VII SA/Wa 1623/07

WyrokWSA w Warszawie2007-12-05

Skład orzekający: Izabela Ostrowska, Jolanta Zdanowicz, Paweł Groński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo umorzył postępowanie w sprawie zwrotu kosztów leczenia poniesionych za granicą, gdy ubezpieczony nie uzyskał uprzedniej zgody na leczenie lub formularza E112, a leczenie miało charakter planowy?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy naruszył przepisy postępowania, w szczególności art. 77 § 1 i art. 80 kpa, poprzez brak samodzielnych ustaleń co do charakteru leczenia skarżącej i bezkrytyczne przyjęcie, że było ono planowe. Umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego było nieuzasadnione w świetle zasady pierwszeństwa prawa wspólnotowego i wykładni wyroku Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości w sprawie Yvonne Watts, która dopuszcza możliwość refundacji kosztów leczenia zagranicznego, nawet bez uprzedniej zgody, jeśli warunki jej uzyskania są nieuzasadnione lub nieproporcjonalne.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku B. N. o zwrot kosztów leczenia poniesionych w Niemczech. Organ I instancji odmówił zwrotu, uznając leczenie za planowe i wskazując na brak wymaganego formularza E112. Organ II instancji uchylił decyzję organu I instancji i umorzył postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym błędne uznanie leczenia za planowe oraz nieuwzględnienie stanu nagłego i wyroku Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za zasadną.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia, stwierdził, że decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, oraz zasądził od Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia na rzecz B. N. zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), , Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz, Asesor WSA Paweł Groński, Protokolant Agnieszka Wasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2007 r. sprawy ze skargi B. N. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie refundacji kosztów leczenia I. uchyla zaskarżoną decyzję II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku III. zasądza od Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia na rzecz B. N. kwotę 2646 (dwa tysiące sześćset czterdzieści sześć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego NARODOWEGO FUNDUSZU ZDROWIA z siedzibą w Z. decyzją z dnia [...] 05.2007 r., działając na podstawie art. 25 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 roku o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. Nr 210, poz. 2135 z późn. zm.) i art. 109 cyt. ustawy oraz w związku z art. 22 ust. 2 rozporządzenia Rady (EWG) nr 1408/71 z dnia 14. 06. 1971 r. w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek i do członków ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie, po rozpatrzeniu wniosku o zwrot kosztów leczenia poniesionych w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej Pani B. N., w sprawie zwrotu kosztów leczenia w [...], które miało miejsce w dniach od 09.10.2006r. do 20.10.2006r.- odmówił przyznania prawa do zwrotu kosztów leczenia . W uzasadnieniu organ wyjaśnił, iż zgodnie z art. 25 ust. 2 ustawy z dnia 27 .08. 2004r.o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. Nr 210, poz. 2135 z późn. zm.), Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia wydaje ubezpieczonemu, na wniosek ubezpieczonego, jego przedstawiciela ustawowego lub małżonka zgodę na przeprowadzenie leczenia lub badań diagnostycznych w przypadku, o którym mowa w art. 22 ust. 2 rozporządzenia Rady (EWG) nr 1408/71 z dnia 14 czerwca 1971 r. w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek i do członków ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie. Tryb składania i rozpatrywania wniosku o leczenie poza granicami kraju oraz wzór wniosku określone zostały w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 22 grudnia 2004 r. w sprawie wniosku do Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia o przeprowadzenie leczenia lub badań diagnostycznych poza granicami kraju (Dz. U. nr 279, poz. 2769). Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia, zgodnie z artykułem 22 ust. 1 pkt c w związku z artykułem 22 paragraf 2 rozporządzenia nr 1408/71/EWG, wydaje zgodę na leczenie w innym państwie członkowskim UE lub EFTA, jeśli dane leczenie lub badanie diagnostyczne jest wykonywane w Polsce, jednakże z uwagi na długi okres oczekiwania na przyznanie danego świadczenia zdrowotnego, zainteresowany nie może być poddany leczeniu w terminie zwykle niezbędnym. Jak wynika z przedłożonej dokumentacji, w czerwcu 2006r. B. N. przyjęta została w trybie nagłym w [...] klinice. Wówczas, po wykonaniu niezbędnych badań, zostało zaplanowane dalsze leczenie ze wskazaniem przeprowadzenia kilkudniowego leczenia szpitalne kontynuującego. Zaświadczeniem uprawniającym do uzyskania w innym państwie planowanego leczenia lub badań diagnostycznych jest formularz E112, wydawany przez oddział wojewódzki NFZ właściwy ze względu na miejsce zamieszkania zainteresowanego. Formularz E 112 wystawiany jest po uzyskaniu całości dokumentacji od Prezesa Funduszu. W związku z tym, że w październiku 2006r. B. N. ,bez formularza E 112 poddała się leczeniu planowanemu organ odmówił prawa do żądania zwrotu kosztów leczenia. Prezes NARODOWEGO FUNDUSZU ZDROWIA decyzją Nr [...] z dnia [...] 07.2007r., działając na podstawie art. 138 par. 1 pkt 2 i 105 par. 1 kpa, po rozpatrzeniu odwołania, B. N., 1. uchylił zaskarżoną decyzją; 2. umorzył postępowanie. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia wskazał, że zgodnie z art. 25 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. Nr 210, poz. 2135 z późn. zm.) Narodowy Fundusz Zdrowia nie finansuje kosztów leczenia ubezpieczonego lub badań diagnostycznych poza granicami kraju, z wyjątkiem kosztów świadczeń opieki zdrowotnej udzielonych ubezpieczonemu zgodnie z przepisami o koordynacji. Podstawę prawną do uzyskiwania świadczeń zdrowotnych na obszarze UE oraz EOG stanowią przepisy rozporządzeń wspólnotowych - Rozporządzenie Rady (EWG) nr 1408/71 z dnia 14 czerwca 1971 r. w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek i do członków ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie (Dz. U. UE L 149.2 z dnia 5 lipca 1971r.z późn. zm.) oraz Rozporządzenie Rady (EWG) 574/72 z dnia 21 marca 1972 r. w sprawie wykonywania Rozporządzenia EWG nr 1408/71 w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek i do członków ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie (Dz. U. UE L 74 z dnia 27 marca 1972 r. z późn. zm.) Kierowanie pacjentów na leczenie poza granicami kraju odbywa się zgodnie z procedurą określoną w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 22 grudnia 2004 r. w sprawie wniosku do Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia o przeprowadzenie leczenia lub badań diagnostycznych poza granicami kraju (Dz. U. Nr 279, poz. 2769). W przypadku, gdy ubezpieczony przebywa na terytorium kraju, podstawą wyrażenia przez Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia zgody na leczenie lub badania diagnostyczne poza granicami kraju jest pozytywnie rozpatrzony wniosek, którego wzór stanowi załącznik 1 do w/w rozporządzenia. W wyniku pozytywnego rozpatrzenia przedmiotowego wniosku przez Prezesa NFZ, ubezpieczony otrzymuje formularz El 12, który uprawnia do wykonania planowego leczenia poza granicami kraju na koszt Narodowego Funduszu Zdrowia. Natomiast w przypadku, gdy ubezpieczony przebywa na terytorium innego państwa członkowskiego UE