VI SA/Wa 496/07
WyrokWSA w Warszawie2007-12-06
Skład orzekający: Magdalena Bosakirska, Jolanta Królikowska-Przewłoka, Halina Emilia Święcicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy regionalny związek sportowy, będący członkiem krajowego związku sportowego, może zostać dopuszczony do udziału w postępowaniu administracyjnym dotyczącym zawieszenia władz krajowego związku sportowego na podstawie art. 31 § 1 Kpa jako organizacja społeczna działająca w interesie społecznym?Ratio decidendi
Sąd uznał, że regionalny związek sportowy, będący członkiem krajowego związku sportowego, nie może zostać dopuszczony do udziału w postępowaniu administracyjnym dotyczącym zawieszenia władz krajowego związku sportowego na podstawie art. 31 § 1 Kpa jako organizacja społeczna działająca w interesie społecznym. Silne powiązania korporacyjne między tymi podmiotami sprawiają, że sprawa dotyczy bezpośrednio własnych interesów regionalnego związku, a nie interesu społecznego w rozumieniu tego przepisu.Stan faktyczny
Minister Sportu wszczął postępowanie w sprawie zawieszenia władz Polskiego Związku Piłki Nożnej (PZPN). Regionalny Związek Piłki Nożnej (ZPN) złożył wniosek o dopuszczenie do udziału w tym postępowaniu jako organizacja społeczna, powołując się na swoje cele statutowe i interes prawny. Minister Sportu odmówił dopuszczenia, uznając, że cele statutowe ZPN oraz interes społeczny nie uzasadniają jego udziału w postępowaniu dotyczącym PZPN. ZPN wniósł skargę do WSA w Warszawie, zarzucając naruszenie przepisów Kpa dotyczących dopuszczenia do udziału w postępowaniu i interesu prawnego.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Bosakirska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Protokolant apl. radc. Mateusz Rompalski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi [...] Związku Piłki Nożnej z siedzibą w K. na postanowienie Ministra Sportu z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie dopuszczenia do udziału w postępowaniu administracyjnym oddala skargę
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] grudnia 2006 r. Minister Sportu utrzymał w mocy swoje własne postanowienie z dnia [...] października 2006 r. w sprawie odmowy dopuszczenia [...] Związku Piłki Nożnej z siedzibą w K. /dalej zwany [...] ZPN/ do udziału w postępowaniu administracyjnym w przedmiocie zawieszenia władz [...] Związku Piłki Nożnej /dalej zwanego P./. Do jego wydania doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Minister Sportu, działając na podstawie art. 23 ust.1 p.2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o sporcie kwalifikowanym /Dz.U. Nr 155 z 2005 r. poz.1298 z późn. zmianami, dalej zwanej ust.sp.kw./, w dniu 11 września 2006 r. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w przedmiocie zawieszenia w czynnościach władz P. i wyznaczenia kuratora do czasu wyboru nowych władz.
Wnioskiem z dnia [...] września 2006 r. [...] ZPN powołując się na art. 31 § 1 Kpa w zw. z art. 28 Kpa, zgłosił swój udział w powyższym postępowaniu. W uzasadnieniu wskazał, że jest organizacją społeczną, zgodnie z normą art. 5 § 2 pkt 5 Kpa, której statutowym celem działania jest m.in. rozwój i popularyzacja sportu piłki nożnej, koordynacja działań klubów we współzawodnictwie sportowym oraz prowadzenie działalności w zakresie upowszechniania piłki nożnej wśród dzieci i młodzieży. Podkreślił, że P. jest organizacją o strukturze stowarzyszenia, a więc ze swej istoty samorządową. Każda interwencja organów państwowych w jego działanie powinna się odbywać przy udziale organizacji społecznych o zbieżnych celach statutowych. Udział [...] ZPN jako organizacji społecznej w przedmiotowym postępowaniu uzasadniają jego cele statutowe oraz interes społeczny, aby nie dochodziło do nieuzasadnionych interwencji Państwa w funkcjonowanie organizacji samorządowych. Stosowanie art.23 ust.sp.kw. jest instrumentem nadzwyczajnym, który może być wykorzystany tylko, gdy poprzedzi je procedura z udziałem organizacji społecznych, co wyeliminuje ryzyko, że kompetencje demokratycznie wybranych władz stowarzyszenia będą jednoosobowo przejęte przez przedstawiciela władzy państwowej.
