II SA/Wa 1486/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Mierzejewska, Sędzia WSA Eugeniusz Wasilewski (spr.), Asesor WSA Jarosław Trelka, Protokolant Łukasz Mazur, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi H.S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję z dnia [...] kwietnia 2007 r. 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Dyrektor Izby Celnej w W. decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2007 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, art. 81 pkt 2 ustawy z dnia 24 lipca 1999r. o Służbie Celnej (Dz. U. z 2004 r. Nr 156, poz. 1641 z późn. zm.) oraz na podstawie art. 7, art. 17 ust. 13 i 14 ustawy o Służbie Celnej, po ponownym rozpatrzeniu sprawy zakończonej decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2007r., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podano, iż decyzją nr [...] Dyrektor Izby Celnej w W. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, gdyż pismo nr [...] z dnia [...] kwietnia 2006 r., nie stanowi decyzji administracyjnej. Zgodnie bowiem z treścią art. 81 ust. 1 ustawy o Służbie Celnej, w wypadku wydania decyzji o: ” zwolnieniu ze służby funkcjonariusza celnego, ” przeniesieniu albo zleceniu mu wykonywania innych obowiązków służbowych, ” przeniesieniu na niższe stanowisko bądź ” zawieszeniu w pełnieniu obowiązków służbowych, funkcjonariusz celny może w terminie 14 dni złożyć wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy. Z treści przepisu jednoznacznie wynika, iż tylko w przypadkach dotyczących ustania stosunku służbowego, zmiany warunków pełnienia służby, kierownik urzędu zobligowany jest do wydania decyzji administracyjnej. Tymczasem akt "powołania" określony w art. 17 ust. 12 ustawy o Służbie Celnej nie ma charakteru decyzji administracyjnej, jest jednostronnym aktem umocowującym daną osobę, za jej zgodą, na danym stanowisku. Pismo nr [...] z dnia [...] kwietnia 2006 r., odwołujące H. S. ze stanowiska [...] w Oddziale Celnym [...] nie zawiera szeregu elementów istotnych dla decyzji, w tym - uzasadnienia faktycznego i prawnego, ani pouczenia o środkach zaskarżenia. Nie może być zatem uznane za decyzję. Zgodnie z treścią art 82 ustawy o Służbie Celnej, spory o roszczenia ze stosunku służbowego funkcjonariuszy celnych w sprawach niewymienionych w art. 81 ust. 1 rozpatruje sąd właściwy w sprawach z zakresu prawa pracy. Rozstrzygnięcie kwestii, czy "odwołanie" ze stanowiska było dopuszczalne, jako zagadnienia niewymienionego w art. 81 ust. 1 ustawy o Służbie Celnej, należy zatem do sądu pracy. Zapis dotyczący kontroli sądowej, sprawowanej w tym przypadku nie przez sąd administracyjny - również potwierdza prawidłowość postępowania Dyrektora Izby Celnej w W. w przedmiotowej sprawie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie H. S. wniósł o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji oraz wszystkich decyzji z nią związanych, w tym decyzji nr [...] z dnia [...] kwietnia 2006 r. Skarżący zarzucił nienależyte wykonywanie zadań przez Dyrektora Izby Celnej w W., naruszenie praworządności, działania na szkodę interesu prywatnego oraz przewlekłe załatwianie sprawy. Podniósł, iż w zaskarżonej decyzji brak jest odniesienia się do przedstawionych przez niego argumentów we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. We wniosku tym wskazał, iż w postanowieniu z dnia 21 października 1981 r., sygn. akt II SA 670/01, na które powołuje się Dyrektor Izby Celnej, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że akt odwołujący pracownika ze stanowiska, na jakim został on zatrudniony na podstawie powołania, nie jest decyzją administracyjną w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego, w przeciwieństwie do aktów normujących stosunek pracy pracownika mianowanego. Z powyższego wynika, że w przypadku aktów normujących stosunek pracy pracownika mianowanego, co ma miejsce w jego przypadku, wymagana jest forma decyzji administracyjnej. Tymczasem został odwołany ze stanowiska [...] w Oddziale Celnym [...] z dniem [...] kwietnia 2006 r., na podstawie art. 17 ust. 13 i 14 ustawy o Służbie Celnej, pismem niemającym formy decyzji. Odwołanie nastąpiło w czasie, gdy od dwóch tygodni pełnił służbę w Oddziale Celnym [...], do którego został przeniesiony także na podstawie pisma niemającego formy decyzji administracyjnej. Skarżący wskazał ponadto, iż w związku z odwołaniem go ze stanowiska w Oddziale Celnym [...] został wyznaczony w dniu [...] maja 2007 r., za pismem również niemającym formy decyzji administracyjnej, na niższe stanowisko służbowe - [...]. Jednocześnie, powołując się na przepis art. 25 ust. 5 ustawy o Służbie Celnej, dyrektor wprowadził zmiany w akcie mianowania, zmniejszając wynagrodzenie zasadnicze o [...] zł. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przytoczoną w wydanych decyzjach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga analizowana w aspekcie tych podstaw zasługuje na uwzględnienie. W przedmiotowej sprawie organ odmówił wszczęcia postępowania w sprawie z wniosku H. S. o stwierdzenie nieważności decyzji, przyjmując, iż pismo z dnia [...] kwietnia 2007 r. o nr [...], odwołujące wymienionego funkcjonariusza celnego ze stanowiska [...] w Oddziale Celnym [...], nie jest decyzją administracyjną. W ocenie Dyrektora Izby Celnej w W. czynność "powołania i odwołania" funkcjonariusza ze stanowiska kierowniczego jest decyzją kadrową, niemieszczącą się w pojęciu decyzji administracyjnej. Zgodnie bowiem z art. 17 ust. 13 ustawy o Służbie Celnej stanowiska, które wiążą się z podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy celnych lub pracowników, w szczególności stanowiska: kierownika zmiany, referatu, oddziału oraz naczelnika wydziału w izbie celnej, są stanowiskami kierowniczymi w jednostkach organizacyjnych Służby Celnej. Do obsadzania i zwalniania tych stanowisk, jak stanowi przepis art. 17 ust. 14 ustawy o Służbie Celnej, stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące powoływania i odwoływania zastępcy naczelnika urzędu celnego. Zastępcę naczelnika urzędu celnego powołuje i odwołuje dyrektor izby celnej na wniosek naczelnika urzędu celnego (art. 17 ust. 12 powołanej wyżej ustawy). Do postępowania w tych sprawach, jak wynika z przepisu art. 81 ust. 1 ustawy o Służbie Celnej, nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Argumentację organu uznać należy za trafną, o ile dotyczy ona kwestii obsadzania i zwalniania stanowisk kierowniczych związanych z podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy celnych. Zauważyć jednak należy, że poza odwołaniem skarżącego ze stanowiska kierownika zmiany, w stosunku do tego funkcjonariusza zostały podjęte także inne wskazane przez niego cząstkowe decyzje, na podstawie których ustalono nowe miejsce pełnienia służby w Oddziale Celnym [...], zmieniono zakres jego uprawnień i zmniejszono uposażenie. W przedmiotowej sprawie skarżący wnioskiem o stwierdzenie nieważności objął dwie decyzje Dyrektora Izby Celnej w W., tj. decyzję z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...], odwołującą go ze stanowiska [...] w Oddziale Celnym [...] i decyzję z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...], ustalającą funkcjonariuszowi miejsce pełnienia służby w Oddziale Celnym [...]. Organ błędnie wywodzi, iż nie są to decyzje podlegające, zgodnie z art. 81 ustawy o Służbie Celnej, zaskarżeniu w trybie administracyjnym i w konsekwencji niezasadnie przyjmuje, że istnieją podstawy do odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia decyzji nr [...] z dnia [...] kwietnia 2006 r., jako niedopuszczalnego z przyczyn przedmiotowych. W świetle art. 81 ust. 1 powołanej ustawy, ustalenie nowego miejsca pełnienia służby jest w istocie przeniesieniem i zleceniem funkcjonariuszowi wykonywania innych obowiązków służbowych, których zakres został podany funkcjonariuszowi w karcie obowiązków i uprawnień z dnia [...] kwietnia 2006 r. (zadania przydzielone obecnie do wykonywania nie są związane z kierowaniem zespołem ludzkim). Takie działanie organu, polegające na wydaniu w stosunku do skarżącego kilku cząstkowych decyzji zmierzało w istocie do obejścia przepisu art. 81 ustawy o Służbie Celnej. W przedstawionej sytuacji wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji nie mógł się zakończyć niemerytorycznie, odmową wszczęcia postępowania. Organ po wszczęciu postępowania rozstrzygnie, czy są podstawy do stwierdzenia nieważności, czy też do odmowy stwierdzenia nieważności decyzji. Z przytoczonych powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w wyroku, na mocy art. 145 § 1 pkt 1a i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).