I SA/Wa 1433/07
WyrokWSA w Warszawie2007-12-06
Skład orzekający: Daniela Kozłowska, Jolanta Rudnicka, Agnieszka Miernik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nieruchomość, która w dniu 27 maja 1990 r. stanowiła własność Skarbu Państwa i pozostawała we władaniu jednostki budżetowej Wojewody, podlegała komunalizacji na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, czy też była wyłączona z komunalizacji na podstawie art. 11 ust. 1 pkt 1 tej ustawy?Ratio decidendi
Nieruchomość, która w dniu 27 maja 1990 r. stanowiła własność Skarbu Państwa i pozostawała we władaniu jednostki budżetowej Wojewody, nie podlegała komunalizacji z mocy prawa na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Skutkowało to wyłączeniem jej z komunalizacji na podstawie art. 11 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, ponieważ nie należała do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego, a służyła wykonywaniu zadań publicznych należących do właściwości organów administracji rządowej. Decyzja stwierdzająca nabycie mienia ma charakter deklaratoryjny, a o komunalizacji decyduje stan prawny i faktyczny z dnia 27 maja 1990 r.Stan faktyczny
Gmina W. wniosła skargę na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody Dolnośląskiego odmawiającą stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez gminę nieruchomości. Gmina zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego i proceduralnego, kwestionując władanie nieruchomością przez jednostkę budżetową Wojewody w dniu 27 maja 1990 r. Organy administracji uznały, że nieruchomość stanowiła własność Skarbu Państwa we władaniu jednostki budżetowej Wojewody, co wyłączało ją z komunalizacji na podstawie art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy wprowadzającej ustawy samorządowe.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Gminy W.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daniela Kozłowska (spr.) Sędziowie : Sędzia WSA Jolanta Rudnicka Asesor WSA Agnieszka Miernik Protokolant Jolanta Dominiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi Gminy W. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez gminę nieruchomości oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2007 r., nr [...] Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa utrzymała w mocy decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia [...] marca 2007 r., nr [...] odmawiającą stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. przez Gminę Miejską W., własności nieruchomości położonej w W., o nieurządzonej księdze wieczystej, oznaczonej w operacie ewidencji gruntów obrębu [...] jako działka nr [...] o powierzchni [...] ha.
W uzasadnieniu swego stanowiska organ podniósł, że jak wynika z załączonych do akt dokumentów, w szczególności z zapisu w operacie ewidencji gruntów obrębu [...] oraz z pisma Zarządu Geodezji, Kartografii i Katastru Miejskiego w W. z dnia 5 stycznia 2007 r. teren w granicach działek stanowiących przed podziałem działkę nr [...] wg stanu obowiązującego od 1990 r. stanowił własność Skarbu Państwa we władaniu [...] Rolniczych, którego organem założycielskim był Wojewoda.
W związku z tym, iż w dniu 27 maja 1990 r. Wojewoda - działający poprzez właściwe organy był organem administracji rządowej ogólnej to przedmiotowa nieruchomość podlegała wyłączeniu z komunalizacji na podstawie przepisu art. 11 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy. Okoliczność, iż decyzją Prezydenta Miasta W. z dnia [...] czerwca 1994 r. wykreślono z ewidencji gruntów jako władającego [...] Rolniczych nie może stanowić podstawy do zmiany zaskarżonej decyzji wydanej w oparciu o stan prawny na dzień 27 maja 1990 r.
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła Gmina W., zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego - art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r., które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, a także naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 kpa poprzez niewyjaśnienie okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy.
W ocenie skarżącego skoro jednostka budżetowa – [...] Rolniczych w W. nie potwierdziła władania przedmiotową nieruchomością to trudno stwierdzić, że przedmiotowa nieruchomość znajdowała się w dniu 27 maja 1990 r. w jej władaniu. Ponadto, jeżeli przedmiotowa jednostka budżetowa Wojewody nie potwierdza władania w/w nieruchomością, to wątpliwym jest również czy realizowała ona na tej nieruchomości zadania publiczne do jakich została powołana, co ma zasadnicze znaczenie w niniejszej sprawie. W związku z tym, zapis w operacie ewidencji gruntów, którego prawidłowość kwestionuje skarżąca, nie może stanowić wystarczającego dowodu do stwierdzenia, że nieruchomość ta podlega wyłączeniu z komunalizacji na podstawie art. 11 ust. 1 powołanej ustawy.
Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wniosła o oddalenie skargi, podtrzymując argumenty podniesione w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Materialnoprawną podstawę decyzji stanowią przepisy art. 5 ust 1 i art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.). Zgodnie z treścią art. 5 ust. 1 pkt 1 cytowanej ustawy mienie ogólnonarodowe (państwowe) należące do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego staje się w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy, tj. w dniu 27 maja 1990 r. z mocy prawa mieniem właściwych gmin.
Aby zaistniał skutek prawny, o którym mowa w przytoczonym wyżej artykule muszą zostać spełnione kumulatywnie wszystkie ustawowe przesłanki wymienione w tym przepisie. Oznacza to, że nieruchomość w dniu 27 maja 1990 r. stanowi mienie ogólnonarodowe (państwowe) oraz w tej dacie jest to nieruchomość należąca do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego. Brak choćby jednej z wymienionych wyżej przesłanek wyklucza zaistnienie skutku prawnego wynikającego z dyspozycji art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych.
Z części wstępnej powołanego przepisu wynika, że obowiązkiem organów orzekających jest w pierwszej kolejności zbadanie, czy dane mienie podlegało wyłączeniu z komunalizacji na podstawie dalszych przepisów tej ustawy, czy też wyłączeniu takiemu nie podlegało. Ponadto, wskazać należy, że nabycie mienia w trybie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r., następuje z mocy prawa, a decyzja stwierdzająca to nabycie ma charakter deklaratoryjny. W związku z powyższym dla komunalizacji mienia ogólnonarodowego z mocy prawa decydujące znaczenie ma stan prawny i faktyczny dotyczący tego mienia istniejący w dniu 27 maja 1990 r. Stosownie natomiast do art. 11 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy składniki mienia ogólnonarodowego (państwowego), o których mowa w art. 5 ust. 1 - 3, nie stają się mieniem komunalnym, jeżeli służą wykonywaniu zadań publicznych należących do właściwości organów administracji rządowej, sądów oraz organów władzy państwowej
Z zebranego w sprawie materiału, w tym wypisu z rejestru gruntów wynika, że teren w granicach działek stanowiących przed podziałem działkę nr [...] stanowił w dniu [...] maja 1990 r. własność Skarbu Państwa i pozostawał we władaniu [...] Rolniczych, utworzonego na podstawie Zarządzenia nr [...] Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 1975 r. i będącego jego jednostką budżetową.
Powyższa okoliczność wskazuje, iż brak jest podstaw do komunalizacji przedmiotowej działki w trybie art. 5 ust. 1 powołanej ustawy, bowiem w dniu 27 maja 1990 r. nieruchomość nie należała do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego. Należy podzielić stanowisko organów orzekających w sprawie wskazujące na okoliczność, iż decyzja Prezydenta Miasta W. z dnia [...] czerwca 1994 r., nr [...] o wykreśleniu z ewidencji gruntów jako władającego [...] Rolniczych nie może stanowić podstawy do uwzględnienia skargi w oparciu o stan prawny na dzień 27 maja 1990 r. – na podstawie art. 11 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło