II OZ 759/08
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2008-07-16
Skład orzekający: Bożena Walentynowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uczestnik postępowania (niebędący stroną postępowania o przyznanie prawa pomocy) jest uprawniony do wniesienia sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego w przedmiocie przyznania prawa pomocy?Ratio decidendi
Sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego w przedmiocie przyznania prawa pomocy może wnieść wyłącznie strona postępowania, czyli wnioskodawca. Uczestnik postępowania, który nie ma interesu prawnego w tym postępowaniu incydentalnym, nie posiada legitymacji do wniesienia sprzeciwu. Wniesienie sprzeciwu przez podmiot nieuprawniony skutkuje jego odrzuceniem, a postanowienie sądu I instancji wydane na skutek takiego sprzeciwu podlega uchyleniu.Stan faktyczny
Skarżący S. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy. Referendarz sądowy przyznał mu prawo pomocy w zakresie częściowym. Uczestniczka postępowania R. K. złożyła sprzeciw od tego postanowienia. Sąd I instancji, uznając, że skarżący uiścił wpis sądowy, umorzył postępowanie w części dotyczącej zwolnienia od wpisu i oddalił wniosek w pozostałym zakresie. S. K. wniósł zażalenie na to postanowienie.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi i odrzucono sprzeciw R. K.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Bożena Walentynowicz po rozpoznaniu w dniu 16 lipca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia S. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 28 marca 2008 r., sygn. akt II SA/Łd 933/07 umarzające w punkcie 1 postępowanie o przyznanie prawa pomocy w części dotyczącej zwolnienia od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego oraz oddalające w punkcie 2 wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w pozostałym zakresie w sprawie ze skargi S. K. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie obowiązku przedłożenia oceny technicznej budynku gospodarczego postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i odrzucić sprzeciw.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w związku z art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "ppsa", postanowieniem z dnia 28 marca 2008 r. w sprawie ze skargi S. K. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] w przedmiocie obowiązku przedłożenia oceny technicznej budynku gospodarczego - umorzył w punkcie 1 postępowanie wszczęte wnioskiem skarżącego S. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w części dotyczącej zwolnienia od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego oraz oddalił w punkcie 2 wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w pozostałym zakresie. W uzasadnieniu postanowienia Sąd podniósł, że postanowieniem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 7 grudnia 2007 r. przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W dniu 21 grudnia 2007 r. uczestniczka postępowania R. K. złożyła sprzeciw od powyższego postanowienia. Pismem z dnia 18 stycznia 2008 r. Sąd wezwał skarżącego do wypowiedzenia się, co do okoliczności zawartych w treści sprzeciwu R. K., zaś z uwagi na fakt, że oświadczenie, złożone w odpowiedzi na powyższe wezwanie, okazało się niewystarczające do oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych, Sąd wezwał go do przedłożenia dodatkowych dokumentów i oświadczeń. Sąd I instancji wskazał, że w dniu 28 lutego 2008 r. skarżący uiścił wpis sądowy od skargi. Zdaniem Sądu, biorąc pod uwagę fakt, że skarżący uiścił wpis sądowy od skargi, postępowanie o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie stało się bezprzedmiotowe i wobec tego musiało zostać umorzone, zaś wniosek w pozostałym zakresie oddalił, bowiem uznał, że skarżący nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł S. K. wyrażając swoje niezadowolenie z powyższego rozstrzygnięcia podnosząc, że informacje przedstawione Sądowi przez uczestniczkę postępowania nie odpowiadają prawdzie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 243 § 1 ppsa przyznanie prawa pomocy stronie następuje na jej wniosek złożony przed lub w toku postępowania. Natomiast w myśl przepisu art. 50 § 1 w związku z 64 § 3 ppsa uprawnionym do wniesienia skargi, jak również i wniosku jest każdy kto ma w tym interes prawny.
Stosownie do powyższych przepisów postępowanie w przedmiocie prawa pomocy jest postępowaniem incydentalnym i autonomicznym, wszczynanym na wniosek strony. Stroną takiego postępowania zaś jest wnioskodawca, gdyż to jego interesu prawnego dotyczy postępowanie, w wyniku czego tylko wnioskodawca jest uprawniony do wniesienia zażalenia na postanowienie w przedmiocie przyznania prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 21 lutego 2006 r., sygn. akt II OZ 153/06).
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego sprzeciw złożony przez R. K. na postanowienie referendarza Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi w przedmiocie przyznania prawa pomocy S. K. podlegać powinien odrzuceniu ze względu na to, że został wniesiony przez uczestniczkę postępowania, która w tym wpadkowym postępowaniu nie ma żadnego interesu prawnego czyli legitymacji skargowej. Zatem zaskarżone obecnie postanowienie Sądu I instancji, podjęte na skutek sprzeciwu, który winien być odrzucony, podlega uchyleniu.
Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji na mocy art. 188 w związku z art. 259 § 2 i art. 166 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło