II SA/Wa 1537/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Pisula-Dąbrowska, Sędziowie WSA Maria Werpachowska, Przemysław Szustakiewicz (spr.), Protokolant Monika Michnik-Misterek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi M. D. na postanowienie Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji w sprawie zwrotu kosztów zakwaterowania, umundurowania i wyżywienia w czasie studiów w szkole wojskowej - oddala skargę - Minister Obrony Narodowej, działając na podstawie art. 59 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, postanowieniem nr [...] z dnia [...] czerwca 2007 r., odmówił przywrócenia terminu [...] M. D. do wniesienia odwołania od decyzji Komendanta Wojskowej Akademii Technicznej w W. nr [...] z dnia [...] lipca 2006 r. w sprawie ustalenia zwrotu równowartości kosztów zakwaterowania, umundurowania i wyżywienia, poniesionych przez resort Obrony Narodowej w czasie jego studiów w szkole wojskowej. W uzasadnieniu organ podniósł, że [...] M. D., rozkazem Szefa Sztabu Generalnego WP nr [...] z dnia [...] lipca 2006 r., został zwolniony ze służby kandydackiej w związku z niespełnieniem wymogów określonych w regulaminie studiów. Powyższą decyzję doręczono zainteresowanemu w dniu 10 lipca 2006 r., co potwierdził własnoręcznym podpisem na egzemplarzu aktowym. Komendant Wojskowej Akademii Technicznej, decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2006 r., wydaną na podstawie art. 135 w zw. z art. 134 ust. 1 pkt 4 z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 1750 z późn. zm.), § 38 i § 40 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 31 marca 2004 r. w sprawie służby wojskowej kandydatów na żołnierza zawodowego (Dz. U. z 2004 r. Nr 66, poz. 614), ustalił [...] M. D. wysokość podlegającej zwrotowi kwoty, stanowiącej równowartość kosztów zakwaterowania, umundurowania i wyżywienia oraz innych nieodpłatnych świadczeń pieniężnych i rzeczowych, w związku z nauką w czasie studiów w uczelni wojskowej. Powyższą decyzję doręczono zainteresowanemu za zwrotnym potwierdzeniem odbioru w dniu 2 października 2006 r., co zostało potwierdzone własnoręcznym podpisem ojca zainteresowanego. W dniu 28 lutego 2007 r. strona działając przez pełnomocnika skierowała do Ministra Obrony Narodowej odwołanie od decyzji Komendanta Wojskowej Akademii Technicznej w W. nr [...] z dnia [...] lipca 2006 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Skarżący podnosi, iż przedmiotową decyzję otrzymał od swojej matki w dniu 25 lutego 2007 r. Powodem niepodjęcia przez niego przedmiotowej decyzji było to, że od czasu zwolnienia ze służby kandydackiej nie zamieszkuje on pod adresem, na który została przesłana decyzja Komendanta Wojskowej Akademii Technicznej w W. nr [...] z dnia [...] lipca 2006 r. Ponadto wskazuje, że organ administracji zaniedbał ustalenia jego miejsca zamieszkania i winien liczyć się z tym, że przesyłka nie dotrze do niego. Jednak zdaniem organu treść art. 58 § 1 i 2 kpa wskazuje na przesłanki przywrócenia terminu, które muszą wystąpić łącznie, aby możliwe było przywrócenie terminu na prośbę zainteresowanego. Podstawową przesłanką przywrócenia terminu, określoną w art. 58 § 1 kpa, jest uprawdopodobnienie przez zainteresowanego, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. W analizowanej sprawie bezspornym jest doręczenie przedmiotowej decyzji dorosłemu domownikowi, jakim jest ojciec skarżącego. Zgodnie z wyrokiem NSA z dnia 24 października 1997 r., I SA./Gd 360/97 podjęcie przesyłki adresowanej do strony postępowania przez dorosłego domownika i złożenie podpisu na zwrotnym potwierdzeniu odbioru oznacza podjęcie się przez niego oddania decyzji adresatowi. Zgodnie z przytoczonym orzeczeniem doręczenie decyzji zostało dokonane w sposób prawidłowy. Ponadto minister wskazał, że podnoszony przez skarżącego argument, iż w okresie od 1 października 2006 r. do 1 grudnia 2006 r. przebywał służbowo poza granicami kraju, jak