lub EOG podstawą wyrażenia przez Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia zgody na leczenie lub badania diagnostyczne poza granicami kraju jest pozytywnie rozpatrzony wniosek, którego wzór stanowi załącznik nr 2 do ww. rozporządzenia. W takim przypadku ubezpieczony, jego przedstawiciel ustawowy lub małżonek składa wniosek do Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia, za pośrednictwem oddziału wojewódzkiego N FZ, celem otrzymania poświadczonego zaświadczenia E112. Do wniosku należy dołączyć kopię dokumentacji medycznej w zakresie objętym wnioskiem, sporządzoną i udostępnioną przez zagraniczną placówkę opieki medycznej, znajdującą się na terytorium jednego z państw członkowskich UE lub EOG, która przeprowadzi leczenie lub badania diagnostyczne oraz wstępny kosztorys leczenia uzgodniony z zagraniczną placówką opieki medycznej. Organ odwoławczy podkreślił, że kierowanie na leczenie lub badania diagnostyczne poza granicami kraju przez Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia, jest możliwe jedynie w przypadkach, kiedy na terytorium Polski brak jest możliwości uzyskania świadczenia opieki zdrowotnej w terminie niezbędnym. Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 05.10. 2005 r. w sprawie sposobu / kryteriów ustalania dopuszczalnego czasu oczekiwania na wybrane świadczenia opieki zdrowotnej (Dz. U. Nr 206, poz. 1724) — ustalenia dopuszczalnego oczekiwania na udzielenie świadczenia opieki zdrowotnej tzn. leczenia szpitalnego oraz świadczenia wysokospecjalistycznego- dokonuje lekarz. W ocenie organu odwoławczego, organ I instancji przeprowadził postępowanie wyjaśniające w wyniku którego ustalił iż, świadczenie zdrowotne miało charakter planowy bowiem odbyło się w okresie 4 miesięcy po leczeniu przeprowadzonym w czerwcu 2006 r. w tej samej klinice. Zdaniem organu, osoby, które poddały się planowanemu leczeniu w innym państwie członkowskim przed lub bez uzyskania wymaganej zgody oraz zaświadczenia E112, zobowiązane są do pokrycia kosztów, wynikających z tego leczenia we własnym zakresie. W związku z tym, że Ubezpieczona – B. N. - nie podjęła właściwych działań w celu uzyskania zgody na leczenie w [...] oraz zaświadczenia E 112, Narodowy Fundusz Zdrowia nie ma podstaw prawnych do zwrotu poniesionych kosztów leczenia w kwocie 4.848,94 euro, przeprowadzonego na terytorium [...]. Ponadto, należy podkreślić, iż żaden przepis ustawy o świadczeniach, nie przyznaje osobom objętym jej działaniem prawa do żądania zwrotu środków poniesionych na opiekę zdrowotną poza systemem w/w ustawy. W tym zakresie nie istnieje więc stosunek administracyjnoprawny pomiędzy osobą domagającą się refundacji, a którymkolwiek z organów wymienionych w ustawie. Nie ma też żadnych podstaw do tego, aby wywieść istnienie takiego stosunku z ogólnej normy kompetencyjnej zapisanej w art. 109 ustawy o świadczeniach, czy też wywodzić taki skutek z systemowej wykładni ustawy w kontekście regulacji art. 68 Konstytucji RP. W tym stanie rzeczy żądanie refundacji poniesionych kosztów opieki zdrowotnej uzyskanej poza zakresem świadczeń określonych w ustawie lub też z pominięciem warunków określonych w ustawie nie jest żądaniem mieszczącym się w granicach tej ustawy, nie stanowi zatem podstawy do orzekania w tej sprawie. Czym innym jest bowiem ustalenie prawa do świadczeń, w trybie opisanym w ustawie, czym innym zaś żądanie zwrotu poniesionych nakładów na ochronę zdrowia realizowaną poza warunkami określonymi w ustawie. Powyższe oznacza, że zaskarżona decyzja nie ma podstawy w żadnym powszechnie obowiązującym przepisie prawnym o charakterze materialnym zawartym w ustawie lub w akcie wydanym z wyraźnego upoważnienia ustawowego. Skargę na powyższą decyzję wniosła B.N., domagając się jej uchylenia i zarzucając naruszenie: 1. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy: -art. 77, art. 80 kpa poprzez pominięcie zarzutów skarżącej dotyczących kontynuacji leczenia stanu nagłego, art. 105 par 1 kpa poprzez umorzenie postępowania przy braku ziszczenia się przesłanek określonych w tym przepisie, art. 107par 1 i 3 kpa poprzez zaniechanie ustosunkowania się w uzasadnieniu decyzji do podniesionych przez Skarżącą zarzutów, art. 138 par 1 pkt 2 poprzez uchylenie decyzji Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia i umorzenie postępowania, art. 10 pat 1 kpa poprzez zaniechanie poinformowanie strony o możliwości ustosunkowania się co do zebranych w sprawie materiałów, 2. naruszenie prawa materialnego — przepisu art 25 ust 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U z 2004 r Nr 210, poz. 2135 ze zm.) oraz art. 22 ust 2 rozporządzenia Rady (EWG) nr 1408/71 z dnia 14 czerwca 1971r w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek i do członków ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie (Dz. U UE L 71149 2) poprzez przyjęcie, ze leczenie, jakiemu była poddana skarżąca w niemieckiej klinice było leczeniem zaplanowanym, -przepisu art. art. 5 pkt 33 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2004 r. Nr 210 poz. 2135 ze zm.) poprzez nie przyjęcie, że czynności, jakie podjęto w stosunku do Pani B. N. w [...] klinice w okresie od czerwca do października 2006 r. były wykonane w ramach stanu nagłego zagrożenia życia, -art. 109 ust. 1 zd. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych że środków publicznych (Dz. U z 2004 r Nr 210 poz. 2135 ze zm.) poprzez zaniechanie merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy i przyjęcie, że w świetle tego przepisu postępowanie w sprawie refundacji poniesionych przez skarżącą kosztów leczenia stało się bezprzedmiotowe. Nadto skarżąca zarzuciła, iż przy rozpatrywaniu przedmiotowej sprawy prezes narodowego Funduszu Zdrowia nie wziął pod uwagę wyroku Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 16.05.2006r. syg. akt C- 372/04. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne kontrolują jedynie legalność zaskarżonych decyzji, a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa -art. 145 par. 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Mając na względzie powyższą regulację skargę należało uwzględnić. Zasadny był zarzut skarżącej, że organ odwoławczy w toku rozpatrzenia sprawy merytorycznie nie ustosunkował się do zarzutów podniesionych w odwołaniu i z naruszeniem zasad określonych w art. 77 par. 1i art. 80 kpa nie dokonał samodzielnych ustaleń w oparciu o przedstawione dokumenty ( pismo [...]) co do charakteru leczenia skarżącej, przyjmując bezkrytycznie za organem I instancji, iż leczenie to było planowane. Należy podzielić argumentację skarżącej, iż dopiero wnikliwa analiza stanu faktycznego, przy ustaleniu, iż w trakcie operacji przeprowadzonej w [...] w dniu 30.06.2006r. pobrano materiał do badania histopatologicznego, którego wynik w sposób oczywisty determinował dalszy proces leczenia skarżącej, może stanowić podstawę rozstrzygnięcia w sprawie wniosku skarżącej. Rzeczą organów było więc ustalenie czy proces leczenia mógł odbywać się w dwu etapach ( bez narażania życia i zdrowia pacjenta), czy też stanowił całość nierozerwalną którego celem było leczenie stanu nagłego w rozumieniu art. 5 pkt 33 ustawy z dnia 27.08.2004r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Całkowitym milczeniem organ odwoławczy pominął także okoliczność, iż w dniu 5.09. 