II SA/Kr 168/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Danielec spr. Sędziowie WSA Halina Jakubiec. NSA Piotr Lechowski Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi A. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji . UZASDANIENIE Decyzją z dnia [...]. nr [...] Burmistrza L. odmówił przyznania A.Z. prawa do zasiłku rodzinnego na dzieci: P.Z. i A.Z.. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wskazał na przekroczenie przez skarżącą ustawowego kryterium dochodowego. Podkreślił także, iż zgodnie z art. 5 ust 1 Ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych zasiłek rodzinny przysługuje jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 504 zł. W przypadku gdy członkiem rodziny jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o umiarkowanym albo znacznym stopniu niepełnosprawności zasiłek rodzinny przysługuje jeżeli dochód ten nie przekracza 583 zł. Tymczasem miesięczny dochód w rodzinie skarżącej wynosi [...] zł a zatem przekracza ustawowe minimum. Od niniejszej decyzji odwołała się A.Z. podkreślając, iż jej zdaniem przy obliczaniu dochodu jej rodziny nie powinien być brany pod uwagę dochód z gospodarstwa rolnego albowiem mieści się on w gminie Ł. czyli około [...] kilometrów od ich miejsca zamieszkania i nie przynosi im żadnego dochodu. Podkreśliła także, iż zgodnie z dokumentami z Urzędu Skarbowego miesięczny dochód jej rodziny wynosi [...] zł. Decyzją z dnia [...]. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu SKO podkreśliło, iż dochód rodziny skarżącej został ustalony zgodnie z art. 3 ust.1 pkt. a i pkt. c ustawy z dnia 28.11.2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz. U. 06.139.992 z poźn. zm.), cytowany przepis stanowi, że - Ilekroć w ustawie jest mowa o: dochodzie -oznacza to, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób: - przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenie społeczne niezliczone do uzyskania przychodu, składki na ubezpieczenie zdrowotne; - inne dochody nie podlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych: .środki bezzwrotnej pomocy zagranicznej otrzymywane od rządów państw obcych, organizacji międzynarodowych lub międzynarodowych instytucji finansowych, pochodzące ze środków bezzwrotnej pomocy przyznanych na podstawie jednostronnej deklaracji lub umów zawartych z tymi państwami organizacjami lub instytucjami przez Radę Ministrów, właściwego ministra lub agencje rządowe, w tym również w przypadkach, gdy przekazanie tych środków jest dokonywane za pośrednictwem podmiotu upoważnionego do rozdzielania środków bezzwrotnej pomocy zagranicznej na rzecz podmiotów, którym służyć ma pomoc, oświadczenia członka rodziny o wysokości dochodu nie podlegającego opodatkowaniu, który został uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy Organ odwoławczy wskazał, także, iż wysokość osiągniętego przez skarżącą dochodu uniemożliwia przyznanie zasiłku rodzinnego na podstawie art.5 ust.3, który to przepis stanowi, że - W przypadku gdy dochód rodziny lub osoby uczącej się przekracza kwotę uprawniającą daną rodzinę lub osobę uczącą się do zasiłku rodzinnego, o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie, na który jest ustalany, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym. W przypadku przekroczenia dochodu w kolejnym roku kalendarzowym zasiłek rodzinny nie przysługuje. Rodzina A.Z. w 2005 roku osiągnęła dochód miesięczny w wysokości [...] zł i jest to dochód wyższy od kryterium dochodowego, które uprawniałoby w oparciu o powyższy przepis do świadczenia, dla rodziny skarżącej kryterium to wynosi kwotę 2064 zł. Kolegium Odwoławcze w K. wyjaśniło także, iż przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych nie pozostawiają organom administracji orzekających w tych sprawach swobody przy ich stosowaniu w ramach tzw. uznania administracyjnego. Przepisy te w sposób bezwzględnie wiążący określają zasady przyznawania świadczeń rodzinnych w tym zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku, organy administracji nie mogą od tych zasad odstępować, nawet w sytuacjach wyjątkowych. Na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. A.Z. wniosła skargę. W uzasadnieniu skargi A. Z. zarzuciła, że OPS w L. do dochodu jej rodziny doliczył dochód z hektara przeliczeniowego, z którego rodzina może osiągać dochód pracując na roli. Wskazuje, że jej rodzina nie osiąga dochodów z uprawy gruntów rolnych z uwagi na to, że grunty te znajdują się w odległości [...] km od jej miejsca zamieszkania. Jednocześnie skarżąca wskazała, że środki unijne, które otrzymuje są jednorazową zapomogą nie uwzględnioną w katalogu uzyskanego dochodu, o którym mowa w ustawie o świadczeniach rodzinnych. A.Z. w dalszej części skargi do WSA podnosi, że nie osiąga dochodu z gospodarstwa rolnego a jedynie dofinansowanie ze środków unijnych. W odpowiedzi na skargę SKO w powtórzyło dotychczasową argumentację powołaną w sprawie i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 184 Konstytucji RP z 1997r. i art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i sporów o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 ustawy). Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowo-administracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Sądy administracyjne sprawują kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem zgodności z obowiązującym w dacie ich wydania prawem. Sąd administracyjny nie rozważa kwestii, czy decyzja organu administracji publicznej jest słuszna, lecz czy mieści się w granicach obowiązującego prawa materialnego i procesowego, co oznacza nakaz działania na podstawie przepisów prawa w dacie rozstrzygania sprawy indywidualnej. W ocenie sądu wydane w niniejszej sprawie decyzje administracyjne naruszają prawo albowiem wskazują w sposób nieprawidłowy podstawę faktyczną rozstrzygnięcia. Zgodnie bowiem z przepisem art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.), prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca (a nie od dnia), w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. (Wyrok NSA (N) z 2005-10-05 l OSK 201/05 Legalis). Tym samy organ jest zobowiązany do badania rzeczywistej sytuacji majątkowej wnioskodawcy w okresie poprzedzającym złożenie wniosku. Także, przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych w precyzyjny sposób wskazują jak ustala się dochód rodziny i o jakie należności winien być pomniejszony. Powyższe przepisy określają, że chodzi o dochód uzyskany w roku poprzedzającym złożenie wniosku o świadczenie rodzinne, nie precyzując jednak w jakim okresie prawo do niego powstało. Nie ulega zatem wątpliwości, iż do dochodu wnioskodawcy będzie się także doliczało pozyskane dopłaty ze środków unijnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 08 listopada 2007 sygn. akt. IV SA/Po 315/07 orzekł, iż zgodnie z art. 3 pkt 1 lit. c) ustawy o świadczeniach rodzinnych do ustalenia prawa do świadczeń bierze się pod uwagę wszelkie dochody gospodarstwa rolnego, także te, które nie podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Takim dochodem są dopłaty bezpośrednie otrzymywane z funduszy unijnych. Stanowisko to w pełni podziela skład orzekający w niniejszej sprawie. Należy bowiem zauważyć, iż dochód stanowią przychody podlegające opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych i podatkiem ryczałtowym oraz wiele innych dochodów zwolnionych od podatków w myśl przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, np. dodatek kombatancki, ryczałty energetyczne dla kombatantów, zasiłki chorobowe, stypendia, alimenty, diety z tytułu wykonywania obowiązków społecznych i obywatelskich, świadczenia posłów i senatorów, ekwiwalenty za deputaty węglowe, dochody z gospodarstwa rolnego i inne. Wszystkie dochody muszą być udokumentowane i muszą stanowić realny przychód w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. Przychodem takim nie jest natomiast sama ekspektatywa otrzymania określonych środków finansowych. Charakter takiej promesy miała natomiast decyzja nr [...] wydana w dniu [...]roku. Z tego względu, iż zgodnie z art. 28 pkt. 2 Rozporządzenia Rady [WE) nr [...] z dnia [...] r. (Dziennik Urzędowy .... , ), płatności z tytułu dopłat bezpośrednich są przekazywane beneficjentom raz w roku w okresie od dnia 1 grudnia do dnia 30 czerwca kolejnego roku kalendarzowego, organy pomocy społecznej powinny ustalić kiedy rodzina wnioskodawczyni dokładnie otrzymała środki pomocowe z Unii Europejskiej. Gdyby bowiem miało to miejsce w 2006 roku nie wliczałyby się one w dochód za 2005 rok, realnie bowiem nie posiadała tych funduszy w 2005 roku. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że decyzje organów obu instancji zapadły bez należytego wyjaśnienia sprawy, co naruszyło art. 7 i art. 77 §1 kpa. Przeprowadzone zatem w przedmiotowej sprawie postępowanie administracyjne było dotknięte wadami. Stwierdzone przez Sąd uchybienia proceduralne mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 litera c tej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi,, stanowiąc podstawę do uchylenia decyzji obu instancji. Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł jak w sentencji na mocy powołanych przepisów.