie prawnym decyzja Dyrektora Oddziału z dnia (...) marca 2006 r., zatwierdzająca nabycie przez skarżącego ilości referencyjnej na podstawie umowy z dnia (...) lutego 2006 r. Stwierdzenie nieważności tej decyzji dopiero po zamknięciu roku kwotowego nie może negatywnie oddziaływać na sytuację skarżącego. W konsekwencji powyższego uznać należy, iż na dzień zamknięcia roku kwotowego skarżący nie przekroczył przysługującego mu limitu sprzedaży mleka. Ponadto orzekające w sprawie organy naruszyły art.7, 8 i 10 k.p.a., uniemożliwiając skarżącemu zapoznanie się z materiałem dowodowym. Dodatkowo skarżący podniósł, iż w postępowaniu administracyjnym wydano w dniu (...) listopada 2006 r. dwie decyzje o tym samym numerze, ustalające różną wysokość należności z tytułu przekroczenia ilości referencyjnej dostaw. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Sąd rozpoznał skargę na decyzję Prezesa Agencji na tej podstawie, iż sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolowanie działalności administracji publicznej pod kątem jej zgodności z prawem (art.1§1 i §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. z dnia 20 września 2002 r., Nr 153, poz.1269). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art.3§2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz. 1270 - zwanej dalej "p.p.s.a."). Skargę należało oddalić, albowiem zaskarżona decyzja Prezesa Agencji odpowiada prawu obowiązującemu w dacie jej wydania. Zgodnie z art.33 ust.1 ustawy o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych w przypadku przekroczenia krajowej ilości referencyjnej przeznaczonej dla dostawców hurtowych albo dla dostawców bezpośrednich producent, który w roku kwotowym wprowadził do obrotu mleko lub przetwory mleczne w ilości przekraczającej indywidualną ilość referencyjną przysługującą na dany dzień roku, według stanu na ostatni dzień roku kwotowego, jest obowiązany do uiszczenia opłaty określonej w stosownym rozporządzeniu wykonawczym. Materiał dowodowy sprawy potwierdza ocenę organu, iż w przypadku skarżącego spełnione zostały przesłanki wskazane w cytowanym przepisie ustawy. Zaskarżona decyzja wydana została w wyniku rozliczenia dostaw mleka w roku kwotowym 2005/2006 (tj. w okresie 1 kwietnia 2005 - 31 marca 2006 r.), dokonanych w ramach ilości referencyjnej dostaw posiadanej przez skarżącego. W roku tym skarżący odprowadził do podmiotu skupującego mleko (...) kg, natomiast jego poprzednik prawny, od którego skarżący nabył w trakcie roku kwotowego prawo do ilości referencyjnej dostaw, J. S. odprowadził (...) kg. Istotnie, tak jak twierdzi skarżący, w dacie 31 marca 2006 r. (ostatni dzień roku kwotowego 2005/2006) dysponował on prawem do ilości referencyjnej dostaw w wysokości (...) kg, wynikającej ze zsumowania praw nabytych od J. S. ((...) kg) oraz T. M. ((...) kg). Po zakończeniu roku kwotowego decyzja Dyrektora Oddziału z dnia (...) marca 2006 r., zatwierdzająca transakcję dokonaną z T.M. została jednakże wyeliminowania z obrotu prawnego decyzją z dnia (...) czerwca 2006 r., stwierdzającą jej nieważność. Trafnie uznały organy orzekające w sprawie, iż decyzję z dnia (...) czerwca 2006 r. należało uwzględnić przy dokonywaniu rozliczenia realizacji prawa do ilości referencyjnej dostaw w roku kwotowym 2005/2006. Jest to konsekwencją faktu, iż decyzja o stwierdzeniu nieważności decyzji administracyjnej ma charakter deklaratoryjny i wywołuje skutek prawny ex tunc. Mówiąc innymi słowy, decyzja ta stwierdza, że zaskarżona decyzja jest dotknięta wadą nieważności wymienioną w art. 156 § 1, a co za tym idzie - jest nieważna z mocy samego prawa od początku, czyli od daty jej wydania (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 sierpnia 2001 r, sygn. akt I SA/109, publ. LEX nr 55753). Kasacyjny charakter decyzji stwierdzającej nieważność innej decyzji administracyjnej powoduje, że decyzja, której nieważność stwierdzono, przestaje istnieć w obrocie prawnym ze skutkiem wstecznym. Wynika stąd, iż organy, które po stwierdzeniu nieważności decyzji zatwierdzającej transakcję zawartą pomiędzy skarżącym a T.M. dokonywały rozliczenia realizacji przez skarżącego ilości referencyjnej w roku kwotowym 2005/2006 w uprawniony sposób transakcję tę pominęły, tak jak gdyby decyzja z dnia (...) marca 2006 r. nigdy nie została wydana. Zasadnie należało zatem przyjąć, iż ostatecznie w dacie zamknięcia roku kwotowego skarżący dysponował ilością referencyjną dostaw w wysokości (...) kg. Nie ulega przy tym wątpliwości, iż stwierdzenie nieważności decyzji z dnia (...) marca 2006 r. wpłynęło niekorzystnie na sferę uprawnień skarżącego, albowiem gdyby decyzja ta pozostała w obrocie prawnym, skarżący podlegałby rozliczeniu przy uwzględnieniu limitu przysługującego mu w wyższej wysokości. Z uwagi na powyższe wskazać należy, iż o ile powyższe nie miało wpływu na wynik sprawy zakończonej zaskarżoną decyzją, o tyle skarżący może rozważyć podniesienie przeciwko Skarbowi Państwa przed sądem powszechnym roszczeń odszkodowawczych za szkodę, jaką poniósł w związku ze stwierdzeniem nieważności decyzji z dnia (...) marca 2006 r. Nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy zarzut skargi, iż w dniu (...) listopada 2006 r. Dyrektor Oddziału wydał dwie decyzje w przedmiocie ustalenia wysokości należnej opłaty za przekroczenie opiewające na różną wysokość tej opłaty. Decyzje te zostały bowiem wyeliminowane z obrotu prawnego decyzją z dnia (...) kwietnia 2007 r. a postępowanie, w którym je wydano umorzone. Rację należy przyznać skarżącemu, iż w toku postępowania przed organami obu instancji naruszono art.10 k.p.a. poprzez zaniechanie poinformowania skarżącego o prawie zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym oraz o prawie do wypowiedzenia się odnośnie tego materiału. W ocenie Sądu jednakże powyższe naruszenie przepisów postępowania administracyjnego nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy, co oznacza, iż naruszenie to nie mogło stanowić podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji. Sąd podziela w tym zakresie stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 maja 2006 r., sygn. akt II OSK 831/05, publ. ONSAiWSA 2006/6/157, iż zarzut naruszenia przepisu art. 10 § 1 K.p.a. przez niezawiadomienie strony o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków może odnieść skutek wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, iż zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. W skardze skarżący nie wykazał, iż taka okoliczność wystąpiła. Organy obu instancji przeprowadzały wyłącznie dowody z dokumentów znanych skarżącemu (tj. dotyczących go decyzji administracyjnych). Materiał ten został prawidłowo oceniony przez organy, był wystarczający do rozstrzygnięcia sprawy i nie wymagał uzupełnienia. Podkreślić również należy, iż skarżący wyłożył swoje stanowisko w sprawie w sprawie w odwołaniu. W tej sytuacji uznać należy, iż skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw. Z powyższych przyczyn Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a.