II SA/Gl 566/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka, Sędzia NSA Ewa Krawczyk (spr.), Protokolant starszy referent Anna Trzuskowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 grudnia 2007r. sprawy ze skargi I.C. na decyzję Wojewody z dnia (...) r. nr (...) w przedmiocie odmowy wymeldowania uchyla zaskarżoną decyzję oraz orzeka, że nie podlega ona wykonaniu w całości. Prezydent Miasta K. decyzją z dnia [...] roku odmówił wymeldowania W. B. z pobytu stałego w lokalu przy ul. [...] w K. wobec braku przesłanki z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. nr 139, poz. 993 z zm.). W uzasadnieniu organ orzekający podał, że W. B. nie zamieszkuje w przedmiotowym lokalu od [...] roku. Nie jest wpuszczany do mieszkania przez byłą żonę (rozwód orzeczono wyrokiem z dnia [...] roku) i nie posiada do niego kluczy. Wyrokiem z dnia [...] roku wydanym przez Sąd Rejonowy w K. w sprawie sygn. akt [...] przywrócono W. B. naruszone posiadanie przedmiotowego lokalu. Wyrok jest prawomocny. Jednakże mimo prawomocnego przywrócenia posiadania lokalu W. B. w nim nie zamieszkał bowiem uniemożliwia mu to była żona, a fakt ten został potwierdzony pismem z dnia [...] roku przez funkcjonariuszy Komisariatu III Policji. W. B. wystąpił o podział majątku dorobkowego (jest współwłaścicielem spornego mieszkania). Zdaniem organu ten stan faktyczny świadczy o braku dobrowolnego opuszczenia lokalu z zamiarem stałego pobytu w innym miejscu. W odwołaniu od powyższej decyzji I. B. (była żona W. B.) twierdziła, że W. B. opuścił lokal dobrowolnie i przeniósł swoje rzeczy do domu brata zamieszkałego przy ul. [...] w K. Podała, że jej były mąż był dwukrotnie [...] (wyroki w sprawach: [...] i [...]) oraz że nie jest jej znany wyrok przywracający posiadanie lokalu byłemu mężowi bowiem nigdy go nie widziała. Zarzuciła także niewłaściwy stosunek do niej pracowników organu orzekającego. Odwołująca się wniosła o uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie mu sprawy do ponownego rozpatrzenia. Wojewoda [...] nie uwzględnił złożonego odwołania i zaskarżoną decyzją z dnia [...] roku na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa i art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych z 10 kwietnia 1974 roku utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W ocenie organu odwoławczego opuszczenie lokalu przez W. B. nie miało cech dobrowolności. Nie zamieszkuje on wprawdzie w przedmiotowym lokalu od [...] roku ale dlatego, że była żona mu to uniemożliwia. W. B. podjął działania zmierzające do zamieszkania ponownego w lokalu, o czym świadczy prawomocny wyrok z dnia [...] roku. W następstwie tego wyroku nie zamieszkał on jednak w lokalu przy [...] bowiem była żona uniemożliwiła mu to wszczynając awantury. Z uwagi na ten fakt W. B. odstąpił od wykonania wyroku (wprowadzeniu uczestniczyli funkcjonariusze Policji – notatka z [...] r.) oświadczając, że sprawę załatwi w inny sposób. Tym innym sposobem było wystąpienie w dniu [...] roku z pozwem o podział majątku dorobkowego. Te okoliczności oraz deklarowana chęć zamieszkania w lokalu – zdaniem organu – świadczą o braku spełnienia przesłanki w postaci dobrowolnego opuszczenia spornego lokalu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach I. C. (decyzją z [...] roku orzeczono o zmianie nazwiska I. B. na nazwisko panieńskie C.) wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi powtórzyła argumenty zawarte w odwołaniu. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi z przyczyn podanych z uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Jako bezsporne należy uznać jedynie następujące ustalenia organów orzekających w sprawie: - opuszczenia lokalu przez W. B. w pierwszych dniach [...] roku co było związane z interwencją Policji i przewiezienieniem W. B. z przedmiotowego lokalu do izby wytrzeźwień, - braku powrotu po powyższym zdarzeniu do lokalu przy [...], - przywrócenia posiadania lokalu W. B. prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w K. z dnia [...] roku sygn. akt [...], - odstąpienia przez W. B. w wejście w posiadanie lokalu z równoczesnym oświadczeniem, że "sprawę załatwi w inny sposób" (notatka Komisariatu III z [...] r. dotycząca czynności przeprowadzonych w dniu [...] roku), - wystąpienia przez W. B. w dniu [...] roku do sądu powszechnego z wnioskiem o podział majątku dorobkowego w skład którego wchodzi przedmiotowy lokal. Twierdzenie organów orzekających w oparciu o powyższe dowody, że nie została spełniona przesłanka z art. 15 ust. 2 ustawy z 10 kwietnia 1974 roku – w ocenie składu orzekającego – jest przedwczesne. Stosownie do art. 15 ust. 2 ustawy z 10 kwietnia 1974 roku organ gminy wydaje (czyli jest to decyzja związana) na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego i nie dopełniła obowiązku wymeldowania. Wymeldowanie, podobnie jak zameldowanie, jest wyłącznie aktem rejestracji danych dotyczących pobytu określonej osoby o ustaniu jej pobytu w dotychczasowym miejscu (o jego opuszczeniu). Oznacza to, że źródłem powinności organu ewidencyjnego dokonania czynności wymeldowania jest sam fakt opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu przez osobę podlegającą wymeldowaniu. Opuszczenie miejsca stałego pobytu musi mieć charakter dobrowolny i być objęte zamiarem opuszczającego. Opuszczenie lokalu winno więc być rozumiane jako zaniechanie posiadania lokalu będącego dotychczasowym miejscem stałego pobytu oraz dobrowolne wyprowadzenie się do innego mieszkania. Jednakże z uwagi na charakter ewidencji ludności i cel któremu służy, a mianowicie rejestracji stanów faktycznych, w przypadku nie podjęcia przez zainteresowaną osobę, bezprawnie pozbawioną możliwości zamieszkania w lokalu, środków prawem przewidzianych zmierzających do przywrócenia posiadania lokalu, nie przebywanie w lokalu jest równorzędne z jego dobrowolnym opuszczeniem. W niniejszej sprawie, niezależnie od niewyjaśnienia przyczyn braku powrotu W. B. do lokalu w [...] roku, braku jego rzeczy osobistych w tym lokalu, organy nie wyjaśniły, czy fakt rezygnacji W. B. z wprowadzenia go do lokalu w ramach wykonania wyroku o przywrócenie posiadania nie oznacza faktycznego zaniechania zamieszkiwania w tym lokalu. Wbrew bowiem oświadczeniu W. B. odzwierciedlonego w notatce policyjnej z dnia [...] roku, które wydaje się podzielać organ I i II instancji, ewentualny podział majątku dorobkowego w skład którego wchodzi sporny lokal, nie będzie stanowił o przesłance do dalszego zameldowania. Przesłanką tą bowiem jest jedynie przebywanie w lokalu, a nie prawo do lokalu. Fakt braku zameldowania w lokalu w żaden sposób nie wpływa na prawo do lokalu, jeżeli takie prawo przysługuje danej osobie na mocy innych przepisów. Ewidencja ludności, a więc meldunek lub jego brak, służy tylko rejestracji stanu faktycznego, a nie prawnego (prawa do lokalu, w niniejszej sprawie prawo do lokalu dla W. B. jest niezależne od zameldowania w lokalu). Nadto należy zwrócić uwagę organom orzekającym na fakt, iż przywrócenie wyrokiem sądu W. B. prawa do posiadania spornego lokalu nie oznacza, że prawo do niego jest nieograniczone czasowo. Nie jest bowiem tak, że wyrok o przywrócenie posiadania na zawsze wyklucza fakt ustalenia dobrowolnego opuszczenia lokalu. Wyrok taki musi być bowiem wykonany, a zakres czasowy mocy tego wyroku wynika z art. 344 § 2 kc. W postępowaniu ponownym organ odwoławczy powinien ustalić czy w wyniku wyroku o przywrócenie posiadania (jego egzekucji) W. B. powrócił do spornego lokalu, to znaczy czy w nim zamieszkał. Wynik tego ustalenia należy ocenić w świetle art. 15 sut. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, mając równocześnie na uwadze, że wynik postępowania o podział majątku dorobkowego pozostaje bez wpływu na przesłanki z art. 15 ust. 2 powołanej wyżej ustawy. Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 litera c ppsa w związku z art. 7, 77, 80 kpa oraz art. 152 ppsa, orzeczono jak w sentencji. SW