również to, że "dopiero po powrocie do kraju podczas ostatnich odwiedzin rodziny matka odwołującego się przypomniała sobie że zostawiono jej przesyłkę adresowaną do odwołującego się", nie stanowi przesłanki, dla której należało przywrócić termin do złożenia odwołania. Jednak te okoliczności nie wskazują, że strona nie zaniedbała terminu do wniesienia odwołania. Brak jest zatem przesłanek by uwzględnić wniosek M. D. W dniu 26 lipca 2007 r. skargę na powyższą decyzję złożył przez swojego profesjonalnego pełnomocnika M. D. Skarżący zarzucił zaskarżonemu postanowieniu naruszenie art. 7, 10, 77, 80 i 88 kpa, poprzez nieustalenie, gdzie konkretnie mieszka strona. Przesyłkę odebrał bowiem ojciec strony, który nie podjął się doręczenia przesyłki. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na podstawie art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Rozpatrywana pod tym względem skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy wskazać, że podstawą procesową zaskarżonego postanowienia jest art. 58 § 2 kpa, który wskazuje, że termin do czynności procesowej można przywrócić, gdy strona uprawdopodobni brak winy w uchybieniu terminu. Podnieść należy, iż wedle doktryny prawa brak winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie nie jest więc dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (por. B. Adamiak, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 1996 r., s. 295). O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia (por. E. Iserzon, J. Starościak, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. IV, Warszawa 1970 r., s. 136; podobnie E. Ochendowski, Postępowanie administracyjne - ogólne i egzekucyjne, Toruń 2003, str. 93). Natomiast orzecznictwo sadów administracyjnych wskazuje pewne okoliczności, które nie mogą być przyczyną przywrócenia terminu. Są to m. in. oczekiwanie na poradę radcy prawnego, zwolnienie od pracy (wyrok NSA z dnia 20 kwietnia 1999 r., S.A./Ka 1609/97, niepublikowany). Podobne stanowisko wskazane zostało w wyroku NSA z dnia 20 kwietnia 1999 r., I SA./Ka 1609/97, w którym stwierdzono, że do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez stronę nie można zaliczyć czasowego przebywania zainteresowanego poza miejscem stałego zamieszkania, jeżeli doszło w tym czasie do skutecznego doręczenia zaskarżonego postanowienia. Istotnym w przedmiotowej sprawie jest to, że zainteresowany nie przedstawił żadnych dokumentów stwierdzając okoliczności zmiany miejsca zamieszkania. Dowody zebrane w aktach sprawy jednoznacznie wskazują, że skarżący zamieszkiwał pod adresem, na który przesłana została zaskarżona decyzja. Zgodnie z art. 43 kpa w przypadku nieobecności adresata w mieszkaniu pismo doręcza się za pokwitowaniem do rąk dorosłego domownika, sąsiada lub dozorcy domu, gdy osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że decyzję Komendanta Wojskowej Akademii Technicznej odebrał ojciec skarżącego, który nie odmówił przyjęcia przesyłki, oznacza to, że podjął się on doręczenia przesyłki do rąk skarżącego. W tym wypadku należy przyjąć, że zostały spełnione przesłanki z art. 43 kpa. Warto tu przypomnieć, że "okoliczność, że dorosły domownik nie doręczył w stosownym czasie przyjętego pisma do rąk adresata", nie ma wpływu na bieg terminu do wniesienia odwołania (wyrok NSA z dnia 22 marca 2000 r. sygn. akt I SA/Lu 1733/98 opublikowany LEX nr 40679). Organ, wbrew twierdzeniom wyrażonym w skardze, nie może tu wchodzić we wzajemne relacje pomiędzy skarżącym, a członkiem jego rodziny, który podjął się, jak wynika z akt sprawy, doręczenia decyzji. Zostały zatem spełnione przesłanki doręczenia zastępczego. W innym wypadku zawsze doręczenie zastępcze byłoby niepewne co do doręczenia, bo każdorazowo można by było, ze względu na wzajemne relacje członków rodziny, kwestionować datę doręczenia. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 w zw. z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.