II SA/Wa 1390/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Pisula-Dąbrowska (spr.), Sędzia WSA Maria Werpachowska, Sędzia WSA Przemysław Szustakiewicz, Protokolant: Monika Michnik-Misterek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 06 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby funkcjonariusza Policji oddala skargę Decyzją z [...] maja 2007 r., nr [...], Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 45 ust. 3 ustawy z 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j. Dz. U. z 2002 r. Nr 7, poz. 58 z późn. zm.), uchylił rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji nr [...] z [...] kwietnia 2007 r., w części dotyczącej daty zwolnienia A. B. ze służby w Policji, ustalił nowy termin zwolnienia go ze służby na dzień [...] i utrzymał w mocy w pozostałym zakresie zaskarżoną decyzję (o zwolnieniu ze służby). W uzasadnieniu wskazano, że A. B. [...] w formie pisemnej wystąpił z prośbą o zwolnienie go ze służby w Policji z dniem [...]. Wskazano też, że kolejną prośbą z [...] funkcjonariusz wystąpił o przesunięcie terminu zwolnienia na dzień [...] Podano, iż realizując prośbę policjanta rozkazem Komendanta Głównego Policji nr [...] z [...] zwolniono go ze służby, na podstawie art. 41 ust. 3 w zw. z art. 45 ust. 3 ustawy z 6 kwietnia 1990 r. o Policji. Po wydaniu decyzji w przedmiocie zwolnienia przez organ I instancji[...] A. B. wniósł prośbę o wycofanie złożonej przez siebie prośby-raportu o zwolnienie ze służby. W uzasadnieniu tej prośby podał, że [...] Okręgowa Komisja Lekarska MSWiA wydała orzeczenie lekarskie, z którego wynika, iż jest zdolny (z ograniczeniami) do służby w Policji. Wywodził, że zgoda na wycofanie raportu i zwolnienie go ze służby z dniem [...] umożliwi mu uzyskanie uprawnień do pełnej emerytury policyjnej. Powyższy raport organ potraktował jako odwołanie od rozkazu personalnego o zwolnieniu ze służby. Przed rozpoznaniem sprawy przez organ II instancji ([...]) – [...] – A. B. wniósł kolejne pismo, w którym twierdził, iż raport o zwolnieniu wniósł pod wpływem presji [...] oraz że w tym dniu był pod działaniem leków antydepresyjnych. Podkreślał, że kolejny raport o przesunięcie terminu zwolnienia na dzień [...] napisał w podobnych okolicznościach. Organ II instancji, utrzymując w mocy rozkaz organu I instancji (w przedmiocie zwolnienia policjanta ze służby), podał, że materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi art. 41 ust. 3 ustawy o Policji, zgodnie z którym policjanta zwalnia się ze służby w terminie 3 miesięcy od dnia pisemnego zgłoszenia przez niego wystąpienia ze służby. Wyjaśnił, że stosownie do tego przepisu obowiązkiem organu było wydanie decyzji w przedmiocie zwolnienia policjanta ze służby, bowiem przepis ten nakłada na organ obowiązek uwzględnienia woli policjanta. Wskazał, że cofnięcie oświadczenia woli złożone przez policjanta mogło być skutecznie odwołane za zgodą adresata (art. 65 § 1 kc), a takiej zgody organ nie wyraził. Nadto, iż stosownie do art. 61 kc odwołanie oświadczenia woli jest skuteczne, jeżeli doszło jednocześnie z tym oświadczeniem lub wcześniej. Wyjaśnił też, że uchylenie się od skutków prawnych złożenia oświadczenia woli dopuszczalne jest tylko w przypadku, gdy zachodzi jedna z wad oświadczenia woli określonych w art. 82-87 kc. W uzasadnieniu decyzji organ, odnosząc się do zarzutu wad oświadczenia woli, uznał, iż twierdzenia skarżącego pozostają w oczywistej sprzeczności z faktem, że w trzecim z kolei raporcie z [...], ponowił on prośbę o zwolnienie ze służby z dniem [...], a więc w terminie, który umożliwi mu nabycie korzystniejszych uprawnień emerytalnych. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A. B., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj.: art. 41 ust. 3 ustawy o Policji oraz naruszenie przepisów postępowania – art. 7, 11, 77 § 1 k.p.a. W uzasadnieniu podniósł, że wykładnia art. 41 ust. 3 ustawy o Policji prowadzi do wniosku, że jeżeli organ jest związany oświadczeniem policjanta co do zwolnienia go ze służby, to jest także związany wycofaniem tego oświadczenia. Podniósł, że wycofał prośbę o zwolnienie przed wydaniem decyzji przez organ II instancji, a zatem wycofanie oświadczenia woli nie było zależne od woli organu. Zarzucił, że organ pominął słuszny interes strony (art. 7 k.p.a.), którym jest otrzymywanie wyższej emerytury. Nadto, iż organ nie dążył do wyjaśnienia kwestii pozostawania składającego oświadczenie woli pod wpływem środków antydepresyjnych. Podnosił, że orzeczenia Komisji Lekarskich MSWiA z [...] i [...] stwierdzały, że rozpoznano u niego zaburzenia adaptacyjne pod postacią zespołu lękowo-subdepresyjnego. Twierdził, iż organ II instancji winien, wypełniając dyspozycje art. 77 § 1 k.p.a., przeprowadzić dowód z opinii biegłego lub przesłuchać w charakterze świadków osoby, które były obecne przy składaniu przez niego oświadczeń woli. W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jej oddalenie. Rozpoznając skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej (§ 1), a kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2). Istota sporu sprowadza się do oceny, czy organ, wydając zaskarżony rozkaz personalny o zwolnieniu ze służby w Policji, miał prawo taki rozkaz wydać na podstawie art. 41 ust. 3 ustawy z 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j. Dz. U. z 2002 r. Nr 7, poz. 58 ze zm.), w oparciu o oświadczenia woli złożone przez skarżącego. Stosownie do tego przepisu funkcjonariusza zwalnia się ze służby w przypadku pisemnego zgłoszenia przez niego wystąpienia ze służby, w terminie 3 miesięcy od dnia pisemnego zgłoszenia przez niego wystąpienia ze służby. Z wykładni tego przepisu jednoznacznie wynika, że organ jest zobligowany zwolnić funkcjonariusza ze służby, jeżeli zgłosi on żądanie w tym przedmiocie. Wyznaczony trzymiesięczny termin do załatwienia żądania rozpoczyna swój bieg od dnia doręczenia żądania zwolnienia ze służby. W sprawie bezsporne jest, że skarżący wniósł o zwolnienie go ze służby [...], a następnie [...] wystąpił o przesunięcie terminu zwolnienia na dzień [...] Oznacza to w praktyce, że funkcjonariusz dwukrotnie złożył oświadczenie woli w przedmiocie zwolnienia go ze służby, tj. [...] i [...]. W sprawie bezsporne również jest, iż odwołanie oświadczenia woli przez skarżącego miało miejsce już po wydaniu przez organ I instancji decyzji (rozkazu) o zwolnieniu. Zdaniem Sądu cofnięcie oświadczenia woli nie dotyczyło zwolnienia ze służby, lecz jedynie terminu zwolnienia. Skarżący konsekwentnie domagał się zwolnienia z dniem [...] Abstrahując od tego, w ocenie Sądu, organ nie był związany cofnięciem oświadczenia woli (niezależnie od zakresu cofnięcia), złożonego już po wydaniu decyzji I instancji, bowiem cofnięcie złożonego oświadczenia było spóźnione, tj. pozostawało w sprzeczności z treścią art. 61 kc. Zgodzić też należy się z oceną organu, iż nie istniały dowody na okoliczność, iż dwukrotnie złożone oświadczenie woli o zwolnieniu ze służby zostało złożone w warunkach, o których mowa w art. 82-87 kc. Wbrew twierdzeniom skargi, iż taka sytuacja miała miejsce z orzeczenia Okręgowej Komisji Lekarskiej MSWiA nr [...] z [...] wynika, iż skarżący był zdolny do służby z ograniczeniami, a zatem z pełną świadomością składał oświadczenie woli zarówno w przedmiocie zwolnienia, jak i terminu zwolnienia. Dodać należy, iż w dacie składania oświadczenia woli skarżący nie przebywał na zwolnieniu lekarskim, a więc był zdolny zarówno do służby, jak i do składania przedmiotowych oświadczeń woli. Twierdzenia skarżącego, iż działał pod wpływem leków psychotropowych uznać należało za gołosłowne, nieudowodnione i sprzeczne z treścią ww. orzeczenia lekarskiego. Dlatego też zarzut podniesiony w skardze, dotyczący obowiązku przeprowadzenia przez organ dowodu z opinii biegłego na okoliczność stanu zdrowia skarżącego w dacie składania oświadczeń woli o zwolnieniu ze służby, uznać należało za chybiony. Zauważyć należy, iż orzeczenie lekarskie Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSWiA nr [...] zostało wydane [...]., a więc na kilka dni wcześniej przed złożeniem przez skarżącego oświadczenia woli o zwolnieniu ze służby, tj. [...] Okręgowa Komisja Lekarska MSWiA, która wydała orzeczenie [...], nr [...], nie miała podejrzeń co do poczytalności skarżącego. W świetle zatem orzeczeń lekarskich nie można kwestionować poczytalności skarżącego. W kontekście tych orzeczeń zbędnym było też powoływanie biegłego na okoliczność jego stanu zdrowia. Zauważyć też należy, iż w odwołaniu od rozkazu w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji skarżący nie cofnął oświadczenia woli w przedmiocie zwolnienia go za służby. Zakwestionował jedynie termin zwolnienia (domagając się zwolnienia z dniem [...]) w kontekście treści uzyskanego orzeczenia komisji lekarskiej. Skoro więc nie doszło do odwołania oświadczenia woli w przedmiocie zwolnienia ze służby, to bezprzedmiotowym jest odnoszenie się do zarzutów wad oświadczenia woli. Reasumując, należy stwierdzić, iż organ, uwzględniając skutecznie złożone oświadczenie woli skarżącego o zwolnieniu ze służby (z [...] i [...]), realizował obowiązek nałożony nań przez art. 41 ust. 3 ustawy o Policji. Nie miał możliwości odstąpienia od wydania rozkazu o zwolnieniu w sytuacji, gdy funkcjonariusz złożył stosowne oświadczenie woli. Skoro skarżący nie cofnął skutecznie oświadczenia woli o zwolnieniu (domagał się zmiany terminu zwolnienia), to organ zobligowany był do wydania decyzji w tym przedmiocie. Wyjaśnić na marginesie należy, iż termin zwolnienia (3-miesięczny) ustala i określa przepis prawa – art. 41 ust. 3 ustawy pragmatycznej, więc brak było możliwości uwzględnienia wniosku skarżącego w przedmiocie przesunięcia terminu zwolnienia ze służby. Na koniec dodać należy, iż sąd administracyjny dokonuje kontroli legalności decyzji na dzień jej wydania. W dacie wydania zaskarżonej decyzji organowi nie były znane niektóre z okoliczności podniesione dopiero na etapie skargi. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.