[...] PZN wywiódł ponadto, że posiada interes prawny uzasadniający jego status jako strony omawianego postępowania, w rozumieniu art. 28 Kpa,. Interes prawny znajduje swoje oparcie w przepisach ustawy o stowarzyszeniach, a w szczególności w jej art. 2 ust. 1 i 2 oraz w ust.sp.kw. w szczególności w art. 12 tej ustawy, a także w przepisach statutu P., w szczególności § 17, § 18, § 27 i innych tego statutu. Podkreślił, iż jako członek P., na podstawie w/w norm prawnych posiada gwarantowane prawa do decydowania o sprawach P. i wypowiadania się o polskiej piłce nożnej na zasadach przewidzianych w statucie, zgłaszania opinii, wniosków, postulatów, uchwalania statutu i podejmowania innych uchwał, w tym do decydowania o składzie organów statutowych związku. Ma także obowiązek aktywnej działalności na rzecz realizacji zadań statutowych związku oraz dbania o dobre imię P., a także właściwego klimatu wokół polskiej piłki nożnej. W tym stanie rzeczy jego udział w niniejszym postępowaniu jest nie tylko prawem, ale i statutowym obowiązkiem. W ocenie skarżącego rozstrzygnięcie, które zapadnie w przedmiotowym postępowaniu wywierać będzie bezpośredni skutek dla jego sytuacji w zakresie możliwości realizowania jego praw materialnych. Przywołał orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczące istoty interesu prawnego i wskazał, że ma zobiektywizowaną, realnie istniejącą potrzebę ochrony prawnej interesu o charakterze osobistym, gdyż rozstrzygnięcie, które zapadnie będzie mieć wpływ na jego sytuację w zakresie pozycji materialno-prawnej. Kontrola w P. nie została zakończona, zatem wszczęcie postępowania w trybie art. 23 ust.sp.kw. jest nieuprawnione i przedwczesne.
Postanowieniem z dnia [...] października 2006 r. Nr [...] Minister Sportu działając na podstawie art. 31 § 1 i 2 Kpa odmówił skarżącemu dopuszczenia do udziału w postępowaniu administracyjnym w przedmiocie zawieszenia władz P..
W uzasadnieniu przypomniał uregulowanie art.31 Kpa i wskazał, iż udział skarżącego w postępowaniu nie jest uzasadniony przytoczonymi przez niego w treści wniosku celami statutowymi. Podkreślił, że skarżący jest ze swej istoty organizacją regionalną i działa jedynie na terenie województwa [...]. Postępowanie zaś w żaden sposób nie dotyczy wyznaczania celów i kierunków rozwoju sportu oraz jego promocji w województwie [...]. Nie można też uznać, iż sprawowanie kontroli nad przestrzeganiem przez własnych członków przepisów obowiązującego prawa oraz przepisów wewnętrznych obowiązujących sportowców wiąże się z problematyką niniejszego postępowania. Podniósł, iż skarżący nie wykazał w swym wniosku istnienia konkretnego i obiektywnego interesu społecznego, który uzasadniałby jego udział w niniejszym postępowaniu.
Z wnioskiem o ponowne rozpoznanie sprawy [...] ZPN wystąpił do Ministra Sportu pismem z dnia 9 listopada 2006 r. Podkreślił, że jest organizacją społeczną i członkiem P., zatem organ nieprawidłowo przyjął, iż zasięg działania skarżącego ma tylko charakter regionalny. Cele statutowe organizacji [...] ZPN jako organizacji społecznej, będącej członkiem P., są identyczne z celami P. i obejmują cały kraj. Wskazał, iż [...] ZPN jako członek P. i jednocześnie organizacja społeczna, na podstawie przepisów Statutu P., w szczególności § 17, 18, 27 i innych, posiada gwarantowane prawa m.in. do decydowania o sprawach P. i wypowiadania się o całej polskiej piłce nożnej na zasadach przewidzianych w Statucie, zatem ma interes prawny do udziału w postępowaniu. Podniósł, iż postępowanie toczy się w oparciu o art. 23 ust. sp. kw., który to przepis skarżący uważa za niezgodny z Konstytucją RP. Udział skarżącego w postępowaniu będzie stanowił społeczną gwarancję, że wobec tak kontrowersyjnych regulacji prawnych, organizacje społeczne mają prawo udziału i kontroli przebiegu postępowania, a w konsekwencji, w razie potrzeby, także odwoływania się do najwyższych władz sądowniczych w kraju i za granicą w celu stwierdzenia niekonstytucyjności przepisu, gdyby przebieg postępowania potwierdził, że norma ta może być wykorzystywana sprzecznie z istotą konstytucyjną samorządności stowarzyszeń.
Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2006 r. Nr [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 i art. 127 § 3 w zw. z art. 144 Kpa Minister Sportu utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu organ wskazał, że cele statutowe skarżącego nie uzasadniają udziału tej organizacji w przedmiotowym postępowaniu, a jednocześnie nie istnieje interes społeczny, który przemawiałby za jego wstąpieniem do postępowania. Podniósł, iż skarżący jako stowarzyszenie może działać na terytorium całego kraju, jednakże jego działania odnoszone być muszą jedynie do zadań o regionalnym charakterze. Na szczeblu ogólnokrajowym w dyscyplinie sportowej w postaci piłki nożnej może zaś działać tylko jeden podmiot – P.. Organ oceniając, czy interes społeczny przemawia za w udziałem [...] ZPN w postępowaniu uznał, że skład osobowy władz P. i pozostawienie na stanowiskach we władzach P. konkretnych osób nie ma znaczenia w wymiarze ogólnospołecznym. Zawieszenie władz P. odnosi się jedynie do kwestii personalnych, nie ma wpływu na losy dyscypliny sportu i nie ma społecznej doniosłości.
Rozważając udział [...] ZPN w charakterze strony wskazał, że postępowanie nie dotyczy interesu prawnego wnioskodawcy, bowiem w wyniku rozstrzygnięcia nie może on uzyskać konkretnych korzyści ani być obarczony powinnością określonego zachowania się wyznaczonego nakazem lub zakazem.
Skargę na powyższe postanowienie wniósł [...] ZPN. Zarzucił rozstrzygnięciu:
1/ naruszenie art. 31 § 1 i 2 Kpa wskutek odmowy skarżącemu udziału na prawach strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym zawieszenia władz P. pomimo, iż jest to uzasadnione celami statutowymi skarżącego oraz przemawia za tym interes społeczny,
2/ naruszenie art. 28 Kpa wskutek uznania, iż po stronie skarżącego nie występuje interes prawny w rozumieniu powołanego przepisu, a w konsekwencji niedopuszczenie skarżącego w charakterze strony do postępowania administracyjnego w przedmiocie zawieszenia władz P.,
3/ naruszenie art. 7, 8, 9, 11, oraz 124 § 2 Kpa wskutek niewyjaśnienia wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, braku wszechstronnego rozważenia kwestii interesu społecznego, który przemawia za udziałem skarżącego w postępowaniu o zawieszenie władz P. na podstawie art. 31 § 1 kpa, a także nieustosunkowania się przez organ administracji do twierdzeń skarżącego istotnych dla sposobu załatwienia sprawy, a dotyczących jego interesu prawnego w rozumieniu art. 28 Kpa.
Wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez uznanie i dopuszczenie skarżącego do udziału w niniejszym postępowaniu na podstawie art. 31 § 1 w zw. z art. 28 Kpa, ewentualnie o uchylenie skarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Ponadto zwrócił się o przedstawienie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Trybunałowi Konstytucyjnemu RP pytania prawnego odnośnie zgodności art. 23 ustawy o sporcie kwalifikowanym z art. 32 oraz 45 § 1 Konstytucji RP.
W uzasadnieniu skarżący podnosił, że są podstawy faktyczne i prawne do udziału [...] PZPN w postępowaniu administracyjnym dotyczącym zawieszenia władz P. na podstawie art. 31 Kpa jako organizacji społecznej, której udział jest uzasadniony jej celami statutowymi i interesem społecznym, bowiem zawieszenie Zarządu P. ma wpływ na prawa oraz interesy członków skarżącego, w tym klubów sportowych i zawodników.
Wskazywał ponadto, że międzynarodowe federacje piłkarskie FIFA i UEFA, których członkiem jest P., krytykują posunięcia Ministra Sportu, a rezultatem tej krytyki może być zawieszenie reprezentacji Polski we wszystkich rozgrywkach międzynarodowych. Art.23 ust.sp.kw. będący podstawą zawieszenia władz P. jest sprzeczny ze statutem FIFA, jest więc prawdopodobieństwo nieuznawania przez FIFA decyzji kuratora P.. W tym stanie rzeczy kwestie zawieszenia władz P. mają ogólnospołeczny wymiar i wpływają na losy dyscypliny sportowej. Celem art.31 § 1 Kpa jest racjonalnie pojmowana kontrola społeczna nad postępowaniem administracyjnym w sprawach indywidualnych. W sprawie zawieszenia władz związku jest ona konieczna, ponieważ podstawa prawna interwencji organu tj. art. 23 ust. sp. kw. jest sprzeczny z art. 17 Statutu FIFA, przepisami ustawy Prawo o stowarzyszeniach oraz Konstytucją RP.
Skarżący wniósł o przedstawienie Trybunałowi Konstytucyjnemu RP pytania prawnego odnośnie zgodności art.23 ust. sp.kw. z art.45 § 1 Konstytucji RP.
Ponadto wskazał, że Minister Sportu dokonał błędnej i bardzo pobieżnej oceny kwestii istnienia po stronie skarżącego interesu prawnego w rozumieniu art. 28 Kpa. Podniósł, iż zgodnie z utrwalonym orzecznictwem NSA interes prawny ma charakter materialnoprawny, oparty jest więc na normach prawa materialnego, gdzie musi istnieć norma prawna, przewidująca w określonym stanie faktycznym i w odniesieniu do konkretnego podmiotu możliwość wydania określonego aktu. Skarżący swój interes prawny wywiódł z postanowień statutu P., które zdaniem skarżącego są normami materialnoprawnymi w powyższym rozumieniu, co wynika z charakteru prawnego stowarzyszenia. Skarżący ma prawo brania udziału w Walnym Zgromadzeniu Delegatów P. oraz wyboru członka zarządu i komisji rewizyjnej związku, decydowania o sprawach P. oraz wypowiadania się o polskiej piłce nożnej. Skoro skarżący sam wybiera członków zarządu P., to powinien mieć zagwarantowane prawo udziału w postępowaniu administracyjnym dotyczącym ich zawieszania. Niebezpieczeństwo zawieszenia udziału Polski w rozgrywkach międzynarodowych wpływa na interesy skarżącego i jego członków. Organ tych interesów nie rozważył szczegółowo czym naruszył przepisy art.8, art.9 i art.11 Kpa.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał argumentację zaprezentowaną w trakcie postępowania administracyjnego. Wskazał, że cele statutowe [...] ZPN jako organizacji lokalnej nie uzasadniają jego udziału w postępowaniu dotyczącym zagadnień piłki nożnej na szczeblu ogólnopolskim. Podkreślił, iż sam wpływ decyzji merytorycznej w sprawie o zawieszenie w czynnościach władz polskiego związku sportowego na losy dyscypliny nie może usprawiedliwiać dopuszczenia do udziału w takiej sprawie administracyjnej wszystkich podmiotów, działających jako organizacje lokalne. P. i polskie związki sportowe nie są regularnymi samorządnymi stowarzyszeniami. Są organizacjami realizującymi cele publiczne, których samorządność jest ograniczona ze względu na sposób finansowania i które objęte muszą być szczególnym nadzorem. Taki szczególny nadzór wyraża się w odstępstwach od zwykłych rozwiązań prawa stowarzyszeniowego, na rzecz instrumentów mocniejszych, pozwalających na intensywniejszą i zdecydowaną reakcję wobec związkowego bezprawia, które zdefiniowane zostały w ustawie o sporcie kwalifikowanym. Minister zakwestionował założenie, że jakakolwiek regulacja statutowa stowarzyszenia może stanowić o legitymacji procesowej strony, bowiem nie stanowi przepisu prawa materialnego. Stroną postępowania jest tylko P. oraz członkowie jego władz, gdyż postępowanie dotyczy bezpośrednio ich własnego, osobistego interesu. Interesu prawnego nie można wyprowadzić z powiązania korporacyjnego z innym podmiotem, wobec którego ma być zastosowany środek nadzoru.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W świetle powołanego przepisu Wojewódzki Sąd Administracyjny, w zakresie swojej właściwości, ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm./, dalej zwanej p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Kontrolując w powyższy sposób zaskarżone postanowienie Sąd nie stwierdził naruszenia prawa, zatem skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie, wobec pewnego pomieszania materii będącej przedmiotem rozważań w sprawie niniejszej, przypomnieć należy przedmiot sprawy administracyjnej oraz treść wniosku i zaskarżonego postanowienia.
Sprawa administracyjna dotyczyła dokonanego w trybie nadzoru, tymczasowego odsunięcia władz związku sportowego od pełnienia funkcji. Art.23 ust.1 p.2 cytowanej wyżej ustawy o sporcie kwalifikowanym, będący podstawą prawną prowadzonego postępowania, w stanie prawnym obowiązującym w dacie wydania zaskarżonego postanowienia, stanowił, że "Jeżeli działalność polskiego związku sportowego jest niezgodna z prawem, postanowieniami statutu lub regulaminów, organ sprawujący nadzór może /.../ zawiesić w czynnościach władze polskiego związku sportowego i wyznaczyć kuratora do czasu wyboru nowych władz". Zgodnie z art.18 ust.1 i ust. 2 ustawy o sporcie kwalifikowanym nadzór nad działalnością związku sportowego sprawuje minister właściwy do spraw kultury fizycznej i sportu, który może dokonywać kontroli związku sportowego. Minister Sportu był więc organem uprawnionym do prowadzenia postępowania i wydawania postanowień o zawieszaniu w czynnościach władz związku sportowego. Prawidłowość omawianego rozwiązania ustawowego nie jest i nie może być przedmiotem rozważań Sądu, bowiem to nie rozstrzygnięcie o zawieszeniu władz związku jest przedmiotem zaskarżenia, tylko rozstrzygnięcie proceduralne dotyczące dopuszczenia do udziału w postępowaniu regionalnego związku sportowego. Wszelkie wywody krytyczne skarżącego względem treści art. 23 ustawy o sporcie kwalifikowanym nie mają zatem związku z treścią kontrolowanego rozstrzygnięcia procesowego. Na marginesie tylko można wskazać, że krytykowane rozwiązanie ustawowe zostało zmienione ustawą z dnia 23 sierpnia 2007r. o zmianie ustawy o sporcie kwalifikowanym oraz niektórych innych ustaw /Dz. U. nr 171 z 2007r. poz.1208/ i nie obowiązuje od 5 października 2007r.
Wniosek skarżącego [...] ZPN dotyczył dopuszczenia go, jako organizacji społecznej, w trybie art.31 Kpa do toczącego się postępowania, a zaskarżone postanowienie stanowi rozstrzygnięcie o tym wniosku. Organ odmówił dopuszczenia skarżącego do udziału w sprawie uznając, że nie przemawia za tym interes społeczny, a przedmiot postępowania nie ma wpływu na interes ogółu.
Oceniając prawidłowość postanowienia o odmowie dopuszczenia w trybie art.31 Kpa [...] ZPN jako organizacji społecznej do postępowania o zawieszenie władz P. rozważyć należy najpierw status [...] ZPN jako organizacji społecznej, a następnie wzajemne powiązania P. i [...] ZPN.
Przyjmuje się, że organizacje społeczne to takie grupy podmiotów /osób fizycznych i prawnych/, które związane są wspólnym celem i stałą więzią organizacyjną, nie wchodząc w skład aparatu państwowego i nie będące zarazem spółkami prywatnymi /por. E. Smoktunowicz "Prawo administracyjne. Pojęcia, instytucje, zasady w teorii i orzecznictwie" Warszawa 2000 s. 200/. Jako podstawowe kryterium kwalifikacji podmiotu jako organizacji społecznej przyjmuje się trwałość zrzeszenia określonej grupy społecznej, dobrowolność członkostwa i strukturę organizacyjną, w której najwyższą pozycję zajmuje ogół członków, wszelkie zaś inne organy są mu bezpośrednio lub pośrednio podporządkowane.
[...] ZPN jest związkiem sportowym, którego struktura organizacyjna odpowiada powyższym kryteriom. Struktura ta oparta jest na przepisach ustawy z dnia 7 kwietnia 1989r. Prawo o stowarzyszeniach /Dz. U. Nr 79 z 2001r. poz.855 z późn. zmianami/ oraz ustawy z dnia 18 stycznia 1996r. o kulturze fizycznej /Dz. U. Nr 81 z 2001 r. poz. 889 z późn. zmianami/. [...] ZPN posiada odrębną osobowość prawną i własny statut. Jest wojewódzkim związkiem piłkarskim zarządzającym sprawami piłki nożnej na terenie województwa [...] /Definicje Statutu PZPN oraz § 2 Statutu [...] ZPN/. Zgodnie z § 4 Statutu [...] ZPN jest dobrowolną i samorządną organizacją sportu piłki nożnej o celach niezarobkowych. Zgodnie z § 13 Statutu związek zrzesza kluby sportowe posiadające sekcje piłki nożnej, a jego najwyższym organem jest Walne Zebranie Delegatów. Przy takich celach i założeniach organizacyjnych należy uznać, że [...]ZPN jest organizacją społeczną, o której mowa w art.5 § 2 p.5 Kpa i która może wnosić o dopuszczenie jej do udziału w postępowaniu administracyjnym dotyczącym innego podmiotu w trybie art.31 Kpa, po spełnieniu warunków przewidzianym w tym przepisie.
P. jest związkiem sportowym. Jego status prawny uregulowany jest powołaną ustawą z dnia 18 stycznia 1996 r. o kulturze fizycznej, ustawą z 29 lipca 2005r. o sporcie kwalifikowanym oraz ustawą z dnia 7 kwietnia 1989r. Prawo o stowarzyszeniach. W świetle powołanych uregulowań prawnych P. jest związkiem sportowym posiadającym osobowość prawną i działającym zgodnie ze swoim Statutem. P. zgodnie z art.1 § 1 i art.2 Statutu jest organizacją korporacyjną typu stowarzyszeniowego działającą na terenie całego kraju i jest jedynym reprezentantem sportu piłki nożnej w kraju i za granicą /art.4 § 1 Statutu P./.
Zgodnie z art.15 Statutu P. związek zrzesza kluby sportowe posiadające sekcje piłki nożnej oraz wymienione w art.15 § 1 p.2 Statutu związki wojewódzkie. [...] ZPN i zrzeszone w nim kluby sportowe są członkami P.. Zgodnie z art.13 Statutu P. jego organem legislacyjnym jest Walne Zgromadzenie Delegatów /dalej WZD/, a organem wykonawczym Zarząd P.. Związki regionalne delegują przedstawicieli na WZD. Zgodnie z art.27 § 1 Statutu P. [...] ZPN deleguje na WZD P. 5 przedstawicieli. Mają oni czynne i bierne prawo wyborcze do organów P..
Jak wynika z powyższego istnieje silne powiązanie korporacyjne między P. i [...] ZPN, który jest niejako częścią P.. Interesy obu organizacji są w pewnym sensie zbieżne, bowiem P. reprezentuje interesy piłki nożnej w kraju i za granicą, i dzieli środki między klubami zrzeszonymi w związkach regionalnych, a w ten sposób wpływa na sytuację finansową tych związków. Występuje też zależność odwrotna: [...] ZPN jako członek P. uczestniczy poprzez swoich delegatów w WZD P. i wpływa na obsadzenie władz P., to znaczy na skład personalny organów, w tym Zarządu, którego zawieszenia dotyczy sprawa.
Mając na uwadze powyższe ustalenia należy doprecyzować przedmiot kontrolowanego rozstrzygnięcia. Jest nim dopuszczenie /a właściwie niedopuszczenie/ do wstąpienia organizacji społecznej /[...] ZPN/ do postępowania administracyjnego dotyczącego innej osoby /P./ w trybie art.31 § 1 i § 2 Kpa. Zgodnie z art.31 § 2 Kpa rozstrzygnięcie takie wymaga formy postanowienia zaskarżalnego zażaleniem. Chodzi zatem o rozstrzygnięcie dotyczące udziału organizacji społecznej w "cudzej" sprawie i jej działanie w interesie społecznym, nie zaś w obronie własnych interesów. Organizacja społeczna dopuszczona do udziału w postępowaniu na podstawie art.31 Kpa, działa na prawach strony w interesie ogółu, nie zaś jako strona w swoim własnym interesie.
Te dwie zupełnie odmienne pozycje procesowe organizacji społecznej w postępowaniu administracyjnym należy rozgraniczyć na wstępie dla jasności dalszych wywodów. Organizacja społeczna, która chce uczestniczyć w postępowaniu w "cudzej" sprawie, w interesie społecznym /ogółu/, na prawach strony, nie może jednocześnie wywodzić, że sprawa dotyczy jej własnych interesów, co uzasadnia jej udział w sprawie jako strony.
Udział w charakterze strony podmiotu, którego interesu prawnego dotyczy postępowanie nie wymaga wydania żadnego postanowienia, zaś prowadzenie postępowania bez udziału strony daje jej prawo do żądania wznowienia postępowania. Jednak zaskarżone postanowienie nie dotyczy kwestii udziału strony w postępowaniu, tylko udziału organizacji społecznej w interesie społecznym na prawach strony.
W sprawie niniejszej omawiane pozycje procesowe organizacji społecznej, choć wzajemnie się wykluczają, są przez skarżącego traktowane wymiennie.
Wobec treści wniosku opartego na art. 31 Kpa oraz treści obu postanowień wydanych na podstawie art.31 Kpa, Sąd rozważył prawidłowość rozstrzygnięć dotyczących wstąpienia [...] ZPN do postępowania dotyczącego innej osoby /P./ na prawach strony. Kwestie związane z własnym interesem prawnym [...] ZPN mogą być rozważane tylko w ramach argumentacji przeciwko dopuszczeniu skarżącego do udziału w postępowaniu w interesie społecznym. Jeżeli bowiem [...] ZPN broni swoich własnych interesów, to nie działa w interesie społecznym, tylko swoim własnym i nie może występować o dopuszczenie go do udziału w sprawie "na prawach strony". W doktrynie i orzecznictwie zgodnie przyjmuje się, że "udział organizacji społecznej w sprawie innych osób nie może służyć partykularnym interesom samej organizacji lub jej członków lecz musi odpowiadać wymaganiom racjonalnie pojmowanej kontroli społecznej nad postępowaniem administracyjnym w sprawach indywidualnych i działaniem w nim organów administracji" /por. B.Adamiak/J.Borkowski "Kodeks Postępowania administracyjnego. Komentarz" Wyd. C.H.Beck Warszawa 2003r, s.255, postanowienie NSA z dnia 19 sierpnia 2004r. sygn. akt OZ 340/04/.
Przy opisanych wyżej ścisłych, zinstytucjonalizowanych związkach korporacyjnych między P. i [...] ZPN, w ocenie Sądu trudno twierdzić, że [...] ZPN może uczestniczyć w postępowaniu dotyczącym składu personalnego władz P. jako organizacja społeczna działająca w interesie społecznym w sprawie dotyczącej innej osoby. [...] ZPN wcale zresztą nie przeczy, że chciałby uczestniczyć w postępowaniu ze względu na swoje własne interesy, bowiem chciałby mieć wpływ na skład personalny Zarządu P., który dzieli środki dla klubów w nim zrzeszonych. Takie ścisłe powiązanie związku regionalnego z ogólnopolską organizacją korporacyjną, do której ten związek należy, wyklucza w ocenie Sądu możliwość jego udziału w postępowaniu w trybie art. 31 Kpa. Tryb ten służy bowiem ochronie interesu społecznego, polegającego na realizacji szeroko rozumianych celów statutowych organizacji społecznej, tj. tych celów do których organizacja została powołana /organizacja, rozwój i popularyzacja sportu piłki nożnej/, ale nie do ochrony i reprezentacji jej własnych interesów majątkowych jako regionalnego zawiązku sportowego.
W sprawie niniejszej nadzorcza ingerencja Ministra Sportu w sprawy personalne zarządzania sportem piłki nożnej na szczeblu ogólnopolskim wpływa pośrednio na sytuację związków regionalnych. Opisane wyżej powiązania organizacyjne między P. a wnioskodawcą sprawiają, że skład personalny władz P. wpływać może pośrednio na sytuację, także finansową, związku regionalnego. Zatem sprawa zawieszenia władz związku /wybranych m.in. przez delegatów ze [...] ZPN/ dotyczy pośrednio jego własnych interesów, co wyklucza przyjęcie, że [...] ZPN zgłasza swój udział w postępowaniu w interesie ogólnym, społecznym. Z uwagi na charakter i ścisłość powiązań między P. a związkami regionalnymi nie można przyjąć, że związek regionalny uczestniczy w sprawie o zawieszenie władz P. w interesie społecznym w sprawie dotyczącej innej osoby, bowiem w istocie uczestnicząc w sprawie korporacji, której jest członkiem ma na celu ochronę swoich własnych interesów. Brak zatem podstawowej przesłanki udziału organizacji społecznej w postępowaniu dotyczącym innej osoby. Zasadnie zatem organ przyjął, że wnioskodawca nie wykazał jaki interes społeczny przemawia za jego udziałem w postępowaniu.
Na marginesie tylko wskazać można, że z uwagi na powiązania korporacyjne, interesy wszystkich związków regionalnych są na szczeblu ogólnopolskim reprezentowane właśnie przez P. i realizowane poprzez udział delegatów tych związków w organach P.. Jak jednak wskazano wyżej kwestia legitymacji [...] ZPN do udziału w postępowaniu o zawieszenie władz P. w charakterze strony nie jest przedmiotem badania w sprawie niniejszej, sprawa ta dotyczy bowiem tylko prawidłowości postanowienia o odmowie dopuszczenia do udziału w sprawie w trybie art. 31 Kpa tj. udziału na prawach strony.
W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że odmowa dopuszczenia [...] ZPN do udziału w postępowaniu o zawieszenie władz P. jest uzasadniona, a wydane postanowienia nie naruszają prawa. Organ wszechstronnie ocenił materiał dowodowy i prawidłowo ustalił, że nie wykazano interesu społecznego, który uzasadniałby udział skarżącego w sprawie dotyczącej kwestii personalnych korporacji, której jest członkiem.
Zważywszy powyższe Sąd uznał zarzuty skargi za nieuzasadnione i działając na podstawie art.151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło