II SA/Kr 522/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Irla (spr.) Sędziowie: NSA Izabela Dobosz AWSA Inga Gołowska Protokolant: Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi A.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [....] w przedmiocie umorzenia wznowionego postępowania I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. na rzecz skarżącej A.W. kwotę 200 zł (dwieście złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wójt Gminy B. decyzją z [...] znak: [...], wydaną na postawie art 105 § 1 w związku z art. 148 kpa umorzył postępowanie administracyjne wznowione swym postanowieniem z [...] w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Wójta Gminy B. z [...] znak: [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości nr [...],[...] i [...] położonych w miejscowości D. gmina B. Wójt Gminy B. podał, że po rozpatrzeniu wniosku A.W. z [...] marca 2005 r. o wznowienie postępowania opartego na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 kpa (strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu) stwierdził, że wniosek ten został wniesiony po upływie terminu przewidzianego w art. 148 kpa, tj. po upływie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Organ l instancji wskazał, że strona dowiedziała się o decyzji zatwierdzającej projekt podziału działek [...] 2000 r., a zatem wniesienie podania [...] marca 2005 r. o wznowienie postępowania było bezskuteczne. Ponadto, po przeprowadzeniu postępowania mającego na celu ustalenie kiedy strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, organ l instancji stwierdził, iż z pism kierowanych do Wójta Gminy B. (z [...]sierpnia 2004 r. oraz [...] września 2004 r.) wynika, że A.W., powzięła taką wiadomość w 2004 r. Zatem uchybiła również terminowi do wznowienia postępowania opartego na postawie art. 145 § 1 pkt 1 kpa, tj. terminowi jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Odwołanie od powyższej decyzji umarzającej wznowione postępowanie wniosła A.W. działająca przez pełnomocnika M.W. skarżąca nie zgodziła się ze stanowiskiem organu l instancji, iż o przyczynach wznowienia postępowania dowiedziała się w 2000 roku lub też w 2004 roku. Wniosła uchylenie decyzji o umorzeniu postępowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. decyzją z [...]. : nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 i art. 105 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt. 1 i 2 oraz § 2 i art. 148 § 1 kpa utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Kolegium podało, iż jedną z przesłanek określonych we wniosku o wznowienie postępowania jest okoliczność wynikająca z art. 145 § 1 pkt. 4 kpa, w myśl którego wznawia się postępowanie jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Z § 2 art. 148 wynika natomiast, że termin do złożenia podania o wznowienia postępowania biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze zwróciło uwagę, iż w aktach sprawy znajduje się akt notarialny obejmujący umowę sprzedaży z [...] 2000 r., na podstawie której S. i M. W. nabyli od T. i D.M. działkę nr [...] oraz udział w działce nr [...], a następnie w drodze darowizny (sporządzonej w tym samym akcie notarialnym) przekazali w/w działki swojej córce A.W. W wymienionym akcie notarialnym wskazano, że w/w działki zostały wydzielone w wyniku podziału dokonanego decyzją Wójta Gminy B. z [...] znak: [...]. Zatem już w momencie nabycia, a następnie przekazania tych działek w drodze darowizny A.W. jak i M.W. wiedziały o decyzji organu l instancji zatwierdzającej podział nieruchomości oznaczonych nr [...], [...] i [...]. W związku z powyższym, organ odwoławczy stwierdził, że wniosek strony o wznowienie postępowania z dnia [...] marca 2005 r., na podstawie art. 145 § 1 pkt. 4 kpa, złożony został po upływie miesięcznego terminu przewidzianego art. 148 § 2 kpa Odnosząc się natomiast do przesłanek zawartych w przepisach art. 145 § 1 pkt 1 i 2 kpa, na które powołuje się strona skarżąca w odwołaniu z dnia [...] września 2006 r., organ odwoławczy uznał za zasadne argumenty wyrażone w zaskarżonej decyzji organu l instancji. Wskazując na w/w przepis skarżąca nie przedstawiła prawomocnego orzeczenia sądu lub innego organu stwierdzającego sfałszowanie dowodu lub popełnienia innego przestępstwa, nie wykazała również, że wniosek o wznowienie postępowania został złożony w terminie określonym w art. 148 § 1 kpa. Mając to na uwadze, postanowieniem z [...] października 2006 r. organ odwoławczy zwrócił się do M.W. o przesłanie dowodów i wyjaśnień co do okoliczności na które powoływała się żądając wznowienia postępowania. W odpowiedzi na powyższe, w piśmie z [...] listopada 2006 r. skarżąca nie uprawdopodobniła jednak daty, kiedy dowiedziała się o okoliczności mogących stanowić podstawę do wznowienia postępowania, wskazała tylko, że o błędnie przeprowadzonym podziale dowiedziała się [...] maja 2005 r. w czasie rozprawy administracyjnej prowadzonej przez Urząd Wojewódzki w K. -Oddział Zamiejscowy w T. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, iż o błędnie, według oceny strony, przeprowadzonym podziale, opartym na nieprawdziwych dowodach A. W. zdawała sobie sprawę już w 2004 r. W aktach sprawy znajduje się bowiem pismo A.W. z [...]września 2004 r., adresowane do Wójta Gminy B. , w którym strona stwierdziła, że "wykonane wznowienie granic działki [...] z działką nr [...] -własność Gminy zostało odtworzone na podstawie współrzędnych punktów granicznych, które po roku 2000 nie wiem na jakiej podstawie zostały zmienione". Nadto w piśmie z [...] sierpnia 2004 r., adresowanym do Wojewody , pełnomocnik strony M.W. wskazała na naruszenie przepisów prawa przy wydaniu decyzji podziałowej, zarzucając organowi, iż przyczynił się do narażenia A.W. na poniesienie kosztów oraz o "wzbogacenie byłego właściciela prawie o kwotę [...] tyś. zł". W związku z powyższym organ II instancji uznał, iż skarżąca już w 2004 r. miała wiedzę na temat tego, że dowody wzięte pod uwagę przy podziale nieruchomości były jej zdaniem fałszywe, jednak nie uprawdopodobniła daty, w której dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania. Zgodnie bowiem z poglądem nauki "strona żądająca wznowienia postępowania jest zobowiązana do udowodnienia, kiedy dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, ze względu na konieczność ustalenia, że jej podanie o wznowienie wpłynęło przed upływem terminu jednomiesięcznego od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia". Samorządowe Kolegium Odwoławcze orzekło więc o utrzymaniu zaskarżonej decyzji Wójta Gminy B. w mocy Skargę od powyższej decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] kwietnia 2007 r. wniosła A.W. działająca przez pełnomocnika M.W. Zarzuciła organowi II instancji błędna interpretację stanu taktycznego, co doprowadziło do wadliwego uznania, że skarżąca nie dochowała terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania. Zarzuciła naruszenie art.7 kpa poprzez zaniechanie dogłębnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a także sprzeczne z interesem społecznym oraz uchylanie się od obowiązku przestrzegania zasad praworządności. Skarżąca zażądała uchylenia w całości decyzji. Skarżąca podała, że pismem z [...] listopada 2006 r. poinformowała Samorządowe Kolegium Odwoławcze, że podstawą do wznowienia postępowania w sprawie jest orzeczenie Sądu Rejonowego w B. z [...] r. sygn. akt [...] i postanowienie Sądu Rejonowego w B. z [...]. sygn. akt [...]. Pisma z [...] września 2004 r. oraz z [...] sierpnia 2004 r. wyrażały jedynie przypuszczenia skarżącej, "które nie mogły znaleźć potwierdzenia w orzeczeniu organu administracji publicznej", również pismo z [...] marca 2005 r. skierowane do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego zmierzało jedynie do zbadania prawidłowości sporządzenia operatu podziałowego. Skarżąca podkreśla, że "jej przypuszczenia o istnieniu nieprawidłowości potwierdziły ustalenia z rozprawy administracyjnej, która odbyła się [...] 2005 r. Jednak okoliczności mające ścisłe znaczenie dla oceny zasadności wniosku o wznowienie postępowania ujawniły się dopiero po momencie jego złożenia, gdy zapadły wyroki sądowe w uzasadnieniu odnoszące się do prawidłowości sporządzenia operatu podziałowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie w całości, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu decyzji z [...]r.. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do dyspozycji art. 134 § 1 p.p.s.a. Skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż Sąd stwierdził, że organy administracyjne wydając zaskarżone decyzje naruszyły przepisy prawa W myśl art. 149 § 1 kpa wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia. Postanowienie to stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania, co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 2 kpa). Odmowa wznowienia postępowania następuje natomiast w drodze decyzji (art. 149 § 3 kpa). Postanowienie o wznowieniu postępowania jest aktem procesowym, nie rozstrzyga sprawy wznowienia, lecz ją otwiera (por. wyrok NSA z dnia 13 listopada 1987 r., l SA 1326/86, ONSA 1987, nr 2, poz. 80). Natomiast decyzja o odmowie wznowienia może być wydana jedynie, w wyniku postępowania wstępnego wszczynanego na wniosek. Powinna być ona wydana, gdy wznowienie nie jest możliwe z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych. Przyczyny podmiotowe, to złożenie wniosku przez osobę nie będącą stroną lub złożenie go przez osobę nie posiadającą zdolności do czynności prawnych bez udziału przedstawiciela ustawowego. Przyczyny przedmiotowe to między innymi złożenie żądania wznowienia po upływie terminu dla tej czynności. Odmowa wznowienia postępowania następuje zatem tylko i wyłącznie ze względów formalnych, a nie merytorycznych. Należy stwierdzić, że wydanie decyzji o jakiej mowa w art. 149 § 3 kpa odmawiającej wznowienia postępowania, może nastąpić z trzech przyczyn: podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione przez osobę nie będącą stroną w rozumieniu art. 28 kpa, podanie o wznowienie zostało wniesione po upływie terminu przewidzianego w art. 148 § 1 i 2 kpa, w podaniu o wznowienie nie powołano żadnej z przyczyn wznowienia, określonych w art. 145 § 1 kpa. Badanie natomiast sprawy wznowienia postępowania w zakresie określonym zarówno w art. 151 § 1 kpa, jak i w art. 151 § 2 tego kodeksu może nastąpić dopiero po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania, o jakim mowa w art. 149 § 1 i 2 kpa., a więc po ustaleniu Przez organ administracji, że nie zachodzi żadna z przyczyn uzasadniających odmowę wznowienia postępowania (por. wyrok NSA z dnia 24 marca 1998 r., II SA 122/98, ONSA 1999, nr 2, poz. 53). Jak wynika z akt administracyjnych niniejszej sprawy organ l instancji wydając decyzję [...] o umorzeniu postępowania wznowionego uzasadnił swoje stanowisko faktem, że skarżąca złożyła wniosek o wznowienie postępowania po upływie miesięcznego terminu od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji się na przyczynę wznowienia postępowania zarówno z art. 145 § 1 pkt. 4 kpa jak i art. 145 § 1 pkt. 1 kpa. Skarżąca wnosząc odwołanie od powyższej decyzji domagała się również przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Niemniej jednak postanowieniem z [...] r. Wójt Gminy B. odmówił skarżącej przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Mając na uwadze powyższe okoliczności organ l instancji nie mógł wydać decyzji o umorzeniu postępowania w sprawie wznowienia, jeżeli stwierdził, że wniosek o wznowienie postępowania złożony został po upływie terminu przewidzianego dla tej czynności. Jak wyżej bowiem wskazano, ustalenie, że wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego złożony został po upływie terminu - stanowi podstawę do wydania decyzji o odmowie wznowienia postępowania. Zatem organy administracji wydając zaskarżone decyzje naruszyły art. 149 kpa oraz art. 151 § 1 kpa. Zgodnie bowiem z art. 149 § 2 kpa postanowienie o wznowieniu stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania przez właściwy organ co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Wydając zatem postanowienie o wznowieniu postępowania stwierdza się tym samym, że wniosek o wznowienie postępowania został złożony w terminie i przez uprawnioną osobę. Ocena natomiast, czy w danej sprawie rzeczywiście" wystąpiły przesłanki z art. 145 § 1 kpa do wznowienia postępowania następuje już w wyniku merytorycznego rozpoznania sprawy. Wznowione postępowanie może się skończyć się trojako: 1) decyzją o odmowie uchylenia dotychczasowej decyzji, gdy brak jest podstaw wymienionych w art. 145 § 1 kpa 2) decyzją uchylającą dotychczasową decyzję i rozstrzygającą o istocie sprawy, gdy podstawy wznowienia postępowania ,istnieją (przez rozstrzygnięcie o istocie sprawy należy w tym przypadku rozumieć zarówno rozstrzygnięcie merytoryczne, jak też rozstrzygnięcie o umorzeniu postępowania), 3) decyzją stwierdzającą wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa. Nie jest zatem dopuszczalne - bez wycofania żądania wznowienia postępowania - umorzenie wznowionego uprzednio postanowieniem przewidzianym art. 149 § 1 i § 2 kpa postępowania administracyjnego. Rozpoznając sprawę organ l instancji winien, zatem zbadać czy wniosek o wznowienie postępowania złożony przez skarżącą spełnia wszystkie wymagania formalne . W razie ustalenia, że wniosek został złożony po terminie lub przez osobę która nie była stroną, winna zostać wydana decyzja odmawiająca wznowienia postępowania (art. 149 § 3 kpa). Wobec wskazanych wyżej okoliczności orzeczono, jak w punkcie l sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.). O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.