I SA/Wa 1520/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie : WSA Gabriela Nowak Asesor WSA Joanna Skiba (spr.) Protokolant Izabela Kowalczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi P. [...] Spółki Akcyjnej z siedzibą w W. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] lutego 2007 r. Wojewoda Dolnośląski stwierdził nabycie przez Gminę W. z mocy prawa nieodpłatnie własności nieruchomości położonej w W., oznaczoną w ewidencji gruntów jako działki nr [...] o pow. [...] ha oraz nr [...] o pow. [...] ha. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda podniósł, że przedmiotowe działki w operacie ewidencji gruntów wykazane były jako tereny kolejowe jednak w zasadzie stanowiły drogi. Na wniosek Wójta Gminy W. dokonana została aktualizacja użytków. P. SA, następca prawny przedsiębiorstwa państwowego "P." złożyły wniosek o regulację stanu prawnego opisanej wyżej nieruchomości w trybie art. 34 i 35 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), prowadzone postępowanie nie wykazało tytułu prawnego w formie przewidzianej prawem do tej nieruchomości. Z tych względów organ uznał, że zostały spełnione przesłanki z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 roku - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę i o pracownikach samorządowych. W wyniku wniesionego przez "P." S.A. odwołania Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzją z dnia [...] czerwca 2007 r. umorzyła postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że przedmiotowa nieruchomość w dniu 27 maja 1990 r. należała do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego. Organ powołał się na panujący w orzecznictwie i piśmiennictwie pogląd, zgodnie z którym trwały zarząd który jest sprawowany przez państwowe lub samorządowe jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, jak też dawny zarząd (poprzednio użytkowanie), który mógł być sprawowany również przez przedsiębiorstwa państwowe, powstawał i powstaje na podstawie decyzji administracyjnej właściwego organu, w wyniku przekazania oraz z mocy prawa w wyniku nabycia nieruchomości przez jednostkę organizacyjną. Za niezasadny organ uznał również zarzut naruszenia art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 roku, gdyż P. S.A. nie jest organem administracji rządowej, sądem albo organem władzy państwowej. KKU uznała również, że z przepisu art. 16 ustawy z dnia 27 kwietnia 1989 r. o przedsiębiorstwie państwowym "Polskie Koleje Państwowe" wynika jedynie, że mienie P. stanowiło wydzieloną część. Z tych względów organ II instancji uznał, że w niniejszej sprawie P. nie jest właścicielem rzeczonej nieruchomości ani też nie przysługuje mu do niej żadne prawo rzeczowe, nie przysługuje mu również zarząd w stosunku do rzeczonej nieruchomości. Z tych względów organ odwoławczy wydał decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 §1 pkt 3 kpa. Skargę na powyższą decyzję złożyły "P." S.A. domagając się jej uchylenia. W skardze P. S.A. twierdzi, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego. Organ II instancji pominął uregulowania wynikające z przepisów ustawy z dnia 27 kwietnia 1990 r. o przedsiębiorstwie państwowym "Polskie Koleje Państwowe". W szczególności pominął uregulowania dotyczące art. 16 tej ustawy. Ponieważ skarżąca dysponował przedmiotową nieruchomością, to nieruchomość stała się jej mieniem, co do którego wykonywała wszelkie uprawnienia. W związku z powyższym mienie nie mogło należeć do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego, nie została zatem spełniona przesłanka przewidziana w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Ponadto organ administracji pominął uregulowania wynikające z art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych. W uzupełnieniu skargi skarżąca podniosła również naruszenie przez organ II instancji art. 7, 77 i 28 kpa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Istotą w niniejszej sprawie jest to, jaki krąg podmiotów jest stronami postępowania komunalizacyjnego, zakończonego decyzją Wojewody Dolnośląskiego z dnia [...] lutego 2007 r. Postępowanie komunalizacyjne toczyło się na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz.U. Nr 32, poz. 191 ze zm.), art. 5 ust. 1. W postępowaniu tym, którego celem jest przejście prawa własności mienia Skarbu Państwa na właściwą gminę z dniem 27 maja 1990 r., stronami są Skarb Państwa i gmina. Inne podmioty mogą uczestniczyć w tym postępowaniu, o ile legitymują się tytułem prawnorzeczowym do nieruchomości. Tylko bowiem taki tytuł powoduje, iż dany podmiot ma w postępowaniu interes prawny, a zatem przymiot strony w rozumieniu art. 28 kpa. Z kolei uczestniczenie jakiegoś podmiotu w postępowaniu administracyjnym samo przez się nie czyni z niej strony postępowania administracyjnego, musi ona wykazać, że ma materialnoprawny interes w uczestniczeniu w niniejszej sprawie (por. wyrok NSA z 10 maja 2001 r., sygn. akt I Sa 2595/99 LEX 54752) Stosownie do treści art. 127 kpa od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie. Zatem obowiązkiem organu odwoławczego jest przede wszystkim ustalenie, czy odwołanie jest dopuszczalne, a więc m.in., czy zostało wniesione przez podmiot mający legitymację do wniesienia tego środka odwoławczego. W myśl art. 6 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 roku o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości (Dz.U. z 1989 r. Nr 14, poz. 74) w brzmieniu obowiązującym na dzień wejścia w życie ustawy komunalizacyjnej terenowe organy administracji państwowej zarządzały gruntami państwowymi, które nie zostały oddane w zarząd, użytkowanie lub użytkowanie wieczyste. W tej sytuacji należały one do terenowego organy władzy państwowe. W przedmiotowej sprawie nie zostało wykazane żadnym dokumentem, że przedsiębiorstwo państwowe P. uzyskało tytuł prawny do władania nieruchomością. Za niewystarczające w tym względzie należy uznać bowiem jedynie ujawnienie w wypisie z rejestru gruntów zapisów dotyczących działek nr [...] jako teren kolejowy. Również fakt wywodzenia swojego prawa do nieruchomości przez P. na podstawie dekretu z dnia 7 lutego 1919 r. o przejściu kolei zabudowanych przez byłe władze okupacyjne pod zarząd Ministerstwa Komunikacji, a w konsekwencji art. 3 rozporządzenia z dnia 25 września 1926 r. o utworzeniu przedsiębiorstwa "Polskie Koleje Państwowe" nie jest wystarczające do uznania posiadania przez P. interesu prawnego, bowiem akty te miały charakter ogólnych aktów normatywnych nie normujących stanu prawnego poszczególnych nieruchomości (takie stanowisko wyraził NSA w wyroku z dnia 15 października 2007 r., sygn. akt I OSK 1457/07 niepublikowany). Również normy zawarte w art. 34-34a ustawy z dnia 8 września 2000r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" nie kreują interesu prawnego P. w postępowaniu komunalizacyjnym prowadzonym w trybie art. 5 ust. 1 . Również za niezasadne należy uznać naruszenie art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o pracownikach samorządowych poprzez jego pominięcie, gdyż przepis ten wyłączał spod komunalizacji mienie służące wykonywaniu zadań publicznych, ale należące do organów administracji rządowej sądów i organów władzy państwowej, a P. z pewnością nie należy do żadnej z tej kategorii podmiotów. Wobec powyższego orzeczono jak na wstępie wyroku na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.