2006r. skarżąca złożyła wniosek o wydanie zezwolenia na kontynuację leczenia w placówce medycznej na terenie [...], który nie został rozpoznany . Zasadnie także skarga podnosi, iż w niniejszym stanie faktycznym skarżąca nie mogła zachować procedury określonej w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 22.12.2004r. w sprawie wniosku do Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia o przeprowadzenie leczenia lub badań diagnostycznych poza granicami kraju ( Dz. U. Dz 2004r. Nr 279, poz. 2769) bowiem materiał do badania histopatologicznego został pobrany w [...] i tam też się znajdował, co czyniło niemożliwym przeprowadzenie tego badania w kraju. Mając powyższe na uwadze za uzasadniony należy uznać także zarzut naruszenia przez organ odwoławczy art. 107 par. 3 kpa, który stanowi, iż uzasadnienie faktyczne decyzji powinno zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione oraz dowodów na których oparł się wydając konkretne rozstrzygnięcie, a także przyczyn dla których innym dowodom nie dał wiary. Powyższych wymogów nie spełnia uzasadnienie zaskarżonej decyzji, które - co podkreśla skarga- w przeważającej mierze sprowadza się do przytoczenia treści przepisów prawa. W ocenie Sądu uzasadnienie decyzji zwłaszcza organu II instancji, nie odnosi się do szeregu argumentów podniesionych w odwołaniu a przede wszystkim do sformułowanych zarzutów naruszenia prawa materialnego tj. przepisu art 25 ust 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U z 2004 r Nr 210, poz. 2135 ze zm.) oraz art. 22 ust 2 rozporządzenia Rady (EWG) nr 1408/71 z dnia 14 czerwca 1971 r w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek i do członków ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie (Dz. U UE L 71149 2) poprzez przyjęcie, ze leczenie, jakiemu była poddana skarżąca w [...] klinice było leczeniem zaplanowanym oraz przepisu art. art. 5 pkt 33 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2004 r. Nr 210 poz. 2135 ze zm.) poprzez nie przyjęcie, że czynności, jakie podjęto w stosunku do Pani B. N w [...] klinice w okresie od czerwca do października 2006 r. były wykonane w ramach stanu nagłego zagrożenia życia, Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ rozważy czy art. 22 rozporządzenia Rady (EWG) z dnia 14 czerwca 1971 r. w zw. z art. 152 oraz art. 49 TWE, z uwzględnieniem wykładni, zaprezentowanej w wyroku Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 16 maja 2006 r., wydanego w sprawie Yvonne Watts jest podstawa prawną do uwzględnienia wniosku skarżącej. Dokonana przez ETS wykładnia pozwala przyjąć, że w świetle przepisu art. 22 rozporządzenia Rady, pacjent może podjąć leczenie za granicą bez uzyskania uprzedniej zgody instytucji krajowej, na koszt tejże instytucji, o ile uzyskanie takowej zgody mogłoby być na tyle długotrwałe, że w sposób niekorzystny wpłynęłoby na szansę powrotu do zdrowia pacjenta. Skarżąca nie kwestionowała bowiem faktu, iż nie wystąpiła o udzielenie uprzedniej zgody na podjęcie leczenia zagranicznego, ale jej zdaniem w okolicznościach sprawy nie stanowiło to przeszkody do refundacji poniesionych kosztów leczenia. Zdaniem skarżącej nie było bowiem szans na wyleczenie w kraju a jej stan zdrowia nie pozwalał na podejmowanie długotrwałej procedury uzyskiwania uprzedniej zgody na leczenie za granicą na koszt instytucji krajowej. Odnosząc się do przywołanego przez skarżącą wyroku ETS w sprawie Yvonne Watts (sygn. akt C-372/04) podkreślenia jednak wymaga, że stan faktyczny sprawy niniejszej nie był tożsamy z opisanym w wyroku. Yvonne Watts wystąpiła bowiem o udzielenie zgody na udanie się, na podstawie formularza E 112, do innego państwa członkowskiego, jednak zgody tej organ krajowy jej odmówił. Dokonując ponownej analizy stanu faktycznego sprawy oraz jego oceny prawnej niewątpliwe należy mieć na uwadze wykładnię przepisów Prawa wspólnotowego zawartą w wyroku ETS w sprawie Yvonne Watts (sygn. akt C-372104). W ocenie Sądu prawidłowa interpretacje powyższego wyroku powinna opierać się na całościowej jego ocenie. Kompleksowa analiza tez przedmiotowego wyroku wskazuje, iż Europejski Trybunał Sprawiedliwości uznaje za zasadne dopuszczenie istnienia systemu uprzedniej zgody na przeprowadzenie leczenia za granicą na koszt instytucji krajowej. Jednocześnie przewiduje możliwość domagania się refundacji kosztów leczenia w przypadku wydania decyzji odmownej, której bezzasadność została następnie wykazana. Dlatego w celu ustalenie jego prawnej wymowy zasadnym będzie przywołanie następujących tez uzasadnienia przedmiotowego wyroku: - "1 10 W tej podwójnej perspektywie wymóg polegający na przedstawieniu uprzedniej zgody na pokrycie przez krajowy system kosztów finansowych opieki szpitalnej, która ma być udzielona w innym państwie członkowskim, okazuje się być środkiem zarazem koniecznym i racjonalnym." - "1 13 W świetle powyższych uwag i w odpowiedzi na pytanie pierwsze lit. c), prawo wspólnotowe, a w szczególności art. 49 WE, nie stoi zatem na przeszkodzie temu, by prawo pacjenta do uzyskania opieki szpitalnej w innym państwie członkowskim na koszt systemu, do którego należy, było uzależnione od uprzedniej zgody." W zakresie możliwości zwrócenia się skarżącej o uzyskanie uprzedniej zgody, organ powinien poddać analizie przypadek medyczny B. N. i związane z tym okoliczności przebiegu leczenia. Omawiany bowiem wyrok ETS wskazuje na możliwość domagania się refundacji kosztów leczenia zagranicznego w sytuacji, kiedy warunki uzyskania uprzedniej zgody na leczenie zagraniczne są nieuzasadnione i nieproporcjonalne. W tym kontekście należy przywołać następujące tezy uzasadnienia wyroku: "1 14 Niemniej konieczne jest, by warunki ustalone dla przyznania takiej zgody były uzasadnione w świetle wymogów wyżej wymienionych i by spełniały wymóg proporcjonalności, przywołany w pkt 106 niniejszego wyroku (zob. podobnie ww. wyroki w sprawie Smits i Peerbooms, pkt 82, jak również w sprawie MUiller-Fauró i yan Riet, pkt 83)." "1 15 Z utrwalonego orzecznictwa wynika, że system uprzedniej zgody nie może uzasadniać uznaniowości władz krajowych, pozbawiającej skuteczności (effet utile) postanowienia wspólnotowe, zwłaszcza dotyczące jednej z podstawowych swobód, jak w przedmiotowej sprawie przed sądem krajowym (zob. ww. wyroki w sprawach Smits i Peerbooms, pkt 90, jak również w sprawie MOIIer-Faurć i yan Riet, pkt 84, oraz orzecznictwo przywołane w tych punktach)." "1 16 Stąd, aby system uprzedniej zgody był uzasadniony, nawet gdy odstępuje od podstawowej swobody tego rodzaju, powinien on w każdym razie być oparty na obiektywnych, niedyskryminacyjnych i znanych wcześniej kryteriach w celu zakreślenia ram uznania władz krajowych, aby nie przerodziło się ono w dowolność. Taki system udzielania zgody musi ponadto opierać się na systemie proceduralnym łatwo dostępnym i gwarantującym, że wniosek o zgodę będzie rozpatrzony obiektywnie i bezstronnie w rozsądnym terminie, a ewentualna odmowa udzielenia zgody będzie ponadto mogła zostać zaskarżona do sądu (ww. wyroki w sprawie Smits i Peerbooms, pkt 90, jak również w sprawie Muller-Fauró i yan Riet, pkt 85)." Mając powyższe na uwadze należy uznać, iż umorzenie postępowania przez organ odwoławczy narusza art. 105 par. 1 kpa w stopniu mającym istotny wpływ na jego wynik, bowiem twierdzenie o bezprzedmiotowości postępowania, w świetle obowiązującej w prawodawstwie wspólnotowym zasadzie pierwszeństwa, należy uznać za nieuzasadnione. W tym stanie rzeczy, na mocy art. 145 par. 1 pkt 1 lit c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) należało orzec jak w sentencji. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 cyt. ustawy w związku z par. 14 ust. 2 pkt 1a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu ( Dz. U. Dz z 2002r.,Nr 163, poz. 1349).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło