VII SA/Wa 1306/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Kuśmirek, , Sędzia WSA Ewa Machlejd (spr.), Asesor WSA Jolanta Augustyniak – Pęczkowska, Protokolant Agnieszka Wasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2007r. sprawy ze skargi "R." Sp. z o.o. w L. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji nakazującej rozbiórkę skargę oddala Decyzją znak [...] z dnia [...] maja 2007r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 158 § 1 w związku z art. 156 § Kodeksu postępowania administracyjnego po wszczęciu na wniosek "R." Sp. z.o.o. postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2004r. , znak [...] utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego miasta L. z dnia [...] września 2004r., znak [...], nakazującej "R." Sp. z.o.o. rozbiórkę (demontaż) dwóch podnośników hydraulicznych oraz rozbiórkę kanału najazdowego samochodowego, zlokalizowanych na działce przy [...] w L. odmówił stwierdzenia nieważności tejże decyzji. W uzasadnieniu organ wskazał, że decyzją z dnia [...] listopada 2004r., znak: [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego miasta L. z dnia [...] września 2004r., znak: [...] nakazującą "R[...]" Sp. z.o.o. rozbiórkę (demontaż) dwóch podnośników hydraulicznych oraz rozbiórkę kanału najazdowego samochodowego, zlokalizowanych na działce przy [...] w L. Rozstrzygnięcie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2004r. zostało następnie zaskarżone przez "R." Sp. z.o.o. do sądu administracyjnego. Prawomocnym wyrokiem z dnia 15 marca 2005r. sygn. akt II SA/Lu 98/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie skargę oddalił. Główny Urząd Nadzoru Budowlanego pismem z dnia 26 marca 2007r., poinformował strony o wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności w/w decyzji [...] WINB z dnia [...] listopada 2004r., utrzymującej w mocy decyzję PINB miasta L. z dnia [...]września 2004r. Po zapoznaniu się z aktami sprawy organ zważył, że oddalenie skargi na niezgodność decyzji z prawem zamyka organowi administracyjnemu drogę do stwierdzenia nieważności decyzji ze względu na związanie go oceną prawną zawartą w wyroku Sądu. Próby zaś stwierdzenia nieważności decyzji rozpoznawanej przez Sąd (oddalający skargę na niezgodność tej decyzji z prawem) są w istocie, w odniesieniu do przedmiotu rozstrzygnięcia sądowego, niedopuszczalną ingerencją w prawomocne orzeczenie Sądu. W przedmiotowej sprawie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie prawomocnym wyrokiem z dnia 15 marca 2005r., sygn. akt II SA/Lu 98/05 oddalił skargę "R." Sp. z.o.o. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2004r., znak [...]. Z tego względu Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego orzekający w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji organu wojewódzkiego, zobligowany był do wydania decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności przedmiotowego rozstrzygnięcia. "R." Sp. z.o.o. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] czerwca 2007r. znak [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Odnosząc się do argumentacji zawartej we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, organ orzekający wskazał, iż nie podziela stanowiska skarżącej jakoby Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego nie był w tym konkretnym przypadku związany przedmiotem rozstrzygnięcia sądowego. Związanie oceną prawną Sądu obejmuje nie tylko organ, którego działanie było przedmiotem oceny Sądu, ale także organ orzekający w danej sprawie do czasu jej ostatecznego rozstrzygnięcia, chyba, że nastąpi zmiana stanu prawnego czyniąca pogląd nieaktualnym (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 września 1999r., sygn. akt I SA 2019/98). Ponadto, w ocenie organu odwoławczego nie można zgodzić się również ze stanowiskiem strony, iż cyt: "Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie rozstrzygał wyłącznie zagadnienie merytoryczne co do słuszności decyzji o rozbiórce budowli, natomiast w żadnym przypadku nie rozstrzygał i nie mógł rozstrzygnąć zagadnienia strony w postępowaniu administracyjnym". Należy pamiętać bowiem, iż Sąd przez oddalenie skargi kontroluje legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia, a zatem bada przede wszystkim, czy nie jest ono dotknięte jedną z wad nieważności o których mowa w art. 156 § 1 kpa. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego R. Sp. z.o.o. w L. wnosiła o uchylenie decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2007r. Skarżąca podniosła że nie domaga się nowego rozstrzygnięcia i nowej oceny prawnej w przedmiocie rozbiórki dwóch podnośników i kanału najazdowego, czyli nie kwestionuje rozstrzygnięcia w tej sprawie dokonanego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 15 marca 2005r. (sygn. akt II SA/Lu 98/05), lecz żąda stwierdzenia nieważności decyzji z przyczyn wynikających wprost z art. 156 § 1 pkt 4 kpa, gdyż ostateczna decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego dotyczy podmiotu, który nie jest stroną materialną tego postępowania. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego już w chwili wszczęcia postępowania administracyjnego popełnił zasadniczy błąd nie rozpoznając właściwie strony tego postępowania. Fakt, że Spółka z.o.o. "R." uczestniczyła w postępowaniu administracyjnym na podstawie art. 28 kpa, a później w sądowo-admnistracyjnym, nie decyduje wprost, w znaczeniu prawnym, że jest stroną – zobowiązanym w wykonaniu decyzji o rozbiórce. Spółka z.o.o. "R.", zgodnie z przysługującym jej prawem wynikającym z art. 28 kpa, przystąpiła do toczącego się postępowania administracyjnego prowadzonego w przedmiotowej sprawie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta L., gdyż jak użytkownik spornych urządzeń budowlanych, na podstawie umowy dzierżawy zawartej z właścicielem nieruchomości, tj. "R." K. N., R. N. Spółka Jawna (osobowa) miała interes prawny o charakterze ekonomicznym w dalszym korzystaniu z obiektu budowlanego. Zdaniem skarżącej wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie rozstrzygał wyłącznie zagadnienie merytoryczne, co do słuszności decyzji o rozbiórce budowli, natomiast w żadnym przypadku nie rozstrzygał i nie mógł rozstrzygnąć zagadnienia strony w postępowaniu sądowo-admnistarcyjnym. O tym, kto jest stroną postępowania decyduje organ administracji publicznej (art. 61 § 1 i 4 kpa), wydając postanowienie w przedmiocie wszczęcia postępowania z urzędu lub na wniosek stron. Błędy formalno – procesowe popełnione przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta L., a później [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, jeszcze na etapie wszczętego postępowania administracyjnego, w konsekwencji nie mogą usprawiedliwiać błędów i naruszeń tego postępowania skutkującego w ostateczności przesłankami do stwierdzenia nieważności decyzji w myśl art. 156 § 1 pkt 4 kpa. Właścicielem nieruchomości położonej w L. przy [...], na której posadowione są urządzenia budowlane – objęte decyzją o rozbiórce, jest Spółka Jawna "R." K. N., R. N. (KRS nr 0000080353), bo taki stan prawny wynikał i nadal wynika z wiary publicznej ksiąg wieczystych. A zatem, w ocenie skarżącej zarówno we wcześniejszym postępowaniu administracyjnym prowadzonym przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta L., jak i później przed [...] Wojewódzkim Inspektorem Nadzoru Budowlanego, stroną tych postępowań mogła być jedynie "R." K. N., R. N. Spółka Jawna. Z tych względów zdaniem skarżącej decyzja w przedmiocie nakazania rozbiórki (demontażu) dwóch podnośników hydraulicznych oraz kanału najazdowego, powinna być przede wszystkim kierowana do właściciela nieruchomości i tychże urządzeń, tj. Spółki Jawnej, nie zaś w stosunku do użytkownika tych urządzeń, tj. Spółki z.o.o., która nie ma żadnych możliwości faktycznych, ani prawnych aby ingerować w nie swoją własność Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1269), sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W konsekwencji sąd administracyjny dokonuje kontroli pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego z przepisami obowiązującymi w dacie jego wydania, co oznacza, że kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Analizując skargę przy zastosowaniu powyższych kryteriów należy stwierdzić, iż nie zasługuje ona na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Zarzuty skarżącej sprowadzają się do twierdzenia, że decyzja kontrolowana w postępowaniu nadzwyczajnym tj. decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego miasta L. z dnia [...] września 2004r. w przedmiocie nakazu rozbiórki została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie, gdyby bowiem okoliczność taka zaistniała wówczas na podstawie art. 156 § 1 pkt 4 kpa organ administracji publicznej zobowiązany byłby do stwierdzenia nieważności decyzji. Słusznie jednak Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił stwierdzenia nieważności tej decyzji z uwagi na oddalenie skargi "R." Sp. z.o.o. na decyzję w przedmiocie rozbiórki wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 15 marca 2005r. w sprawie sygn. akt II SA/Lu 98/05. Po wyroku oddalającym skargę niedopuszczalne bowiem byłoby stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej. W postępowaniu sądowym sąd z urzędu powinien ustalić czy występują okoliczności uzasadniające stwierdzenie nieważności tej decyzji wymienione w art. 156 § 1 kpa. Żadna z okoliczności wymienionych w tym przepisie (pkt 1 – 7) nie zmienia swej wartości z upływem czasu. Jeżeli nie występowały przyczyny nieważności w chwili wydania decyzji to nie powstaną one również po jej wydaniu, a więc wszystkie mogą być ujawnione w postępowaniu przed sądem administracyjnym (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 grudnia 2005r. sygn. akt VII SA/Wa 497/05). W szczególności jeśli prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego w sprawie ze skargi na decyzję wydaną w postępowaniu zwyczajnym rozstrzygnięto, że określony podmiot jest stroną w sprawie i tak jak w tym przypadku adresatem decyzji nakazującej rozbiórkę to związanie takim wyrokiem oznacza, że nie można w postępowaniu nadzwyczajnym dotyczącym tej samej decyzji wbrew temu wyrokowi stwierdzić, że podmiot ten nie jest stroną i nie powinien być adresatem decyzji. W postępowaniu sądowym sąd badał bowiem, czy decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego miasta L. z [...] września 2004r. jest zgodna z prawem, a gdyby zaistniała którakolwiek z przyczyn nieważności określonych w art. 156 kpa to winien na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.153 poz. 1270 ze zm.) stwierdzić z urzędu nieważność tej kontrolowanej decyzji o rozbiórce. Jak wynika z dołączonych akt administracyjnych decyzję w przedmiocie rozbiórki poprzedziło postępowanie w zakresie legalności lokalizacji dwóch podnośników hydraulicznych i kanału najazdowego samochodowego zlokalizowanych na nieruchomości przy [...] w L. w którym skarżąca brała udział. Skierowaną do niej decyzję z dnia [...] września 2004r. w przedmiocie rozbiórki po przeprowadzeniu postępowania zmierzającego do legalizacji budowli wydaną na podstawie art. 49 ust. 3 ustawy Prawo budowlane skarżąca otrzymała. Zarówno w odwołaniu od tej decyzji, jak i następnie w skardze do sądu na decyzję organu odwoławczego skarżąca miała możliwość podnoszenia obecnie zgłoszonych zarzutów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie dokonujący oceny legalności decyzji z dnia [...] września 2004r. nakazującej rozbiórkę wydanej na podstawie zebranego materiału dowodowego uznał za zgodne z prawem ustalenia faktyczne i ocenę prawną organu nadzoru budowlanego, a także materialno – prawną legitymację adresata tejże decyzji. Okoliczności faktyczne i prawne będące podstawą wydania tejże decyzji o nakazie rozbiórki kontrolowane przez sąd nie uległy zmianie po wydaniu orzeczenia sądowego, które też nie zastosowało wzruszone w przewidzianym do tego trybie. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 15 marca 2005r. nie został bowiem zaskarżony prze skarżącą "R." Sp. z.o.o. w L. w drodze skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego i uprawomocnił się w dniu 25 kwietnia 2005r. Tak więc z powyższych względów zaskarżona decyzja odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji nakazującej rozbiórkę prawa nie narusza. Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.153 poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.