III SA/Kr 863/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Danielec Sędziowie WSA Halina Jakubiec NSA Piotr Lechowski spr. Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi E. P. na decyzję Rektora Politechniki z dnia [...] Nr : [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Rektora postanawia : s k a r g ę o d r z u c i ć Decyzją z dnia [...] Nr [...] Rektor Politechniki po rozpatrzeniu wniosku E. P. o stwierdzenie nieważności "decyzji wyrażonej w dyplomie Politechniki Wydziału Architektury Kierunek Architektura Krajobrazu z dnia [...] nadającej E. P. tytuł magistra inżyniera", utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] w sprawie nadania tytułu zawodowego. W podstawie prawnej decyzji Rektora powołano przepisy art. 207 ust. 3 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U. Nr 164, poz. 1365 z późn.zm.) oraz art. 158 § 1 kpa. Uzasadniając decyzję z dnia [...] Rektor stwierdził, że decyzją z dnia [...], nadał E. P., która odbyła studia na Wydziale Politechniki, tytuł zawodowy magistra inżyniera. Organ stwierdził, że absolwentka w dniu [...] odebrała dyplom, a dnia 7 sierpnia 2007 r. wystąpiła do Rektora Politechniki z wnioskiem o stwierdzenie na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa nieważności decyzji wyrażonej w dyplomie, którą nadano tytuł zawodowy magistra inżyniera. Zdaniem absolwentki decyzja rażąco naruszyła prawo przez zastosowanie § 3 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 23 lipca 2004 r. w sprawie rodzajów dyplomów i tytułów zawodowych, który w jej przekonaniu narusza zakaz retroakcji wynikający z wyrażonej w art. 2 Konstytucji RP, zasady demokratycznego państwa prawa. Składająca wniosek podnosiła, że w okresie rekrutacji i początkowego toku studiów absolwenci kierunku Architektura Krajobrazu na Wydziale Politechniki byli uprawnieni do otrzymania tytułu zawodowego magistra inżyniera architekta, a przepisy powyższego zarządzenia, które weszły w życie w toku studiów przewidują dla absolwentów tego kierunku tytuł zawodowy magistra inżyniera. Zdaniem żądającej stwierdzenia nieważności decyzji, brak "klauzuli międzyczasowej" w powołanym rozporządzeniu, powoduje, że decyzja narusza zasadę niedziałania prawa wstecz. Zdaniem Rektora Politechniki, nie zachodzi przewidziana art. 156 § 1 pkt 2 kpa przesłanka wydania decyzji, której dotyczy żądanie stwierdzenia nieważności, bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Rektor wskazał, że z przepisu § 3 pkt 3 powołanego Rozporządzenia z dnia 23 lipca 2004 r. (Dz.U. Nr 182, poz. 1881) wynika, że tytuł zawodowy magistra inżyniera architekta może być nadany tylko absolwentom studiów magisterskich na kierunku urbanistyka i architektura, zaś absolwentom kierunku architektura krajobrazu przysługuje tytuł zawodowy magistra inżyniera. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję złożyła E. P. wnosząc, o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] nadającej tytuł zawodowy magistra inżyniera i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Rektor Politechniki w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył: Stosownie do przepisu art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn.zm.), Sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn (niż wskazane w pkt 1-5) wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Zgodnie z przepisem art. 52 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - dalej ustaw ppsa - skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Przepis art. 52 § 2 ppsa stanowi, że przez, wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Przedmiotowa skarga wniesiona została właśnie przed wyczerpaniem dostępnego skarżącej środka w postaci wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, co skutkuje odrzuceniem skargi jako niedopuszczalnej. Należy mieć na uwadze, że przepis art. 207 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym - dalej ustawa - wyraża ogólną zasadę, iż do decyzji podjętych przez organy uczelni m.in. w indywidualnych sprawach studentów i doktoranckich stosuje się odpowiednio przepisy kpa oraz przepisy o zaskarżaniu decyzji do sądu administracyjnego. Dalsze regulacje zawarte w przepisie art. 207 ust. 2-3 stanowią przepisy szczególne dotyczące charakteru decyzji podjętych przez rektora w pierwszej instancji, oraz wskazania rektora jako organu właściwego do wznowienia postępowania w sprawie nadania tytułu zawodowego i wydania dyplomu oraz do stwierdzenia nieważności decyzji o nadaniu tytułu zawodowego i wydaniu dyplomu. Zawarte w art. 207 ust. 1 ustawy odesłanie do odpowiedniego stosowania w prawach studenckich przepisów kpa oznacza, iż postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji nadal mieści się w trybach tzw. postępowań nadzwyczajnych, przewidzianych art. 154 in. kpa, w których przedmiotem sprawy jest rozpoznanie innego środka prawnego niż odwołanie złożone w toku instancji. Przepis art. 157 § 1 kpa stanowi, że właściwy do stwierdzenia nieważności decyzji w przypadkach wymienionych w art. 156 kpa jest organ wyższego stopnia, a gdy decyzja została wydana przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze - ten sam organ. Właśnie z uwagi na taką regulację, nie uwzględniającą pozycji rektora uczelni dodano przepis art. 207 ust. 3 w ustawie Prawo o szkolnictwie wyższym. Z mocy tego przepisu rektor uczelni wskazany został jako organ właściwy do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności decyzji, której przedmiotem jest nadanie tytułu zawodowego i wydanie dyplomu. Nawet zatem, gdyby przyjąć, iż decyzją nadającą skarżącej tytuł zawodowy jest akt wydania przez Rektora Politechniki w dniu [...] dyplomu ukończenia studiów, to decyzja ta jako mająca charakter ostateczny, nie podlegała by odwołaniu (do organu wyższej instancji - którego brak), lecz dopuszczalność wniesienia skargi do Sądu była by warunkowana przepisem art. 127 § 3 kpa zgodnie z art. 207 ust. 2 ustawy. Skoro jednak skarżąca wystąpiła z żądaniem stwierdzenia nieważności decyzji Rektora z dnia [...], to uruchomiony został przewidziany kpa tryb postępowania w tym postępowaniu nadzwyczajnym, z tym zastrzeżeniem, że to Rektor w myśl art. 207 ust. 3 jest organem właściwym do stwierdzenia nieważności, także własnych decyzji ostatecznych. Zaskarżona przeto decyzja z dnia [...] wydana w trybie art. 207 ust. 3 ustawy w zw. z art. 158 § 1 kpa jest w istocie nie decyzją "utrzymującą w mocy decyzję z [...]", lecz wydaną w trybie postępowania o stwierdzenie nieważności, decyzją odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...]. Taka decyzja Rektora Politechniki, również ma charakter ostateczny. Skarżącej służyło zatem uprawnienie przewidziane art. 207 ust. 2 w zw. z art. 127 § 3 kpa do złożenia w terminie 14 dni od doręczenia decyzji z dnia [...] wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wprawdzie w zaskarżonej decyzji nie zawarto takiego pouczenia, lecz jego brak nie może sanować niewyczerpania dostępnego stronie środka odwoławczego w postaci takiego wniosku, przed wniesieniem skargi. W myśl natomiast przepisu art. 112 kpa błędne pouczenie nie może skarżącej szkodzić, w złożeniu takiego wniosku jako poprzedzającego wniesienie skargi. Na marginesie tego rozstrzygnięcia Sąd zauważa, iż zgodnie z art. 167 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym dyplom państwowy ukończenia studiów wyższych potwierdza uzyskanie tytułu zawodowego. Za datę ukończenia studiów ustawa uważa - art. 167 ust. 2 - w zasadzie datę złożenia egzaminu dyplomowego. Z tymi przepisami ustawy koreluje treść, sporządzonego z datą [...] dyplomu stwierdzającego odbycie przez skarżącą studiów na kierunku Architektura Krajobrazu na Wydziale Architektury Politechniki i uzyskanie w dniu [...] tytułu zawodowego magistra inżyniera. Z przedłożonych akt wynika, iż skarżąca w dniu [...] złożyła przed Komisją Obrony Pracy Dyplomowej egzamin dyplomowy i w tym dniu nadany jej został tytuł zawodowy magistra inżyniera. W świetle powyższych regulacji, przydanie przez przepis art. 207 ust. 3 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym aktowi wydania dyplomu charakteru decyzji rektora uczelni, nie przesądza o tym, iż to Rektor Uczelni jest zarazem organem, który nadaje (a nie tylko potwierdza dyplomem - art. 167 § 1) absolwentowi tytuł zawodowy. I w takiej sytuacji, Rektor z mocy art. 207 ust. 3 ustawy pozostał by jednak organem właściwym do rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji - uchwały Komisji Obrony Pracy Dyplomowej w przedmiocie nadania tytułu zawodowego, a do wydanej w pierwszej instancji ostatecznej decyzji Rektora, miałby zastosowanie tryb przewidziany art. 127 § 3 kpa. Z tych przyczyn na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.