II SA/Po 349/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Zieliński Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga (spr.) Sędzia WSA Edyta Podrazik Protokolant Starszy sekretarz sądowy Monika Pancewicz po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 5 grudnia 2007 r. przy udziale sprawy ze skargi A.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o ustaleniu warunków zabudowy terenu I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. na rzecz skarżącego kwotę [...] zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, III. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ E. Podrazik /-/ A. Zieliński /-/ B. Drzazga Burmistrz Miasta i Gminy S. decyzją z dnia [...] r. ustalił warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla budowy budynku [...] w m. K. Od decyzji tej odwołanie wniosła H.W., a Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P.decyzją z dnia [...] r. utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Pismem z dnia [...] r. A.W. wystąpił o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy S. z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. decyzją z dnia [...] r. odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta I Gminy S. z dnia [...] r. o ustaleniu warunków zabudowy dla budowy [...] w m. K. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy w przewidzianym ustawą terminie złożył A.W. Decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. utrzymało w mocy swoją wcześniejszą decyzję o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta I Gminy S. z dnia [...] r. o ustaleniu warunków zabudowy dla budowy [...] w m. K. W uzasadnieniu swojej decyzji organ podniósł, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. już raz rozstrzygało o zgodności zamierzenia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a ponowne rozstrzyganie tej sprawy wypełniłoby przesłanki art. 156 §1 pkt 3 kpa. W skardze do sądu administracyjnego A.W. podnosząc zarzut naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 kpa wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga została uwzględniona, aczkolwiek z innych niż wskazane w skardze przyczyn, które Sąd nie będąc związany granicami skargi, wziął pod uwagę z urzędu. Stosownie do treści art. 127 § 3 kpa od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez samorządowe kolegium odwoławcze nie służy odwołanie, ale strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji. Wniosek od odwołania różni się jednak tym, że nie ma konstrukcji względnie dewolutywnej, jest bowiem rozpatrywany przez organ, który wydał zaskarżoną decyzję. W stosunku do wniosku nie znajdą więc zastosowania przepisy art. 129 § 1, art. 132, art. 133, art. 136 ostatnie zdanie, art. 138 § 2 i § 3 kpa (B. Adamiak; Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, C.H. Beck, Warszawa 2006, s. 582). Zagadnienie naruszenia prawa poprzez podpisanie decyzji wydanej w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy przez tę samą osobę, która podpisała decyzję wydaną w I instancji, w kontekście art. 24 § 1 pkt 5 kpa, wielokrotnie było przedmiotem orzekania sądów administracyjnych. Zauważalna niegdyś na gruncie orzecznictwa pewna rozbieżność co do oceny tej kwestii zaowocowała przedstawieniem zagadnienia prawnego składowi siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego w przedmiocie rozstrzygnięcia czy art. 24 § 1 pkt 5 w zw. z art. 27 § 1 kpa ma zastosowanie do członka samorządowego kolegium odwoławczego w postępowaniu, o jakim mowa w art. 127 § 3 kpa. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie 7 sędziów NSA stanął na stanowisku, iż artykuł 24 § 1 pkt 5 w związku z art. 27 § 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) ma zastosowanie do członka samorządowego kolegium odwoławczego w postępowaniu wszczętym na wniosek, o którym mowa w art. 127 § 3 kpa. W uchwale podkreślono, iż prawo do ponownego rozpatrzenia sprawy przez ten sam organ jest wyjątkiem od klasycznego modelu postępowania odwoławczego, a wyjątku tego nie można interpretować rozszerzająco, a tym bardziej nie można go przenosić na inne instytucje postępowania, jak np. wyłączenie pracownika. Zawsze więc tam, gdzie dochodzi do ponownego rozpatrzenia wniosku przez ten sam organ (art. 127 § 3 kpa), trzeba bezwzględnie oceniać, czy jest możliwe zastosowanie przesłanki wyłączenia pracownika przewidzianej w art. 24 § 1 pkt 5 kpa (uchwała NSA z dnia 22 lutego 2007 r., sygn. II GPS 2/06). Pogląd wyrażony w przywołanej wyżej uchwale podziela także skład orzekający w niniejszej sprawie W rozpoznawanej sprawie decyzja wydana w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy podpisana została przez te same osoby, które rozpoznawały sprawę po raz pierwszy. Wszyscy bowiem członkowie składu Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. którzy uczestniczyli w wydaniu zaskarżonej decyzji z [...] r. wydanej w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, brali wcześniej udział w wydaniu decyzji z dnia [...] r. Skoro z mocy ustawy od udziału w postępowaniu z wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy wyłączony jest pracownik organu administracji, który brał udział w wydaniu decyzji, w związku z którą złożono tego rodzaju wniosek, zatem zaskarżona decyzja dotknięta jest wadą w postaci naruszenia art. 24 § 1 pkt 5 w zw. z art. 127 § 3 zd. 2 kpa, stanowiącą podstawę wznowienia postępowania i uzasadniającą uchylenie zaskarżonej decyzji. W odniesieniu do motywów uzasadnienia zaskarżonej decyzji Sąd wyjaśnia, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, którego istotą jest ustalenie, czy dana decyzja dotknięta jest jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa. W toku tego postępowania organ stwierdza nieważność decyzji lub wydanie jej z naruszeniem prawa w takim zakresie, w jakim ustali występowanie wady określonej w art. 156 § 1 kpa (bez względu na granice żądania zgłoszonego przez stronę żądającą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji) lub odmawia wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji (gdy żądanie zostało wniesione przez podmiot nie będący stroną w sprawie albo gdy wniosła je strona nie mająca zdolności do czynności prawnych, a w przekonaniu organu nie ma podstaw do wszczęcia postępowania z urzędu). Nadzwyczajny tryb postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności charakteryzuje się tym, iż nie ma ono na celu merytorycznego rozpoznania sprawy, lecz przeprowadzenie weryfikacji wydanej już w sprawie decyzji ostatecznej, dlatego wadliwe były również wyjaśnienia organu, iż ponowne rozstrzygnie sprawy zgodności zamierzenia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w toku postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności wypełniałoby przesłanki art. 156 § 1 pkt 3 kpa. Reasumując powyższe stwierdzić należy, iż zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przywołanych powyżej przepisów postępowania, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Z tych względów koniecznym było uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia. Ponownie rozpoznając sprawę organ będzie obowiązany uwzględnić zawarte w uzasadnieniu niniejszego wyroku wskazówki, a następnie stosownie do poczynionych ustaleń zastosować właściwe przepisy. Z wymienionych przyczyn na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) należało uwzględnić skargę i uchylić zaskarżoną decyzję. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a o wykonalności zaskarżonej decyzji w oparciu o art. 152 tej ustawy. /-/ E. Podrazik /-/ A. Zieliński /-/ B. Drzazga